Arxiv
30 May 2013, 09:28 | MÜSAHİBƏ
Musa Yaqub: “Bəziləri öz payızını, bəziləri isə baharını yaşayır” - MÜSAHİBƏ

“Cəmiyyətə tərifdən, pafosdan uzaq şeirlər lazımdır”

Modern.az-
ın müsahibi şair Musa Yaqubdur.

– Nə yazırsınız, yaradıcılıq eşqiniz təqaüdə çıxmayıb ki ?

– Elə əvvəlki həvəslə yazıram. Düzdür, hərdən bəzi problemlər, qayğılar yaradıcılığa təsir edir, amma mən yenə də həmin şövqlə yazıram. Hərdən xəzəl altından yeriyən su kimi, hiss edirsən ki, əlin-ayağın başqa forma aldı. Onda anlayırsan ki, yaradıcılıq zamanı gəldi.

Şair ancaq ilham vaxtında şairləşir. O öz bahar vaxtında yazır. Bu yaxınlarda “Azərbaycan” jurnalının 4 nömrəsində şeirlərim çap olunub. Daha sonra bir neçə şeirlər silsiləsi yazıram. Şeir məndə zaman-zaman yığılır, sonra onu kağıza köçürürəm. Hərdən keçmişimə qayıdıram. Keçmiş ruhuma qayıdıram. O qayıdış insanda qəribə hislər yaradır. Məhəbbət şeirləri də yazıram. Onlar da çap olunub. “Qanun”  nəşriyyatı mənim sevgi şeirlərimdən ibarət bir kitab çap etmək fikrindədir. Həm köhnə, həm də təzə sevgi şeirlərimi çap edəcəklər. Sevgi onsuz da heç vaxt köhnəlmir.   

Son zamanlar yazılan şeirlərdə ağrı yoxdu. Sanki o şeirlərdən göz yaşı tökülmür...

– Bir misalla demək istəyirəm. O vaxt ağrını da, göz yaşlarını da həsrət yaradırdı. Bu həsrət bəzən sevgi məktublarını yaradırdı. “Ürəyimin ən dərin guşəsində saxladığım sevgi dolu salamları sənə göndərirəm”. Çox incə duyğular idi bunlar. Məktubun necə yetişməsini, nə zaman yetişməsini həsrətlə düşünürdük. İndi hər şey üzdədir, hər şeyə çatmaq çox asandı. Ona görə də bəzi məqamlar, bu duyğular süniləşib. Əgər Leyli ilə Məcnun qovuşsa, idi bu boyda dastan yaranmazdı. Təbii mən istəmirəm ki, hamı Leyli-Məcnun kimi olsun. Amma hər bir halda fikrinizlə razıyam.

– Amma şeirləriniz sanki od-alov püskürür... 

– Keçən il  çap olunan “Dövrün dəyirmanı” adlı kitabım ictimai mövzuda olan şeirlərdən ibarətdir. Siz demiş, bir az üsyan şeirlərini o kitabda yığmışam. Dostlardan, cəmiyyətdən, insanlardan narazı qaldığım vaxt şeirlər üsyan püskürür.

Ən böyük dərd odur ki,
Sünbül-sünbül tarladan,
Adın vətəndaş olsun
Vətən sənin olmasın.

Bu cür hallar var deyə, adamın ürəyində üsyankarlıq əmələ gəlir. Haqsızlıqlar, nahaq olanlar adamda üsyankarlıq yaradır. Bu üsyankarlıq siyasi mənada deyil, bədii, obrazlı surətdə əks olunur. Bədii surət siyasi mənadan daha kəskindi. Məsələn, BMT tam olaraq siyasi anlayışdır, amma mən ona poetik şəkildə üsyan tipli şeir yazmışam, həmçinin adi ürək dərmanına aid bədii obrazlılıqdan istifadə edərək maraqlı şeirim var. Bunun özü də üsyankarlıqdır. Ürək nələrlə qarşılaşır ki, sonda dərmana ehtiyac duyur? “Burax məni çıxım gedim azadlığa”, “Camışxanada marş” və s. Şeirlərimdə üsyan elementləri var.

– “Bu dünyanın qara daşı göyərməz” adlı şeirniz və eyni adda kitabınız var. Bizlər qara daşları göyərtmək gücündə deyilikmi ?

– Bu o məna daşıyır ki, keçən ömür bir daha qayıtmayacaq, sönən ocaq yenidən yanmayacaq. Burda ömrün qayıtmamağı, faniliyi məsələsi var. Məzar daşları bir daha göyərməyəcək. Ümidlər göyərər bəlkə, amma ömürlər göyərməyəcək,

Ot bitirib o çığırım, o izim 
Tufanlanıb çalxalanmaz dənizim
Daha məndən sevgi umma əzizim
Bu dünyanın qara daşı göyərməz.

Yəni məhəbbət və hörmət yenə də olacaq, amma  o sevgi geri dönməyəcək. Şeir də bu məzmunu əks etdirir.

– İnsan öz ümidlərini də göyərdə bilməz?

– Şairlər ümid anlayışını çox poetikləşdiriblər. Özümün də bu barədə xeyli şeirlərim var. Amma ümidlərin hamısı sonda puç olub gedir.

– Bəs cəmiyyətimizin gələcəyi ilə bağlı ümidlər nə zamansa göyərə bilərmi ?

– Vallah cəmiyyət nə qədər düzəlsə də, dünya baş-başa cənnətə dönsə də, ömür yenidən göyərən deyil. Bəzən sənin göyərməyən arzuların göyərə bilər, nəsə yaxşı tərəfə dəbərə bilərsən. Amma ömür qayıdan deyil. İnsanın qaladığı əvvəlki ocaq heç vaxt yana bilməz. Hislər də onun kimi.

Ömür axan çaya bənzər bir daha geri qayıda bilməz. Bu cəmiyyətin düzəlməyi ilə deyil, dünyanın düzəlməyi ilə deyil. Ömür gəlir və gedir...

Hiss edirsinizmi, bütün insanların payızı bir-birinə oxşayır?

– Payızda hər şey bir birinə oxşayır. Yarpaqların saralması solması, təbiətin çılpaqlaşması hamısı bir birinə oxşayır. Amma bir dənə payız bir-birinə oxşamır.

Daha bitməyəcək o solan çiçək
Yellər o ağacı oyatmayacaq
Düzdü min-min belə payız gələcək
Amma ki, o payız qayıtmayacaq.

Dünyanın ömrü də bir payızın ömrü kimidir. Dünyanın ömrü eşqin yaşamı qədərdir. Sənin eşqin yaşayırsa, deməli, dünya da var.

– Payızdan danışmışkən, Azərbaycan bu gün öz payızını yaşayır, yoxsa baharını?

– Bəziləri öz payızını, bəziləri isə baharını yaşayır.

– Gənclik vaxtlarınızda “Yarpaqlar oxuyur” adlı kitabınız çap olunub. Artıq ömrün ahıl çağlarını yaşayırsınız, yarpaqlar bəs indi sizə nə oxuyur ?

– İlk şeirlər kitabımdır. Təbiət, ağac, daş, qaya, ot, çiçəklər mənim əzəli qəhrəmanımdı. Mən həmişə onlardan ilham almışam. Amma o dağ həmin dağ deyil, o çəmən həmin çəmən deyil, o ot həmin ot deyil. Mənə görə onlar indi də mənimdi. Əvvəl necə görmüşəmsə indi də nəzərimdə o cür qalıb. Yarpaqlar indi də o cür oxuyur. Dünyada bu dil qədər poetik dil yoxdur.

– Bu gün hansı şairlər bizə daha çox vacibdir?

– Elin, camaatın dərdini təsvir edən, meydana qoyan şairlər bu gün daha çox bizə vacibdir. Tərifdən, pafosdan uzaq, xalqın ruhu olan şeirlərin müəllifi bu gün bizə daha çox vacibdir.

– Məsələn.....

– Məmməd Araz.

– Bəs ziyalılardan kimlər bu gün bizə lazımdır?

– Mənim əsl həqiqəti danışan, sözünü deyə bilən ziyalı dostlarım çoxdur. Onların heç birini fərqləndirmirəm.

Elmin Nuri

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
“İrsimiz məsuliyyətimizdir” adlı layihənin ilk tədbiri keçirilib 19 Sentyabr 2020, 16:23 Prezidentdən xatırlatma: “O vaxtlar rayonlarda ümumiyyətlə, qaz deyilən şey yox idi” 19 Sentyabr 2020, 16:10 Putin “Avanqard” raket kompleksinin müəllifinin adını açıqlayıb 19 Sentyabr 2020, 15:55 Hərbi Dəniz Qüvvələrindən TƏKZİB: “Bədniyyətli şəxslərdir” 19 Sentyabr 2020, 15:22 Dünyanın ən yaşlı sakini yeni REKORD VURDU 19 Sentyabr 2020, 15:11 İranda virusdan ölənlərin sayı 24 mini keçdi 19 Sentyabr 2020, 14:56 Prezident təməlqoyma mərasimində... - YENİLƏNİB 19 Sentyabr 2020, 14:52 Türkiyə televiziyasında “Üç cizgi” adlı Azərbaycan proqramı yayımlanacaq  19 Sentyabr 2020, 14:48 1,8 milyon manatı mənimsəyən şirkət rəhbəri ilə bağlı istintaq aparılıb 19 Sentyabr 2020, 14:40 Erməni hakerlər Tarix İnstitutunun araşdırmalarını dərc edən KİV-ə hücum ediblər 19 Sentyabr 2020, 14:30 “Ölkəmizin həm siyasi, həm iqtisadi nailiyyətləri böyük dərəcədə neft-qaz amilinə söykənir” 19 Sentyabr 2020, 14:16 Azərbaycan neftinin qiyməti ucuzlaşdı 19 Sentyabr 2020, 14:14 Oğuzda heyvanların kütləvi zəhərlənməsinin qarşısı alınıb 19 Sentyabr 2020, 14:05 Deputat Tofiq Yaqublu ilə bağlı qərarı “cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi” sayır 19 Sentyabr 2020, 14:01 Müxalifət niyə birləşə bilmir? – Sabir Rüstəmxanlı səbəbləri AÇIQLADI 19 Sentyabr 2020, 13:50 SOCAR 2035-ci ilə qədər planlarını ELAN ETDİ 19 Sentyabr 2020, 13:41 Paşinyanin arvadı erməni qadınlarını yenidən hərbi təlimə TOPLAYIR 19 Sentyabr 2020, 13:32 Çay haqqında bilmədiklərimiz 19 Sentyabr 2020, 13:25 Bağlanmış bankların əmanətçilərinə qaytarılan MƏBLƏĞ 19 Sentyabr 2020, 13:12 Prokurorluq fəhlənin ölümü ilə bağlı məlumat yaydı 19 Sentyabr 2020, 12:55 Əmək pensiyaları ilə bağlı hansı dəyişikliklər olacaq?  19 Sentyabr 2020, 12:33 FHN Bakıdakı yanğınla bağlı MƏLUMAT YAYDI 19 Sentyabr 2020, 12:29 Ermənilər “parlamenti” Şuşaya köçürür – YENİ TƏXRİBAT 19 Sentyabr 2020, 12:18 Şimşək çaxacaq, yağış yağacaq - Sabahın hava PROQNOZU 19 Sentyabr 2020, 12:17 Magistraturaya plan yerlərinin 85 faizi dolub 19 Sentyabr 2020, 12:05 Daha bir rayonda qazlaşdırma 100%-ə çatdırıldı 19 Sentyabr 2020, 12:03 Gürcüstanda virusa yoluxanların sayı yeni REKORD VURDU 19 Sentyabr 2020, 11:51 İxtisas seçimi edən abituriyentlərin sayı AÇIQLANDI 19 Sentyabr 2020, 11:48 Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 50 minə YAXINLAŞIR 19 Sentyabr 2020, 11:42 “Əlilliyin müəyyən olunması meyarları” layihəsi Nazirlər Kabinetinə təqdim edilib 19 Sentyabr 2020, 11:39 Ərini bıçaqlayan qadına cinayət işi açıldı 19 Sentyabr 2020, 11:30 Etibar Əliyev: “Bəzən sosial şəbəkələr söyüşün simvoluna çevrilir” – MÜSAHİBƏ 19 Sentyabr 2020, 11:28 Zakir Həsənov COVID-19-la bağlı generallara TAPŞIRIQ VERDİ 19 Sentyabr 2020, 11:24 DTX-dan “Rusiyaya xidmət edən azərbaycanlıların siyahı”sına REAKSİYA 19 Sentyabr 2020, 11:13 Bir şəklin tarixçəsi: Rəsul Quliyev erməni spikerlə hansı razılıq əldə etmişdi? 19 Sentyabr 2020, 11:01