Arxiv
23 İyun 2010, 18:43 | İQTİSADİYYAT
Jurnalistlərə sayğısızlıq haradan qaynaqlanır?

Öz peşəmizə hörmət etməklə hamını bizə hörmət etməyə məcbur edə bilərik

 

Dünyada demokratik prinsiplər inkişaf etdikcə Azərbaycanda mövcud ənənlərdən imtina prosesi müşahidə olunur. Bu ənənələrdən biri də jurnalistlərə münasibətdir ki, ötən əsrin əvvəllərində az qala bütün dünyaya örnək ola biləcək jurnalist-məmur münasibətindən artıq əsər-əlamət qalmayıb. İndi jurnalistlər az qala cəmiyyətdə arzuolunmaz bir zümrəyə çevrilib ki, bunun sonu onların persona-non qrata elan olunması ilə bitməsə, şükür etməyə dəyər. Bunu ona görə deyirəm ki, cəmiyyətdə jurnalistlərə münasibət tamamilə mənfi istiqamətdə dəyişib. Təsəvvür edirsinizmi cəmiyyətin aynası, hakimiyyətin isə dördüncü təkəri olan jurnalislərə münasibət hansı səviyyədədir. Cəmiyyət jurnalistlərə  NKVD əməkdaşı, dövlət məmurları isə “reket” damğası vurmaqla bu şərəfli peşəni necə gözdən salıblar. Qəribə bir məntiq yaranıb ki, cəmiyyətdəki neqativ halları, eybəcərlikləri qabardan jurnalistlər demaqoq, məmurlaın  qeyri-qanuni əməllərini ifşa edən jurnalistlər isə reket adlandırılır. Belə çıxır ki, cəmiyyət eybəcərliklər içrisində yaşadıqda, məmurlar isə qeyri-qanuni fəaliyyət göstərdikdə özlərini rahat hiss edirlər. Sadəcə jurnalist-cəmiyyət və jurnalist-məmur münasibətləri normal qurulmayıb. Əslində elə söhbət də bundan gedir ki, sadalanan münasibətlər düzgün qurulmadığından jurnalistlərin fəaliyyəti cəmiyyət tərəfindən həzm olunmur.  Vəziyyət o həddə çatıbb ki, öz fəaliyyətləindəki neqativ halların qabardılmasından ehtiyatlanan  məmurlar hətta jurnalistləri həbs etdirməkdən belə çəkinmirlər. Qeyri-qanuni hərəkətlərini  ört-basdır etmək yolunu jurnalistlərin susdurulmasında görən məmurlar öz səlahiyyətlərindən sui-istifadə edib jurnalistləri içəri atdırırlar. Bu haqda çox danışmağa dəyməz, çünki bununla bağlı kifayət qədər faktlar mövcuddur. Hətta iş o həddə çatıb ki, cəmiyytdə «mənsəb» sahibi olan maraqlı qüvvələr qanunvericilikdə jurnalistlərin fəaliyyətinə məhdudlaşdırmağa hesablanmış dəyişikliklər etməyə nail olurlar. Kütləvi informasiya vasitələrin fəaliyyətini tənzimləyən qanunlara edilən  son dəyişikliklər məhz bu fikri söyləməyə əsas verir. Cəmiyyətdə əsas qınaq obyektinə çevrilən jurnalistlər əsasən peşə davranış qaydalarına riayət etməməkdə suçlanırlar. Düzdür, haradasa bu ittihamla qismən də olsa, razılaşmaq olar. Etiraf etməliyəm ki, cəmiyətin bütün təbəqələrində olduğu kimi, jurnalistlərin də arasında naqisləri yox deyil. Amma bu heç bir halda əsas vermir ki, jurnalistlərin peşə fəaliyyətini məhdudlaşdıran, onların şərəf və ləyaqətinə xələl gətirən hər hansı addıma yol verilsin. Bəs bizi peşə davranış qaydalırını pozmaqda suçlayan tərəflər özləri jurnalistlərin qanuni peşə fəaliyyətini həyata keçirmək üçün lazımi şərait yaradırlarmı? Son vaxtlar  jurnalistlərə tamamilə hörmətsizliyin şahidi oluruq. Belə hörmətsiz hərəkətlər qeyri-hökumət təşkilatlarından tutmuş siyasi partiya nümayəndələri və dövlət məmurlarına qədər baş verməkdədir. Onların keçirdikləri tədbirlərdə jurnalistlərə qarşı elə hörmətsizlik nümayiş etdirilir ki, sanki jurnalistlər onların qapılarına gəlib borc istəyirlər. Acınacaqlı haldır ki, hələ də bir qisim insan dərk etmir ki, ölkədə keçirilən yerli və yaxud beynəlxalq səviyyəli tədbiri işıqlandırmaq jurnilistin peşə vəzifəsidir, bu vəzifəni layiqincə yerinə yetirməkdən ötrü şəraitin yaradılması isə tədbirin təşkilatçısının borcudur. Ancaq təssüf ki, son zamanlar keçirilən tədbirlərdə bunun tamamilə əksini görürük. Demək olar ki, hazırda ölkədə keçirilən tədbirlər  elan olunduğu vaxtda başlamır.  Ya jurnalistlər 30-40 dəqiqə vaxtdan əvvəl dəvət olunur, ya da elə bu qədər tədbirin başlanmasını gözləyirlər. Sanki tədbir iştirakçıları dərk etmirlər ki, jurnalistlər onlar kimi ayda-ildə bir dəfə tədbirə gəlmir ki, bütün günlərini buna sərf etsinlər, hələ fədukar jurnalistlər gün ərzində bir neçə belə tədbirdə iştirak etməlidirlər. Tədbirin keçirilməsi bir yana qalsın, jurnalistlər üçün heç əyləşməyə yer, istifadə etməyə press-reliz hazırlanmır. Təsəvvür edin, bütün tədbir iştirakçıları, qonaqlar, mütəxəssis və ekspertlər üçün əyləşməyə yer təşkil edilir, təkcə jurnalistlər yaddan çıxır. Ən yaxşı halda jurnalistlər arxada ayaq üstə durmalı olurlar. Beynəlxalq tədbirlərdən isə danışmağa dəyməz, çünki belə tədbirlərdə mühafizəçilər ümumiyyətlə jurnalistləri adam yerinə qoymurlar. Jurnalistlərdən başqa bütün tədbir iştirakçıları qulaqcıqla təmin olunur, jurnalistlərdən başqa bütün tədbir iştirakçılarına qələm, bloknot verilir. Burada söhbət «bir kilo sosiskadan yox, adama qarşı “vnimatelno” olmaqdan» gedir. Şirkətlərin təqdimat mərasimlərində isə jurnalistləri ən sonuncu cərgədə əyləşdirmək artıq adət halını alıb. Sanki tədbir təşkilatçıları dərk etmirlər ki, onların dörd divar arasında danışdıqları mənasız söz yığınını jurnlistlər abıra salıb cəmiyyətə çatdıracaq, tədbirin əhəmiyyətini artıracaqlar.

Müxtəlif nazirlik və komitələrin rəsmi tədbiləri isə jurnlistlər üçün bir növ qapalı olur. Çünki belə tədbirlərə jurnalistlər şəxsi münasibətə görə dəvət olunur. Mühafizəçilər isə adamın əsəbləri ilə oynamaqdan ləzzət alırlar. Yaxşı ki, Tanrı onları bir qədər yüksək mənsəb sahibinə layiq görməyib, yoxsa adamın dərisini çıxarardılar. Belə tədbirlərdə təşkilati işlər o dərəcədə zəif olur ki, adam dərhal həmin nazirə etibar edilən sahənin necə idarə etdiyini gözünün önünə gətirərək, heyfslənir ki, görün belə əhəmiyyətli sahəni kimə etibar ediblər. Etiraf edək ki, bəzi tədbirlər zamanı jurnalistlər üçün heç bir şəraitin yaradılmamasında mətbuat xidmətlərinin sayğısızlığı böyük rol oynayr. Nəzərə alsaq ki, jurnalistlərlə məhz mətbuat xidmətləri işləyir, deməli ən azı qarşılıqlı hörmət zəmnində jurnalistlər üçün minimum şərait yaratmaq məhz onların borcudur.

Sonda onu demək istəyirəm ki, jurnalistlərin cəmiyyətdəki hörmətini, bu peşənin şərəf və şöhrətini yalnız biz özümüz qaytara bilərik. Çünki nə dövlət məmurları, nə də digər qurumlar jurnalistlərin cəmiyyətdə rolunun artmasında maraqlı deyillər. Elə bunun nəticəsidir ki, kütləvi informasiya vasitələrinin fəaliyyətini tənzimləyən 20-yə qədər qanunda jurnalistlərin sosial hüquqlarının müdafiəsi ilə bağlı bir dənə də olsun müddəa yoxdur. Yalnız biz öz peşəmizə hörmət etməklə hamını bizə hörmət etməyə məcbur edə bilərik. Bəlkə də milli mətbuatın 135-ci yubiley ilində bu yazıya görə məni qınayanlar da olacaq. Ancaq hesab edirəm ki, elə yubiley ilində jurnalistlərin peşə fəaliyyətinə mane olan neqativ halların aradan qaldırılması daha yaxşı olardı.

 

 

 

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam edir 22 Sentyabr 2019, 09:36 Bu gün Azərbaycan komandası Dünya Çempionatının finalında mübarizə aparacaq 22 Sentyabr 2019, 09:31 “İlin sonuna problemli kreditlərlə bağlı əhalini sevindirəcək DƏYİŞİKLİK GÖZLƏNİLİR” 22 Sentyabr 2019, 09:20 Bakıda 9 yaşlı uşağı yük maşını vurdu 22 Sentyabr 2019, 00:34 Güclü külək Goranboyda fəsadlar törətdi 22 Sentyabr 2019, 00:16 Tacikistanda rüs əsgərlərinə hücum edildi 21 Sentyabr 2019, 23:54 Ermənistanda qubernator köməkçisi ordu zabitini öldürdü 21 Sentyabr 2019, 23:09 Neftin bölüşdürülməsi problem yaratdı 21 Sentyabr 2019, 22:47 İran, Çin və Rusiya ilə birgə hərbi təlimlərə hazırlaşır 21 Sentyabr 2019, 22:33 Rektor tələbələrə daha 10 tövsiyə verdi 21 Sentyabr 2019, 22:10 Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 6,3 metrə çatdı 21 Sentyabr 2019, 21:58 Gecə klubundakı atışmada 2 nəfər ölüb   21 Sentyabr 2019, 21:39 Albaniyada güclü zəlzələ: yaralılar var 21 Sentyabr 2019, 21:25 İcma sədrindən ATƏT-də Qarabağ çağırışı 21 Sentyabr 2019, 21:06 Xaricdə Yaşayan Azərbaycanlıların Koordinasiya Şuralarının nümayəndələri İstanbulda - FOTO                        21 Sentyabr 2019, 20:48 Bakıda dünya çempionatının qalibləri mükafatlandırılıb 21 Sentyabr 2019, 20:34 “Azərişıq” gücləndirilmiş iş rejiminə keçdi 21 Sentyabr 2019, 20:18 Güclü külək Bakıda toz dumanı yaradıb 21 Sentyabr 2019, 20:01 “Topaz”dan texniki problemlə bağlı MÜRACİƏT 21 Sentyabr 2019, 19:07 Ermənistan Dilqəmlə Şahbazı azad edə bilər - Yerevan müzakirə aparır 21 Sentyabr 2019, 18:43 Bakıda küləyin sürəti 38 m/s-yə çatıb 21 Sentyabr 2019, 18:28 “Türk ocağı” Azərbaycanda bərpa olundu - Akif Aşırlı başqan seçildi - YENİLƏNİB 21 Sentyabr 2019, 17:51 Bakıda küçələrə atılan azyaşlıya görə cinayət işi açıl 21 Sentyabr 2019, 17:18 Ordumuzun bir hərbçisi həlak oldu 21 Sentyabr 2019, 17:14 Azərbaycanda 3030 boşanmış və 204 dul qalmış qadın yenidən ƏRƏ GEDİB 21 Sentyabr 2019, 17:00 Tokio-2020 Olimpiadasına lisenziya qazanan 5 idmançımız kimdi? - SİYAHI 21 Sentyabr 2019, 16:03 SOCAR küləklə əlaqədar 500-dən çox neftçini sahilə çıxarıb 21 Sentyabr 2019, 15:51 Koreya səfiri “Qobu Park”da köçkünlərə dəstək verməyə gəldi 21 Sentyabr 2019, 15:34 Səslərə qıcıq olmaq nevroloji xəstəlik ola bilər?! 21 Sentyabr 2019, 15:23 Umud Mirzəyev Cenevrədə bəyanat verib 21 Sentyabr 2019, 15:15 İlham Əliyev Səudiyyə Ərəbistanının kralını təbrik etdi 21 Sentyabr 2019, 15:04 Bakı metrosunda HADİSƏ - Qatar TÜSTÜLƏNDİ - Sərnişinlər təxliyə olundu 21 Sentyabr 2019, 14:55 Prezidentdən Xələf Xələfovla bağlı daha bir SƏRƏNCAM 21 Sentyabr 2019, 14:51 “UNEC ikili diplom proqramları” sərgisi keçirildi 21 Sentyabr 2019, 14:45 Çinin nümayəndə heyəti Milli Xalça Muzeyinə gəldi 21 Sentyabr 2019, 14:13