Xaricdə yaşayan azərbaycanlılara müxtəlif güzəştlərin tətbiq edilməsi ilə bağlı məsələ zaman-zaman gündəmə gəlir. Belə ki, bəziləri düşünür ki, xaricdə yaşayan, hətta başqa ölkələrin vətəndaşlığını qəbul edən azərbaycanlıların ölkəyə gediş-gəlişi və digər məsələlərdə müxtəlif səpkili güzəştləri olmalıdır.
Modern.az məsələ ilə bağlı Milli Məclisin deputatı Azər Allahverənovla həmsöhbət olub.
O qeyd edib ki, zaman-zaman bu mövzu gündəmə gəlir. Xaricdə yaşayan vətəndaşlarımız və bütün azərbaycanlılar üçün qəbul ediləcək sənəs müxtəlif sahələri əhatə etməlidir.
"Bu qanun layihəsində xaricdə yaşayan azərbaycanlılar üçün hansı imtiyazların mümkün olduğu bildirilməlidir. Burada vətəndaşlıqdan başlayaraq, onların ölkə ərazisində yaşaması üçün icazələrin sadələşdirilmiş qaydada verilməsi, hər hansı kapitalın yerləşdirilməsi - azərbaycanlı xaricdə sərmayəyə malikdirsə, onun Azərbaycana yatırılması, hansısa biznes sahəsinə yönləndirilməsi kimi müxtəlif səpkidə imtiyazlardan söhbət gedir. Hətta vergilərdə müəyyən güzəştlərin tətbiq olunması kimi bir çox sahələr üzrə güzəştlərin tətbiqi ilə bağlı məsələlər gündəmə gətirilir. Bunlar qanun layihəsi şəklində olmasa da, təkliflər zaman-zaman səsləndirilir. Təkliflər diaspor təşkilatlarından, ayrı-ayrı soydaşların müxtəlif təmsilçiləri tərəfindən bu məsələ gündəmə gətirilir”.
A. Allahverənov bildirib ki, soydaşlarımızla bağlı ayrıca qanun layihəsinin qəbulu məsələsi müzakirə olunub.
"Müşahidələr göstərir ki, soydaşlarla bağlı qanun layihəsinin olması, onların hüquq və mənafelərinin qorunması vacibdir. Soydaş olduqları üçün onlara ayrıca güzəştlərin tətbiq edilməsi də gündəmə gətirilir. Nəticə etibarilə yanaşma bəllidir - ən azı xarici ölkələrdə yaşayan azərbaycanlılar hansısa formada dövlətin yaratdığı imtiyaz paketindən istifadə etmə imkanı qazana bilsinlər".
Digər mühüm nüanslardan da danışan deputat vurğulayıb ki, imtiyaz məsələsində konkret olaraq xaricdə yaşayan soydaşlarımızla bağlı bəzi müddəalar var:
“Miqrasiya Məcəlləsini və digər sənədləri nəzərdən keçirdikdə görmək olar ki, xaricdə yaşayan soydaşlarımızla bağlı mövcud siyasət var. Konkret olaraq Diaspor Komitəsi fəaliyyət göstərir. O komitə bilavasitə bu istiqamətdə dövlət siyasətini həyata keçirən qurum qismində özünü büruzə verir. Nəticə etibarilə müxtəlif dəstək proqramları vasitəsilə soydaşlarımızla bağlı bu və ya digər səpkidə müəyyən fəaliyyətlər həyata keçirilir. İndi nə dərəcədə soydaşlarımız bu imkanlardan yararlanırlar, düşünürəm ki, bu ikinci məsələdir. Əsas odur ki, dövlət bizim soydaşlarla bağlı bir yanaşmaya malikdir. Bu səpgidə də yalnız Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi yox, dövlətin ayrı-ayrı strukturları - Dövlət Miqrasiya Xidməti, diplomatik korpus bu səpgidə müəyyən işlər həyata keçirirlər. Hər hansı bir təklif təqdim olunarsa, qanun layihəsi də nəzərdən keçirilə bilər. Ən azından bu gün hər hansı mərkəzi icra hakimiyyəti orqanı olsun, yaxud vətəndaş cəmiyyəti institutları bu təkliflərlə çıxış edə bilirlər. Ən azı qanun layihəsini təqdim edə bilərlər. Aidiyyəti strukturlar da təbii ki, o qanun layihəsinin müvafiq qaydada ekspertizasını həyata keçirib müəyyən rəylərin verə bilərlər”.
“Düşünürəm ki, gələcəkdə bu istiqamətdə hər hansı qəti mövqe olarsa, konkret hansısa tərəf qanun layihəsi təşəbbüsü ilə çıxış edərsə, yenə də konstitusiyanın əsas müddəalarına söykənərək sənəd aidiyyəti üzrə nəzərdən keçiriləcək”, - deyə o bildirib.
Azər Allahverənov vurğulayıb ki, bəzi güzəştlər konstitusiya və digər sənədlərdə yer almış prinsiplərə zidd kimi görünə bilər.
“Soydaşlarımızla bağlı xüsusi imtiyaz paketi olmalıdır. Xaricdə yaşayan soydaşlarımız əgər həmin ölkələrin vətəndaşlarıdırsa, ölkə ərazisində Miqrasiya Məcəlləsinə uyğun digər əcnəbilər kimi yanaşılır. Onların qənaətinə görə bu belə olmalı deyil. Soydaşlarımızla bağlı yanaşmada daha geniş imtiyaz imkanları olmalıdır. Bu da konstitusiya və digər sənədlərdə yer almış bəzi prinsiplərə zidd kimi görünə bilir. Çünki burada hər hansı ayrı-seçkiliyə yol verilməməlidir. Bu təklifləri irəli sürənlər onu pozitiv diskriminasiya kimi qiymətləndirə bilər. Qanunvericilikdə yer almış pozitiv diskriminasiya olduğunu bildirə bilərlər. İstənilən halda məsələ hər hansı ayrı-seçkiliyə yol verilmədən mövcud qaydalar və prinsiplər daxilində təmin olunur. İndi lokal şəkildə müəyyən nüanslar ola bilər ki, elə qanunvericiliyin tətbiqi zamanı həmin nüanslar özünü büruzə versin. Soydaşlarımızla bağlı məsələlər olanda həmin nüanslar xüsusi nəzərə alınır”, – deyə o sonda bildirib.
Turqay Musayev
Yazı Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə "diaspor quruculuğu, lobbiçilik və dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi" mövzusunda dərc olunub.
