İnsanlar tarix boyu göy üzünü müşahidə edib, havanın temperaturu, təbii fəlakətləri təxmin edib. Hətta səmada baş verən hadisələrə xüsusi adlar da verir və taleyləri ilə əlaqələndirirlər.
Texnologiyanın inkişafı ilə artıq göy üzündə baş verən hadisələri əvvəlcədən bilmək, səbəbini öyrənmək mümkündür. Hər il olduğu kimi astrofiziklər bu ilin - 2025-ci ilin Yer kürəsindən müşahidə olunacaq təbiət hadisələri haqqında məlumat veriblər.
Modern.az bu il baş verəcək təbiət hadisələrini təqdim edir.
Saturn və Venera birləşməsi – 18 yanvar
2025-ci il ilin ilk ayı Veneranın müşahidəsi ilə yadda qalacaq. Belə ki, yanvar ayının 3-ü Ay və Veneranın qovuşmasından sonra, 18-i Saturun planeti ilə Veneranın yaxınlaşmasını görəcəyik. Bu təbiət hadisəsini görmək üçün axşam saatlarında qərb üfüqünə baxmaq lazım olacaq.
Tam Ay tutulması və Qanlı Ay - 14 mart
2025-ci ilin martında, göy üzündə tam Ay tutulmasını və Qanlı Ayı müşahidə etmək mümkün olacaq. 14 Mart tarixində Ay Yer ilə Günəş arasından keçərək tam bir tutulma yaşayacaq. Bu, Ayın rənginin qırmızıya dönməsi ilə məşhur olan Qanlı Ay hadisəsini yaradacaq.
Bu təbii hadisəsi adi gözlə görmək o qədər də asan olmayacaq. Yalnız ən yaxşı müşahidə şərtlərində və qaranlıq bir yerdə izləyə bilərsiniz.
Yarı Günəş tutulması – 29 mart
2025-ci il səma hadisələri ilə zəngin bir il olmağa davam edir. 29 martda Günəşin qismən tutulmasına şahidlik edəcəyik. Bu tutulma yalnız müəyyən bölgələrdən izlənə biləcək. Ayın Günəşin böyük bir hissəsinin qarşısından keçərkən qismən qaranlıq yaradacaq.
Ay və Merkurinin görüşü – 26 iyun
İyun ayının son həftəsində gecə səması Ay və Merkurinin bir araya gəldiyi möhtəşəm bir mənzərəyə şahid olacaq. Bu nadir hadisə, üfüqə yaxın nöqtədə baş verəcəyi üçün izləmək üçün yaxşı görüş bucağından baxılmalıdır. Bu səma hadisəsini teleskopla yanaşı adi gözlə də fərq edilə biləcək dərəcədə görmək mümkün olacaq. Planetlərin bu görüşü “göy üzündə rəqs edən iki dost” hissi yarada bilər.
Venera və Yupiterin yaxın qarşılaşması – 12 avqust
Avqust ayında, göy üzündəki iki böyük planetin göz alıcı yaxınlaşmasına şahid olacağıq. 12 avqustda, Venera və Yupiter o qədər yaxınlaşacaq ki, sanki bir-birlərini çəkirlərmiş kimi hiss yaranacaq. Bu nadir hadisə gecə saatlarında rahatlıqla izlənə biləcək.
İlin ikinci Ay tutulması və Qanlı Ayı – 7 sentyabr
2025-ci ilin sentyabr ayında, Ay tutulması və Qanlı Ay səmada möhtəşəm bir görüntü təqdim edəcək. 7 sentyabr gecəsi Ay, dünyamızın kölgəsinə tamamilə daxil olacaq və parlaq qırmızı rəngə boyanacaq.
Ay, Venera və Regulus birləşməsi – 19 sentyabr
2025-ci ilin sentyabrında, 19-u Ay, Venera və Regulus – süd yolu qalaktikasının ən parlaq 21-ci ulduzu bir-birinə çox yaxınlaşacaq və göy üzündə nadir bir görüntü yaradacaq. Regulus, Şir bürcünün ən parlaq ulduzlardan biridir, Ay və Venera ilə bu ulduzun bir araya gəlməsi təbiət hadisəsi olaraq nadir rastlanır. Bu hadisəyə hava və işıq çirkliliyi olmayan bir yerdə izlənildiyi təqdirdə şahidi olmaq mümkün olacaq.
Saturun halqalarının itməsi – 8 noyabr
2025-ci ilin 8 noyabrında, Saturun planetinin halqalarının “itməsi” kimi nadir astronomik hadisə reallaşacaq. Bu, planetin yerdən görünüşünün dəyişəcəyi üçün baş verəcək. Yəni planetin halqalarını biz görməyəcəyik. Bu hadisə Saturunla Yer kürəsi arasında bucaq dəyişikliyi səbəbi ilə teleskopla baxıldığında halqalar qeyri-şəffaf olacaq və əslində halqaların bir çoxu gözlə görünməyəcək.
Geminid meteorit yağışı zirvəyə çatır – 13, 14 dekabr
2025-ci ilin 13 və 14 dekabrında, Geminid meteorit yağışı ən yüksək nöqtəsinə çatacaq və bu, ilin ən parlaq və aktiv meteor yağışlarından biri olacaq. Bu meteor yağışı, bir çox meteoritin atmosferə girərək yanmasına səbəb olacaq. Bu hadisəni izləmək üçün, qaranlıq və işıqsız bir yer seçmək ən yaxşısıdır. Meteorlar, yerli vaxtla gecə yarısı və səhərə yaxın daha sıx olacaq.
