2000-ci ildən 2023-cü ilə qədər dünyada ana ölümlərinin sayı 40 faiz azalıb. Bu nailiyyət əsasən hamiləlik və doğuş zamanı əsas tibbi xidmətlərə çıxışın yaxşılaşması ilə bağlıdır.
Modern.az xəbər verir ki, bu, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Dünya Sağlamlıq Günü münasibətilə yaydığı yeni hesabatda qeyd olunur.
Lakin hesabatda vurğulanır ki, 2016-cı ildən bəri bu sahədə irəliləyişin tempi xeyli zəifləyib. 2023-cü ildə hamiləlik və doğuşla bağlı ağırlaşmalar nəticəsində təxminən 260 min qadın həyatını itirib. Bu, hər iki dəqiqədə bir ana ölümünə bərabərdir.
BMT agentlikləri xəbərdarlıq edir ki, dünyada humanitar yardımın kəskin şəkildə azaldılması bir çox ölkədə vacib sağlamlıq xidmətlərinin ixtisarına səbəb olub. Doğum evləri bağlanır, tibbi personal çatışmazlığı yaranır, həyati vacib dərmanlar və təchizatlarda qıtlıq müşahidə olunur.
Hesabatda qeyd olunur ki, xüsusilə münaqişə bölgələrində və humanitar böhran yaşanan ölkələrdə vəziyyət daha da ağırdır. Məsələn, Çad, Mərkəzi Afrika Respublikası, Nigeriya, Somali və Əfqanıstanda qadınların ana ölümü üzləşmə riski olduqca yüksəkdir.
COVID-19 pandemiyası da ana ölüm göstəricilərinə mənfi təsir edib. Təkcə 2021-ci ildə 40 min əlavə ana ölümü qeydə alınıb. Bu artım həm pandemiyanın birbaşa təsirləri, həm də doğumla bağlı xidmətlərin geniş şəkildə pozulması ilə əlaqələndirilir.
ÜST baş direktoru Tedros Adhanom Qebreyesus bildirib ki, mövcud tibbi bilik və resurslarla bu ölümlərin əksəriyyətinin qarşısını almaq mümkündür. O, qadın və qızların sağlamlıq hüquqlarının və tibbi xidmətlərə çıxış imkanlarının gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
UNICEF-in icraçı direktoru Ketrin Rassell isə qeyd edib ki, səhiyyəyə ayrılan beynəlxalq vəsaitlərin azaldılması xüsusilə zəif və böhran içində olan ölkələrdə hamilə qadınların həyatı üçün ciddi təhlükə yaradır.
Hesabatda regionlararası qeyri-bərabərlik də diqqətə çatdırılır. Sub-Saxara Afrikası 2015-dən sonra əhəmiyyətli irəliləyiş əldə edən az sayda bölgələrdən biri olsa da, 2023-cü ildə qlobal ana ölümlərinin 70 faizindən çoxu məhz bu bölgədə qeydə alınıb.
BMT xəbərdarlıq edir ki, mövcud tendensiya ilə davam edərsə, ana ölümlərinin qarşısını almaqla bağlı 2030-cu il Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə çatmaq mümkün olmayacaq. İllik azalma tempi 1,5 faiz ətrafında qalır, halbuki bu göstəricinin 15 faizə çatdırılması tələb olunur.
