İnternetin durmadan inkişaf etdiyi bir zamandayıq. Çalışırıq ki, yeni mediada bizə aid olan şəxsi məlumatları, informasiyaları qoruyaq. Etiraf etməliyik ki, məlumatlarımızın başqalarının əlinə keçmə ehtimalından hamımız narahatıq. Ona görə də bizə aid materialları şifrələr vasitəsiylə qorumağa çalışırıq. Amma o da qaçılmazdır ki, hakerlərin hücumuna məruz qalan kompüter və məlumatları bəzən qorumaq şox çətin olur. Bəzi peşəkar hakerlər hətta ən ciddi şəkildə mühafizə olunan sistemi belə, qıraraq informasiyaları ələ keçirə bilirlər.
Modern.az saytı xarici KİV-ə istinadən dünyaca məşhur hakerləri sizlərə təqdim edir:
1.Adrian Lamo - "Evsiz haker" adı ilə tanınmış Lamonun ən çox səs-küylü əməliyyatı “New York Times” və Microsoft-un sistemlərinə girmiş olması idi. Bu əməliyyata görə, o, 65000 dollar cərimələnib, barəsində altı ay ev dustaqlığı və 2 il kompüterə toxunmama hökmü verilib. Cəzasını çəkib, hazırda azadlıqdadır.
2. Kevin Mitnick - Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən ABŞ tarixində ən çox axtarılan haker olaraq tanınır. Onun haqqında iki film çəkilib: "Freedom Downtime" və "Takedown". Ən məşhur fəaliyyəti: Telefon sistemlərinə daxil ola bilmək və Digital Equipment Corporation-un kompüter şəbəkəsinə girib proqram oğurlamaq. Bu haker 5 il həbs, 8 ay kompüterə toxunmama cəzası alıb. Cəzasını çəkib, hazırda azadlıqdadır.
3. Kevin Poulsenin - Kod adı Dark Dantedir. Ən məşhur fəaliyyəti LA radio evinin KIIS-FM telefon xəttlərinə girərək, verilişlərin birində özünə “Porsche” avtomobili və başqa bir sıra mükafat qazandırması olub. Hakerlik fəaliyyətinə görə ona 5 il həbs cəzası kəsilib. Hazırda azadlıqdadır və jurnalist olaraq çalışır.
4. Robert Tappan Morris - Dünyanın ilk soxulcan proqramı olan “Morris soxulcanı”nın istehsalçısıdır.Bu proqramı əslində "internetin nə qədər böyük olduğunu test etmək üçün" yazdığını iddia etsə də, proqram çox böyük sayda kompüterə yayılıb, şəbəkələri çalışmaz hala gətirib. Morris buna görə 3 il həbs cəzası alıb.
5. Stephen Vozniak - Apple-nın "Voz" ləqəbli idarəçisidir. Gənclik illərində telefon sistemlerini haçk edib. Nəticədə uzun məsafələrə havayı telefon danışıqlarından istifadə edib.
6. Tim Berners-Lee - Word Wide Web, yəni www anlayışı. Berners-Leenin icadıdır. Tim hələ universitet illərində haker günahlandırması ilə cəza almış və ona kompüterlərdən istifadəni qadağan edən 3 illik cəza kəsilmişdi. Universitet illərində öz kompüterini özü yaradıb. Lee hypertext (http) sisteminin istehsalçısıdır.
7. Linus Torvalds - Windows-un ən böyük rəqibi Linux-u icad edib. 1991-ci ildə Linux sistemini ortaya çıxartması ilə dünya tərəfindən tanınan bir şəxs oldu. Kompüter həyatına Commodore VIC-20 ilə başladı. Etdiyi ən böyük hack isə məşhur ev kompüteri Sinclair-in əməliyyat sistemini dəyişdirib asanlaşdırmasıdır.
8. Richard Stallman - GNU layihəsinin atası olan Stallman məktəb illərində "heyətli ağ hacker" olaraq Emacs layihəsində çalışıb. Hər qurulan şifrəli qoruma sistemini qırıb şagirdlər üçün açıq hala gətirməsi ilə tanınıb.
9. Tsutomu Shimomura - Bir haker olaraq FBR-lə əməkdaşlıq edərək özünü zamanında hack etmiş Mitnickdən intiqam alıb.
10. Jonathan James – Hakerlikdə günahlandırılıb, mühakimə olunaraq 16 yaşında həbs edilib. Ən məşhur fəaliyyəti: ABŞ Müdafiə Nazirliyindəki kompüterlərdən birinə arxa qapı proqramı yerləşdirib; NASA kompüterlərindən 1.7 milyon dollarlıq proqram oğurlayıb.
Ona 10 il həbs cəzasə kəsilib, sonra bu cəza 6 aya endirilib və kompüterlərə toxunması qadağan edilib.
Yaqut Aslanova
