Prezident İlham Əliyev Çin Xalq Respublikasında rəsmi səfərdədir. Bu, İlham Əliyevin prezident kimi Çinə altıncı səfəridir. Dövlətimizin başçısını və birinci xanım Mehriban Əliyevanı Pekin hava limanında Çin nəqliyyat naziri Liu Vey və digər yüksək vəzifəli şəxslər qarşılayıblar.
Azərbaycan ilə Çin arasında münasibətlərin kökləri qədim İpək yoluna dayanır. Minilliklər öncə bu yol üzərində formalaşan mədəni və ticarət əlaqələri son onilliklərdə siyasi və iqtisadi əməkdaşlığa çevrilib. İki ölkə arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci ildə qurulub. 1994-cü ildə isə bu münasibətlərdə dönüş nöqtəsi baş verdi – Ulu Öndər Heydər Əliyev Çinə səfər etdi.
Müstəqilliyini yenicə bərpa etmiş Azərbaycan üçün bu səfər təkcə beynəlxalq tanınmanın göstəricisi deyildi, həm də gələcək strateji tərəfdaşlıqların təməl daşı oldu. Çin isə sürətlə inkişaf edən, enerji resurslarına ehtiyacı olan və geosiyasi baxımdan önəmli Cənubi Qafqaz bölgəsində etibarlı tərəfdaş axtarırdı.
1994-cü ilin martında Heydər Əliyevin Çinə rəsmi səfəri zamanı ona yüksək səviyyəli dövlət protokolu ilə qarşılanma təşkil olunub. Çin liderinin iqamətgahında ilk dəfə Azərbaycan himni səsləndirildi, ali qonaq üçün top atəşi açıldı. Çin lideri Tszyan Tszemin ilə danışıqlardan sonra birgə bəyanat imzalandı, elmi, texniki, mədəni, turizm və səhiyyə sahələrində əməkdaşlığa dair sənədlər bağlandı.
Prezident Heydər Əliyev səfər zamanı verdiyi mesajlarla Azərbaycanın mövqeyini beynəlxalq aləmdə aydın şəkildə ifadə etdi. O, mətbuat konfransında Qarabağ münaqişəsinə toxunaraq, problemin həllində BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvlərinin, o cümlədən Çinin rolunun vacibliyini vurğuladı. Bu, Azərbaycanın həm beynəlxalq hüquqa söykənən siyasət yürütmək istədiyini, həm də Çinlə münasibətləri dərinləşdirməkdə nə qədər maraqlı olduğunu göstərirdi.
Səfər təkcə siyasi platformalarla məhdudlaşmadı – Prezident Şanxayda sərbəst iqtisadi zonalarla tanış oldu, Böyük Çin səddini ziyarət etdi.
Çindən qayıdarkən Almatıda jurnalistlərə açıqlamasında Heydər Əliyev bu səfəri “böyük tarixi hadisə” adlandırıb. Onun sözləri bu gün də aktual səslənir: “Dövlətlərarası sıx münasibətlərin yaranması böyük siyasi hadisədir. İlk növbədə Azərbaycan Respublikası üçün böyük hadisədir.”
İlham Əliyevin bugünkü səfəri məhz bu tarixi davam etdirən addımdır. Ölkəmizin regionda geosiyasi mövqeyi, enerji və nəqliyyat imkanları, “Bir Kəmər, Bir Yol” layihəsi ilə üst-üstə düşür. Azərbaycanın həm Şərq-Qərb, həm də Şimal-Cənub dəhlizlərində oynadığı rol Çinin də maraqları ilə uyğunluq təşkil edir.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan artıq Cənubi Qafqazda lider dövlətdir və bu liderlik regional deyil, qlobal güclərlə qurulan münasibətlərdə də özünü göstərir. Çinlə əlaqələrin inkişafı isə bu siyasətin mühüm sütunlarından biridir.
Ulu Öndərin 30 il əvvəl atdığı addım bu gün daha aydın görünür: strateji baxışın və siyasi uzaqgörənliyin nəticəsi olaraq, Azərbaycan-Çin münasibətləri artıq gündəlik protokollardan ibarət deyil – bu, tarixi təmələ söykənən, gələcəyə yönəlmiş ortaq yol xəritəsidir.
