Arxiv
18 Avqust 2022, 13:44 | REPORTAJ
Bakının köhnə yerləri: “Vorovski qəsəbəsi” - Sakinləri belə onun kim olduğunu bilmir

Bakının Binəqədi rayonunda bir yaşayış ərazisi var - “Vorovski” adlanır. Rəsmi sənədlərdə bu ərazi ya “Vorovski qəsəbəsi” kimi yazılır, ya da “Vorovski yaşayış massivi” kimi. Ərazi paytaxt sakinləri arasında məşhur yer hesab olunur və “Vorovski” deyiləndə söhbətin hansı məkandan getdiyini böyük əksəriyyət bilir. Di gəl ki, Vorovskinin kim olduğunu bilmirlər...

Doğrusu, Voroski adının sözügedən ərazidən çoxdan götürüldüyünü düşünsək də, araşdırmamız nəticəsində yanıldığımızı gördük.

“Vorovski” adı Rəsulzadə qəsəbəsindəki həmin yaşayış massivinin üzərində hələ də rəsmən qalırmış...

Modern.az saytı “Bakının köhnə yerləri” rubrikasında bu dəfə “Vorovski qəsəbəsi”ndən bəhs edir.

Axı kimdir bu Vorovski, onun adı niyə Bakıdakı yaşayış massivindən götürülmür?

Yəqin ki, Vorovskinin kim olduğunu bakılıların böyük əksəriyyəti, elə yaşayış massivinn öz sakinləri də bilmirlər.

Bu baxımdan Vorovskinin kim olduğuna aydınlıq gətirmək yerinə düşər.

Bilməyənlərə agah olsun ki, Bakının haqqında bəhs etdiyimiz qəsəbəsinə adı verilən şəxs milliyətcə polyak olan ruslaşmış kommunist Vatslav Vatslavoviç Vorovskidir.

Rusiyalı inqilabçı, publisist və ədəbiyyatşünas Vorovski həm də keçmik Sovet ittifaqının ilk diplomatlarından biri olub.


Vatslav Vorovski Moskvada ruslaşmış polyak zadəganın ailəsində dünyaya gəlib. O, lüteran kilsəsi yanında orta məktəbdə təhsil alıb. Məktəbdə hökumət əleyhinə şeirlər yazır, şagirdlərin qanunsuz yığıncaqlarında çıxışlar edirmiş. 1890-cı ildə Moskva Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olub, bir il sonra Moskva İmperator Texnikumuna köçürülüb və 1891-1897-ci illərdə orada oxuyub.

1894-cü ildən inqilabi hərəkatda iştirak etməyə başlayıb. 1897-ci ildə həbs olunub və Rusiyanın Vyatka quberniyasına sürgün edilib.

Sürgündən sonra Cenevrədə mühacirətdə yaşayıb, orada bolşeviklərə qoşulub, “İskra” qəzetinin əməkdaşı olub. O, bolşeviklərlə Polşa solçuları arasında əlaqə quran şəxs idi.

1905-ci ildə xaricdən Peterburqa gəlib, bolşevik qəzet və jurnallarında əməkdaşlıq edib. Sonralar bolşevik kimi fəallığı artıb.

1917-ci ildı bolşevik lideri Leninin təklifi ilə yaradılan Kommunist Partiyanın Mərkəzi Komitəsinin Xarici bürosunun tərkibinə daxil olub.

Bolşeviklər hakimiyyətə gəldikdən sonra o, Skandinaviyada səlahiyyətli nümayəndə təyin olunub. O zaman Vatslav saxta adlarla Avropa banklarında hesablar açıb. Bütün bunlar beynəlxalq fəhlə hərəkatını dəstəkləmək məqsədi daşıyırmış.

1919-cu ildə Vorovski Rusiyaya qayıdıb, Dövlət Nəşriyyatının rəhbəri vəzifəsində çalışıb.

1921-ci ild İtaliyada səlahiyyətli və ticarət nümayəndəsi olub. 1923-cü ildə Lozanna konfransında Sovet nümayəndə heyətinə təyin olunub.

Həmin ilin mayında Lozannadakı otelinin restoranında Rusiyada inqilab zamanı qohumlarını itirmiş keçmiş ağqvardiyaçı zabiti, İsveçrə vətəndaşı Moris Konradi tərəfindən öldürülüb.

Vorovskini güllələyərək iki köməkçisini də yaralayan Konradi tapançanı polisə təhvil verərkən deyib: “Mən yaxşı iş görmüşəm – rus bolşevikləri bütün Avropanı məhv etdilər... Bu qətl bütün dünyaya fayda verəcək”.

Məhkəmə Konradini həbs etmir, əksinə o səs çoxluğu ilə bəraət alır. Nəticədə bu, SSRİ ilə İsveçrə arasındakı diplomatik əlaqələrin kəsilməsinə səbəb olur.

Onun qətlindən sonra həyat yoldaşı əsəb şokundan dünyasını dəyişir.

Vatslav Vorovski Moskvada Qızıl Meydanda dəfn edilib.

Sovet rejimi dövründə SSRİ-nin onlarla şəhərində bir sıra qəsəbə və küçələrə Vorovskinin adı verilib.

Onun adı Azərbaycanda da əbədiləşdirilib.


1923-cü ildən Bakıda fəhlə qəsəbələrinin tikintisi üçün geniş proqram həyata keçirilməyə başlanıb. Bu tikinti-qurucuçluq işləri zamanı Bakıdakı Kirov rayonunda salınan qəsəbə Vorovskinin adına rəsmiləşdirilib.

Paytaxtımızdakı “Vorovski yaşayış massivi” rəsmən 1924-cü ildə istifadəyə verilib.

Azərbaycan müstəqillik əldə edəndən sonra Bakıdakı sovetdənqalma adlar tədricən yaşayış məntəqələrinin üzərindən götürülüb.

Binəqədi rayonundakı Kirov qəsəbəsi də 1999-cu ildə “Rəsulzadə qəsəbəsi” adlandırılıb. Lakin nədənsə bu qəsəbədəki “Vorovski yaşayış massivi”nin adı unudulub.
 

A.Qorxmaz

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Ermənistan KTMT-dən çıxır
Yasamalda avtomobil yandı 10:43, Bu gün Diasporumuz AYAQDA: şəhidlərimiz dünyada anıldı 10:34, Bu gün 17 yaşlı velosipedçini avtomobil vurub öldürdü 10:25, Bu gün Daha bir boksçumuz erməniyə qalib gəldi  10:16, Bu gün Bolqarıstanda seçki başladı 10:07, Bu gün 70 yaşlı piyadanı avtomobil vurdu 09:58, Bu gün 2 aktrisa bədbəxt hadisənin qurbanı oldu 09:48, Bu gün Stadionda iğtişaş: onlarla ölən var  09:39, Bu gün Türkiyədə İŞİD üzvləri qandallandı  09:30, Bu gün Traktor aşdı: 22 nəfər öldü  09:23, Bu gün Qardaş ölkə qrup lideri oldu 09:14, Bu gün İmran Xan həbs ediləcək - MƏHKƏMƏ QƏRARI  09:05, Bu gün Bursada ət deposu yandı 09:00, Bu gün Hava küləkli olacaq 08:17, Bu gün Əkrəm Əylisli nədən qorxur? 01:25, Bu gün İrəvan separatçıları “tərəf”ə çevirmək istəyir - TƏHLİL 01:11, Bu gün İran və ABŞ arasında məhbus mübadiləsi  00:59, Bu gün Meksikada helikopter qəzası - Ölənlər var 00:29, Bu gün Avropa liderləri "Şimal axını" ilə bağlı görüş keçirəcək 1 Oktyabr 2022, 23:57 Müdafiə naziri Ukraynaya gizli səfər edib 1 Oktyabr 2022, 23:21 Rusiyadan İtaliyaya qaz tədarükü dayandırıldı 1 Oktyabr 2022, 23:17 Türkiyədə ağır qəza - 25 nəfər yaralandı 1 Oktyabr 2022, 22:54 Cüdoçularımız Avropada 6 medal qazandı 1 Oktyabr 2022, 22:43 Rəhim Rəhimlinin həkimi danışdı: “Bu qədər yaşayacağını düşünmürdüm” 1 Oktyabr 2022, 22:30 Ukrayna üçün lend-liz qanunu qüvvəyə mindi  1 Oktyabr 2022, 22:26 Polşa Belarusla sərhəddə divar tikintisini başa çatdırdı 1 Oktyabr 2022, 21:57 36 yaşlı kişini maşın vurub öldürdü 1 Oktyabr 2022, 21:49 Türkiyə Dünya Kuboku üçün Qətərə qoşun göndərəcək  1 Oktyabr 2022, 21:36 Erməni əsgər xidmət yoldaşını azərbaycanlı zənn edərək öldürdü 1 Oktyabr 2022, 21:24 Türkiyə terrorçuları PUA-larla vurdu 1 Oktyabr 2022, 20:59 Krımın Belbek aerodromunda güclü partlayış olub 1 Oktyabr 2022, 20:32 Rus milyarderin superyaxtası satışa çıxarıldı 1 Oktyabr 2022, 20:24 TƏBİB yanğında xəsarət alanlar haqda məlumat yaydı 1 Oktyabr 2022, 20:21 “İlham Əliyev olmasaydı, bizim üçün asan olmazdı” - Vuçiç 1 Oktyabr 2022, 20:14 “Qarabağ” “Neftçi”ni məğlub edərək lider oldu 1 Oktyabr 2022, 19:57 İlham Əliyev Bolqarıstanda açılışa qatılıb - YENİLƏNİB 1 Oktyabr 2022, 19:54 Yaşayış binasında yanğın, 37 nəfər təxliyə edildi - YENİLƏNİB 1 Oktyabr 2022, 19:36 Azərbaycanda kompüter istehsalı artıb 1 Oktyabr 2022, 19:30 Kadırov Ukraynanı nüvə silahı ilə vurmağa ÇAĞIRDI 1 Oktyabr 2022, 19:11