“Təəssüf ki, zaman-zaman orta məktəblərdə təşkil olunan kiçik və böyük summativ qiymətləndirmələr zamanı müxtəlif qiymətləndirmə vasitələrinin həmin fənn müəllimi tərəfindən yox, bu işi sanki özü üçün ixtisaslaşdırmış, öz aləmində yüksək səviyyədə həyata keçirən digər müəllimlər tərəfindən hazırlandığını eşitmişik”
Bu barədə Modern.az-a sosial şəbəkələrdə bəzi müəllimlərin pul müqabilində summativ qiymətləndirmə tapşırıqlarını hazırlaması ilə bağlı yayılan xəbərlərə münasibət bildirərkən təhsil eksperti Elmin Nuri bildirib.
O bildirib ki, xüsusən də sosial şəbəkələrdəki təhsil qruplarından, müəllimlərdən eşitdiklərinə görə, bu tip müəllimlər həmkarlarını summativ qiymətləndirmə tapşırıqları ilə təmin edir:
“Bunun qarşısı alınmalıdır. Çünki son illərdə təhsildə təəssüflər olsun ki, müxtəlif uydurma xidmət istiqamətləri görürük ki, bunların da bəziləri müəllimlər tərəfindən yaradılır. Başa düşürəm, hər bir şəxs öz xidmətini, öz bacardığı xüsusi istiqaməti inkişaf etdirə, digərlərinə fayda verəcək şəkildə tətbiq edə bilər. Amma daha hər şey öz limitində olsa yaxşıdır. Təsəvvür edin, kimsə internetdən dərs cədvəlinin düzgün tutulması, jurnalın düzgün yazılma qaydasını öyrənir və səhəri gün sosial şəbəkədə elan verir ki, mən bununla bağlı təlim keçirəm, digər müəllimlər qoşulsun. Niyə?! Digər müəllimlərin səndən nəyi əksikdir?! Sənin çatacağın datalar, əlində olan məlumatlar onların da əlində var. Bir qisim adam kurikulumla bağlı 1-2 kitab oxuyur, bəzi internet materiallarına baxır, aləmə car çəkir ki, mən kurikulum təlimçisiyəm, digər müəllimləri də bu istiqamətdə öyrətməliyəm. Ayıbdır, yolverilməzdir. Şəxsən mən müəllim olsam, heç vaxt kurikulum tədrisinə görə başqa müəllim yanına getmərəm. Çünki o da mənim kimi müəllimdir. O necə öyrənibsə, hansı dataları əldə edibsə, hansı mənbələrlə bu bilgilərə sahib olubsa, bunu mən də bacara bilərəm. Bu cür kurikulum təlimçiləri digər müəllimlərə "mənim müdavimlərim" deyə-deyə sanki özlərinin xüsusi xidmət sektorunu yaratmış olurlar. Bu 10 ildən çoxdur ki, davam edir”.
Ekspertin sözlərinə görə, eyni tendensiya summativ qiymətləndirmə tapşırıqlarının test nümunələrinin hazırlanmasında özünü göstərir:
“Mən bunu müəllimlərimizin savadsızlığı ilə yox, sadəcə özünə inamsızlığı ilə əsaslandırıram. Həmin müəllim istəsə az qala onları xidmət sahəsinə çevirən həmkarından daha yaxşı hazırlaya bilər. Sadəcə olaraq özünə inamla yanaşmır, öz aləmində fikirləşir ki, həmin müəllim illərdir bu işlə məşğuldur, işin içində bişib. Özü hazırlamaqdansa, müəyyən xərc çəkərək digər müəllimə deyir. Mən müəllimin inansızlığını qəbul etmirəm. Bəlkə də müəllimin o qədər də yüksək savada malik olmaması problem deyil, özünü inkişaf etdirər, öz predmeti üzrə daha hazırlıqlı ola bilər, daha yüksək intellektə və bacarığa sahib ola bilər. İnsan həmişə inkişaf edir, müəllim də özünü inkişaf etdirə bilər. Amma inanmsızlıq olarsa, bu inkişafın qarşısında böyük əngəl yaratmış olacaq”.
E.Nuri qeyd edib ki, summativ qiymətləndirmə fənn müəlliminin özü tərəfindən hazırlanmalıdır:
“Qiymətləndirmənin standartları, xüsusi qaydaları var. Həmin qaydalar zatən məktəblərə tövsiyə kimi də göndərilir. Tanış olmaq, həmin standartlara uyğun sual hazırlamaq o qədər də çətn deyil. Həmin suallar 4 çətinlik səviyyəsinə görə bölünməlidir. Burada diqqətli olunmalıdır. Tutalım ki, sualların bölgüsündə çətin, orta, asan, yüngül suallar arasında müəyyən bölgü fərqində balans pozulmamalıdır. Müəllim həmin suallarda nə istədiyinin tam fərqinə varmalıdır. Şəxsən mənim tanıdığım, hörmət etdiyim müəllimlər var ki, onlar summativ qiymətləndirmə tapşırıqlarını özləri hazırlayırlar, yaxşı da alınır. Mən bu gün müəllimlərimizə özlərinə inam arzu edirəm, istəsələr bunu bacararlar. Bir çox istiqaməti xidmət sektoruna çevirməyin isə mən əleyhinəyəm. Müəllim görürük sinfin idarə edilməsi ilə bağlı 2 kursa gedir, sertifikat alır, səhəri gün deyir ki, mən sinfin idarə edilməsi ilə bağlı təlim keçirəm. Bu yolverilməzdir. Belə şeylərə getmək şəxsin nüfuzuna işləmir”.
