25 sentyabr 2017, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - “Şurikin sərgüzəştləri" filmində çəkilən yeganə azərbaycanlı - Hüseyn Axundov haqda nə bilirik?
“Şurikin sərgüzəştləri" filmində çəkilən yeganə azərbaycanlı - Hüseyn Axundov haqda nə bilirik?
16.03.2017, 23:10

Rəssam və aktyor Hüseyn Axundovun adı Azərbaycanda çox az adama tanış gələ bilər. Halbuki, həmyerlimiz  SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvü, Böyük Vətən Müharibəsi veteranı və Leonid Qaydayın şedevr əsərlərindən sayılan “I əməliyyatı və Şurikin digər macəraları” filmində rol alıb. Buna görə ən azından mərhum Hüseyn Axundovu tanımağa dəyər.

 

Modern.az saytı Hüseyn Axundov haqda yazını təqdim edir.

 

Hüseyn Məmməd oğlu Axundov 1921-ci il aprelin 28-də Bakının Balaxanı kəndində anadan olub. Yeddinci sinifdə oxuyarkən bacısı onu Azərbaycan Rəssamlıq Texnikumuna gətirir. Beləcə, Hüseyn Axundov məktəbdən kənar vaxtlarını texnikumda keçirir. Burada onun tələbə yoldaşları arasında Azərbaycanın tanınmış incəsənət xadimləri Ağa Mirzəzadə,  Əbdül Xaliq, Mikayıl Abdullayev və Oqtay Sadıqzadə olur.

 

Texnikumu uğurla başa vurduqdan sonra həyatını incəsənətə həsr etməkdə qərarlı olan Axundov 1941-ci ilin yayında Ümumrusiya Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun rəssamlıq fakültəsinə daxil olur. Lakin gənc rəssamın təhsilini davam etdirmək arzusu Böyük Vətən Müharibəsinin başlanması ilə yarımçıq qalır. O dərhal vətənini qorumaq üçün könüllü olaraq Qırmızı Ordu sıralarına yazılır.

 


Gənc rəssam Moskvanın müdafiəsində iştirak edir və 2 dəfə ağır yaralanır. Onunla birlikdə xidmət etmiş yazıçı-publisist Əbdül Hüseynov dostunun 90 illik yubileyində hər ikisinin yaralandığı döyüşü belə xatırlamışdı:

 

“Tam 65 il əvvəl Hüseynlə tanış olmuşdum. Danışacağım hadisə isə 1943-cü ildə baş verib. Böyük Vətən Müharibəsi davam edirdi. Elə oldu ki, biz ikimiz də eyni vaxtda yaralandıq. Hadisə Kursk ətrafında baş vermişdi. Ərazilərdən birini alman snayperi nəzarətdə saxlayırdı və mən döyüş yoldaşlarımla birlikdə həmin açıq ərazidən tez qaçaraq keçməli idim. Bu zaman qəfil atəş açıldı və mən huşumu itirdim. Ayılanda qarşımda Hüseyni gördüm. O mənim yaramı sarıyırdı. Həyatımı Hüseynə borcluyam. Hadisədən 2 saat sonra onun özü də ağır yaralanmışdı”.

 

Müharibədəki xidmətlərinə görə Hüseyn Axundov 1944-cü ildə “Cəsarətə görə” medalı və “II dərəcəli Böyük Vətən Müharibəsi ordeni” ilə təltif olunub.

 

Yaralı Axundov Bakı hospitalına gətirilir və burada müalicəsini bitirdikdən sonra “Arşın mal alan” filminin çəkilişlərində rəssam kimi iştirak edir. O sonradan Moskvaya köçür və müharibənin yarımçıq qoyduğu təhsilini bitirərək SSRİ paytaxtında yaşamağa davam edir. 
Tezliklə, “Mosfilm”də dekorasiya eskizlərinin tərtibatı işinə başlayan Hüseyn Axundov Sovet kinosunun İvan Pıryev, Qriqori Aleksandrov, Aleksandr Ptuşko kimi titanları ilə birgə çalışır. “İdiot”, “Ağ gecələr”, “Yaz”, “Sampo” və s. filmlərdə dekorasiyaların eskizlərini, kinoplakatları və s. hazırlayır. Azərbaycanlı istedad ümumilikdə, studiyada çəkilən 20-dən artıq filmin hazırlanmasında iştirak edir və hətta 1965-ci ildə rejissor Leonid Qaydayın çəkdiyi “I əməliyyatı və Şurikin başqa sərgüzəştləri” filmində rol alır. 

“Mosfilm”in pavilyonunda azərbaycanlı rəssamla rastlaşan rejissor onu statist kimi (ümumi səhnə) filmin “Ortaq” novellasında  13 nömrəli avtobusun sərnişini roluna çağırır. Qayday bu səhnəyə üçün Hüseyn Axundov kimi fərqli tipaja və keçəl olan bir nəfərə ehtiyac duyurdu.

 

Hündür, ortayaşlı skripkalı kişi obrazını canlandıran Hüseyn Axundov  avtobusda dava-dalaş salan Fedya obrazına qarşı (Aleksey Smirnov) milis idarəsində ifadə verir. Məşhur səhnədə milisin “siz bunu təsdiqləyirsinizmi?”  sualına Hüseyn Axundovun və Rina Zelenoyanın obrazları eyni anda intonasiya ilə “təsdiqləyirik” cavabını verirlər.

 

Sovet kinosunun ən uğurlu ekran əsərlərindən sayılan “I əməliyyatı və Şurikin digər macəraları” filmi Hüseyn Axundov üçün son olmur. O, elə həmən il “Pasportsuz insan”, “ŞKİD respublikası" (1966), “Altıncı” (1981) və “DAM inspektoru”  (1982) filmlərində statist kimi rol alır. Təbii ki, bu səhnələr bir neçə saniyə davam edirdi və Axundovun personajları heç bir replika söyləmirdi. Lakin zahiri görkəminin xeyli fərqli özəllikləri olduğu üçün bəzi tamaşaçılar onun simasını yadında saxlayırdı və həmyerlimizin azsaylı pərəstişkar ordusunun yaranmasına səbəb olurdu.

 

Bununla belə, Hüseyn Axundovun əsas sevgisi rəssamlıq idi. O, rəngarəng peyzajlar və natürmortlar çəkirdi. Azərbaycanlı istedadın daha bir özəlliyi flomasterlə professional portret rəsmlərini çəkməklə seçilirdi.

Manej, Kuznetsk körpüsündəki qalereya və Krım dənizkənarı parkında keçirilən sərgilərə qatılan Hüseyn Axundov Moskvada knyaz Yusupovun sarayının restavrasiyasında da iştirak edir. 1953-cü ildə isə baş rəssam qismində VDNX-nın pavilyonlardan birinin tərtibatı ilə məşğul olur

 

Xüsusən, Polşada yaradıcılığı böyük maraqla qarşılanan Hüseyn Axundovun bir çox rəsm əsərləri yerli incəsənət kolleksiyaçıları tərəfindən satın alınıb.

 

Hüseyn Axundov Moskvada Azərbaycan diasporunun fəaliyyətində də yaxından iştirak edib. Onun 90 illik yubileyi “AzərRos” təşkilatı tərəfindən 2011-ci ildə təntənəli sürətdə qeyd olunmuşdu. Böyük rəssam və aktyor 2015-ci il fevralın 6-da vəfat edib.

 

Hüseyn Axundov 18 yaşında Bakıda ailə həyatı qurmuşdu. Onun 1941-ci ildə Tofiq adlı oğlu anadan olub. Hazırda Tofiq Axundov Rusiyada məşhur sirk ustasıdır. O, həyat yoldaşı Lyudmila Axundova ilə birlikdə “Rəqs edən  begemotlar” proqramı ilə dünyanın 30-dan artıq ölkəsində çıxış edib. 2011-ci ilin martında Bakı Dövlət Sirkinin dəvəti ilə Tofiq Axundov Bakıda da konsert proqramı ilə çıxış etmişdi.


Azərbaycanın və Rusiyanın Xalq artisti Tofiq Axundov doğma şəhərinə yenidən vurulduğunu demişdi: “1984-cü ildən bu yana ilk dəfədir ki, Bakıdayam. Şəhər çox gözəlləşib. Amma bir az milli yeməklərimizin dadı dəyişib (zarafatla gileylənir). Yəqin, qərbin “fast food”u milli mətbəxə təsir edib. Mən bütün qitələrdə olmuşam, ən məşhur şəhərləri gəzmişəm, lakin Bakını görəndə yaxşı mənada təəccübləndim. Bura çoxdan gəlmək istəyirdim. Bilirsiniz ki, sirk artistinin həyatı ancaq qastrollarda keçir. Nəhayət, doğma şəhərimdəyəm”.

 

Tofiq Axundovun oğlunun vaxtsız vəfat etdiyi, qızının isə incəsənətdən uzaq fəaliyyətdə məşğul olduğu məlumdur.

 

Vüqar İSMAYILOV


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Merkelin başçılıq etdiyi alyans qalib gəlir - Yenilənib
25.09.2017, 00:59

Merkelin başçılıq etdiyi alyans qalib gəlir - Yenilənib

Almaniyada aksiyalar başlayıb
25.09.2017, 00:18

Almaniyada aksiyalar başlayıb

"Getmək istəyən futbolçunu saxlamaq düzgün deyil" - Baş məşqçi
25.09.2017, 00:01

"Getmək istəyən futbolçunu saxlamaq düzgün deyil" - Baş məşqçi

"Qəbələ"nin futbolçuları yumruq davasına çıxdı - Video
24.09.2017, 23:44

"Qəbələ"nin futbolçuları yumruq davasına çıxdı - Video

Rusiya ordusunun generalı Suriyada öldü
24.09.2017, 23:18

Rusiya ordusunun generalı Suriyada öldü

Meksika zəlzələsində ölənlərin sayı 319-a çatdı
24.09.2017, 22:59

Meksika zəlzələsində ölənlərin sayı 319-a çatdı

Ərdoğan iranlı həmkarı ilə regiondakı durumu müzakirə etdi
24.09.2017, 22:42

Ərdoğan iranlı həmkarı ilə regiondakı durumu müzakirə etdi

ABŞ-da silahlı insident: 1 ölü, 8 yaralı
24.09.2017, 22:23

ABŞ-da silahlı insident: 1 ölü, 8 yaralı

"2 qələbə komandanı arxayınlaşdırmamalıdır" - Famil Ağayev
24.09.2017, 22:04

"2 qələbə komandanı arxayınlaşdırmamalıdır" - Famil Ağayev

Zaqataladakı yanğın lokallaşdırılıb  - Yenilənib
24.09.2017, 21:48

Zaqataladakı yanğın lokallaşdırılıb - Yenilənib

ABŞ Liviyadakı İŞİD mövqelərini bombaladı
24.09.2017, 21:35

ABŞ Liviyadakı İŞİD mövqelərini bombaladı

Prezident Azərbaycan voleybolçularının oyununu izlədi: Komandamız  qrup lideri oldu
24.09.2017, 20:43

Prezident Azərbaycan voleybolçularının oyununu izlədi: Komandamız  qrup lideri oldu

Malidə 3 BMT sülhməramlısı ölüb
24.09.2017, 20:17

Malidə 3 BMT sülhməramlısı ölüb

İlham Əliyevin Neftçala və Salyana səfəri başa çatıb
24.09.2017, 19:51

İlham Əliyevin Neftçala və Salyana səfəri başa çatıb

“Gələn ilin büdcəsi daha böyük olmalıdır”
24.09.2017, 17:48

“Gələn ilin büdcəsi daha böyük olmalıdır”

İran Şimali İraq Kürdüstan Muxtariyyəti ilə aviaəlaqəni dayandırıb
24.09.2017, 17:20

İran Şimali İraq Kürdüstan Muxtariyyəti ilə aviaəlaqəni dayandırıb

FED-in qərarı-Manatı gözləyən TƏHLÜKƏ...
24.09.2017, 17:09

FED-in qərarı-Manatı gözləyən TƏHLÜKƏ...

Prezident bölgələrdə yeni sənaye zonalarının yaradılması barədə göstəriş verib
24.09.2017, 16:58

Prezident bölgələrdə yeni sənaye zonalarının yaradılması barədə göstəriş verib

İlham Əliyev: Əsas məqsədimiz yerli istehsalı gücləndirmək, idxaldan asılılığı azaltmaqdır
24.09.2017, 16:55

İlham Əliyev: Əsas məqsədimiz yerli istehsalı gücləndirmək, idxaldan asılılığı azaltmaqdır

AAAF rəhbərindən Prezidentə şok müraciət: "30 min sakini ayağa qaldırmaq istəyirlər" - VİDEO
24.09.2017, 16:40

AAAF rəhbərindən Prezidentə şok müraciət: "30 min sakini ayağa qaldırmaq istəyirlər" - VİDEO

Sənədsiz evlər probleminin həlli üçün yeganə çıxış yolu: RÜSUM ÖDƏNİLMƏLİDİR
24.09.2017, 16:00

Sənədsiz evlər probleminin həlli üçün yeganə çıxış yolu: RÜSUM ÖDƏNİLMƏLİDİR

3 gün əvvəl itkin düşmüş qadın tapıldı - QAXDA
24.09.2017, 15:55

3 gün əvvəl itkin düşmüş qadın tapıldı - QAXDA

Prezident Salyanda Bayraq Muzeyinin və yolun açılışında iştirak edib
24.09.2017, 15:01

Prezident Salyanda Bayraq Muzeyinin və yolun açılışında iştirak edib

QMİ: “Axund vəzifəsinin ləğvi vətəndaş qarşıdurması deyil”
24.09.2017, 14:00

QMİ: “Axund vəzifəsinin ləğvi vətəndaş qarşıdurması deyil”

Azərbaycanda “Klassik Yoqa Məktəbi” açılıb - FOTOLAR
24.09.2017, 13:56

Azərbaycanda “Klassik Yoqa Məktəbi” açılıb - FOTOLAR

Prezident Salyanda səfərdədir
24.09.2017, 13:28

Prezident Salyanda səfərdədir

Avtomobilin vurduğu piyada xəstəxanada öldü - HACIQABULDA
24.09.2017, 13:09

Avtomobilin vurduğu piyada xəstəxanada öldü - HACIQABULDA

DTX rəisi: Dövlətə xəyanət edən hərbçilərlə bağlı işlər davam edir
24.09.2017, 12:57

DTX rəisi: Dövlətə xəyanət edən hərbçilərlə bağlı işlər davam edir

Mədət Quliyev: Azərbaycandan 900 nəfər İŞİD terror təşkilatına qoşulub, 85 nəfər həbsdədir
24.09.2017, 12:40

Mədət Quliyev: Azərbaycandan 900 nəfər İŞİD terror təşkilatına qoşulub, 85 nəfər həbsdədir

Sülhəddin Əkbər: “Belə bir istəyin olacağına inanmıram”
24.09.2017, 12:33

Sülhəddin Əkbər: “Belə bir istəyin olacağına inanmıram”

İlham Əliyev Neftçala Mərkəzi Rayon Xəstəxanasında şəraitlə tanış olub
24.09.2017, 12:24

İlham Əliyev Neftçala Mərkəzi Rayon Xəstəxanasında şəraitlə tanış olub

Prezident Neftçalada açılışlar etdi
24.09.2017, 12:13

Prezident Neftçalada açılışlar etdi

Sabah yağış yağacaq
24.09.2017, 12:10

Sabah yağış yağacaq

Elmar Məmmədyarov pakistanlı həmkarı ilə görüşüb
24.09.2017, 11:40

Elmar Məmmədyarov pakistanlı həmkarı ilə görüşüb

Həmsədrlər regiona səfər edəcək
24.09.2017, 10:55

Həmsədrlər regiona səfər edəcək

ARXİV
SORĞU
Məhərrəmliyin əsas şərtlərini qəbul edirsiniz?
- Bəli qəbul edirəm və Kərbəla şəhidlərinə mütləq yas saxlayacam (46.5%)
- Məhərrəmliyin şərtləri yalnız şiələr üçündür(7.83%)
- Bu şərtlərin heç birini qəbul etmirəm(11.0%)
- Məhərrəmlık əsl İslama ziddir(34.5%)