17 oktyabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Anqola prezidentinin azərbaycanlı müəllimi - Dursun Hümbətov kim olub?  
Anqola prezidentinin azərbaycanlı müəllimi - Dursun Hümbətov kim olub?  
11.10.2018, 15:44

Dursun Oruc oğlu Hümbətov (Şahzeynallı) 1930-cu il mart ayının 10-da Gürcüstan Respublikasının Marneuli rayonunun, yəni qədim türk eli Borçalının Qurdlar kəndində anadan olub. Onun ata babası Borçalı elinin seçkin, nüfuzlu zadəganlarından, bəylərindən biri - Hümmət Şahzeynallı olub. Məhz bu səbəbdəndir ki, D.Hümbətovun atası Oruc Hümmətov bəy oğlu kimi 1937-ci ildə Stalin repressiyasına məruz qalıbş, 10 il müddətinə SSRİ-nin uzaq Arxangelsk vilayətinə, siyasi dustaqlar koloniyasına göndərilib.

Kiçik yaşlarından ailədə atasının yerini tutmağa çalışan qürürlu Dursun gecə-gündüz tarlada, həyətyanı sahədə işləyərək ana-bacısı və kiçik qardaşını dolandırmaqla yanaşı, dərslərini də əla qiymətlərlə oxumaqdan qalmayıb. Təsadüfi deyil ki, 1945-ci ildə o, səkkizillik kənd orta məktəbinin əla qiymətlərlə bitirdikdən sonra orta təhsilini Marneuli şəhərindəki Pedaqoji Texnikumda davam etdirib.
1949-cu ildə isə texnikumu fərqlənmə diplomu ilə bitirərək V.Lenin adına Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti) Fizika-Riyaziyyat fakültəsinə qəbul olunub. O, təhsilinin ilk illərindən ən yüksək nailiyyətlər əldə edib, fakültənin həm elmi, həm də ictimai həyatında yaxından iştirak edib. Məhz bu səbəbdəndir ki, D.Hümbətov ikinci kursdan etibarən Stalin adına Dövlət təqaüdünə layiq görülüb.
Qeyd edək ki, bu nüfuzlu dövlət təqaüdünə həmin institutda Dursun Hümbətovdan əvvəl yalnız Azərbaycanın görkəmli ictimai-siyasi xadimi, Bakı Şəhər PK-nin birinci katibi olmuş Şıxəli Qurbanov layiq görülmüşdü. D.Hümbətov isə həm fakültənin həmkarlar təşkilatının sədri, həm institutun komsomol komitəsinin büro üzvü və qrup nümayəndəsi olub.

Lakin onun aktiv ictimai həyatı ona elmi bilik və maraqlarını dərinləşdirməyə mane ola bilməmişdi. Təsadüfi deyil ki, həmin dövrdə Dursun Hümbətovun elmi istedadı Azərbaycanda fizika elminin banilərindən biri, görkəmli alim, professor A.Abbaszadənin diqqətindən yayınmayıb. Bu unudulmaz alimin rəhbərliyi altında D.Hümbətovun ilk elmi məqalələri və məruzələri institutda təşkil edilmiş müxtəlif elmi konfranslarda böyük əks-səda doğurub. Məhz bu nailiyyətlərinə görə, 1951-ci ildə Dursun Hümbətov, istisna hal kimi, tələbə ikən Sov.KP sıralarına qəbul olunub.

 Beləliklə, D.Hümbətov 1953-cü ildə institutu fərqlənmə diplomu ilə bitirdikdən sonra dövlət təyinatı ilə Azərbaycanın Jdanov (indiki Beyləqan) şəhər orta məktəbində müəllimlik fəaliyyətinə başlayıb, bir neçə il çalışdıqdan sonra isə doğma Borçalıya, kəndinə qayıdaraq, bir müddət qonşu Gorarxı (indiki Algeti) kəndində, sonra isə Baydar kənd orta məktəblərində fizika və riyaziyyat fənlərini yüksək səviyyədə tədris edib. Onun qeyd olunan orta təhsil məktəblərində əzmkar fəaliyyəti öz bəhrəsini verib, burada yüzlərlə gələcəyin yüksək səviyyəli mütəxəssis və alimlərini hazırlayıb. Lakin D.Hümbətovun elmi maraqları, araşdırmaçı həvəsi tezliklə onu aspiranturaya gətirib çıxarıb və o, 1961-ci ildə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının Fizika İnsitutunun aspiranturasına daxil olub. Elə həmin ildə, institutun direktoru, görkəmli fizik, uzun müddər Elmlər Akademiyasının prezidenti olmuş, akademik Həsən Abdullayevin şəxsi təşəbbüsü ilə o, Moskva şəhərindəki Üzvi Elementlər Birləşməsinin Kimya və Texnologiyası Dövlət Elmi-Tədqiqat İnstitutuna ezam olunub.

Dursun Hümbətov burada professor Viktor Kostryukovun rəhbərliyi altında geniş elmi araşdirmalara başlayıb və artıq 1965-ci ildə Minsk şəhərində Dövlət Universitetinin Elmi Şurasında “Silisium üzvü birləşmələrinin termodinamika funksiyalarının və fırlanma potensialının aşaği temperaturda istilik tutumunun qiymətlərinə əsasən təyini” mövzusunda dissertasiya işini mudafiə edərək, fizika-riyaziyyat elmləri namizədi alimlik dərəcəsini qazanıb. Eyni zamanda, alim kimi fəaliyyətini 1964-1966-cı ildə illərdə Azərbaycan EA Fizika İnstitutunda kiçik elmi işçi vəzifəsində başlayıb,1966-cı ildə isə M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Sənaye Universiteti) Fizika kafedrasında assistent vəzifəsinə keçərək ömürünün axırına kim bu nüfuzlu təhsil ocağında elmi-pedaqoji fəaliyyətini davam etdirib. Belə ki, Dursun Hümbətov 1967-ci ildə kafedranın baş müəllimi, 1970-ci ildə isə dosenti vəzifəsinə irəli çəkilib. O, 50-dən çox elmi məqalə, monqrafiya və dərs vəsaitlərinin müəllifi olub, onun rəhbərliyi ilə onlarla elmlər namizədi yetişdirilib. Onun mexanika, molekular fizika, elektrik, maqnit, optika üzrə çoxsaylı kitabları, metodiki vəsaitləri indiyədək müxtəlif təhsil müəssisələrində qiymətli dərs vəsaiti kimi istifadə olunur. Bununla yanaşı, Dursun müəllim uzun müddət Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutunda fakültə partiya komitəsinin katibi, tələbə qəbulu komissiyasının üzvü, Neft-Mədən fakültəsinin Xalq Nəzarəti komitəsinin sədri kimi məsul vəzifələrdə çalışıb.

Dursun müəllim eyni zamanda ölkəmizin müxtəlif rayonlarında fizika fənni üzrə olimpiadaların təşkilat komitəsinin rəhbəri olub, bütün ucqar rayonlarımızda istedadlı şagirdlərin axtarılıb tapılmasına və elmə gətirilməsinə böyük töhfə verib, bununla əlaqədar, Təhsil Nazirliyinin dəfələrlə medal, fəxri fərman, təşəkkürnamələri ilə təltif edilib. Bundan əlavə, o, Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutunda Xarici tələbələr fakültəsində fizika fənnini yüksək səviyyədə tədris edib  və onun tələbələri sırasında hətta Anqolanın prezidenti Joze Eduardo Duş Santoş (José Eduardo dos Santos), bir sıra Afrika, Asiya ölkələrinin yüksək vəzifələri şəxsləri olub.

Dursun müəllim ömürünün axırlarına yaxın “Bərk maye cisimlərin istilik tutumunun texniki təyinləri” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib və ilkin müdafiəsini yekunlaşdırıb. Lakin Dursun müəllim 1990-cı ilin Yanvar hadisələri zamanı, 40 ilə yaxın üzvü olduğu Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin vicdansız rəhbərliyinin ölkəmizə zirehli texnika, ordu yeridərək kütləvi qırğın törətməsindən çox təsirlənib, ağır formada infarkt keçirib  və bir müddət sonra dünyasını dəyişib.

Dursun müəllim nəinki Azərbaycanda, eləcə də Gürcüstanda, Rusiyada və digər ölkələrdə tanınmış alim, ziyalı və ictimaiyyətçi olub. O, istedadlı alim, dəyərli pedaqoq, fəal ictimaiyyətçi olması ilə yanaşı, həm də gözəl ailə başçısı idi. Belə ki, istedadlı pedaqoq həyat yoldaşı Ofelya Əhmədova ilə birgə üç savadlı, vətənpərvər, qayğıkeş övlad böyüdüb. Onların kiçik oğlu Fuad Hümbətov təcrübəli diplomat və alimdir, uzun müddət AR-in Belçika Krallığındakı səfirliyinin birinci katibi olub, hazırda isə Azərbaycan Sahibkarlar Milli Konfederasiyasının baş katibinin müavini, Prezident yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının dosentidir.
Digər övladları Hümbət və Təranə isə yüksək ixtisaslı, peşəkar həkimdirlər.

Elnur Eltürk


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Kadırov: “Sən Makqreqoru bir zərbəylə yerə sərməli idin”
17.10.2018, 11:02

Kadırov: “Sən Makqreqoru bir zərbəylə yerə sərməli idin”

ADU-da AXC dövrünün mətbuatı müzakirəyə çıxarıldı
17.10.2018, 10:59

ADU-da AXC dövrünün mətbuatı müzakirəyə çıxarıldı

Azərbaycanda nə qədər yoxsul var? - Nazirlik AÇIQLADI
17.10.2018, 10:46

Azərbaycanda nə qədər yoxsul var? - Nazirlik AÇIQLADI

Rektor Prezident təqaüdü alan 26 tələbə ilə görüşdü - FOTO   
17.10.2018, 10:31

Rektor Prezident təqaüdü alan 26 tələbə ilə görüşdü - FOTO  

Kapital Bank-dan təhsil işçilərinə “Yenə də beş”
17.10.2018, 10:31

Kapital Bank-dan təhsil işçilərinə “Yenə də beş”

Axtarışda olan 37 nəfər tutuldu 
17.10.2018, 10:29

Axtarışda olan 37 nəfər tutuldu 

ADA Universitetində tibbi aksiya keçiriləcək
17.10.2018, 10:08

ADA Universitetində tibbi aksiya keçiriləcək

Kaliforniyada 18 oktyabr “Azərbaycanın Müstəqillik Günü” elan edilib
17.10.2018, 10:03

Kaliforniyada 18 oktyabr “Azərbaycanın Müstəqillik Günü” elan edilib

Hacıqabulda qoyun oğrusu saxlanıldı
17.10.2018, 09:54

Hacıqabulda qoyun oğrusu saxlanıldı

17 oktyabr Yoxsulluqla Mübarizə günüdür - Azərbaycanda rəsmi yoxsulluq səviyyəsi..   
17.10.2018, 09:51

17 oktyabr Yoxsulluqla Mübarizə günüdür - Azərbaycanda rəsmi yoxsulluq səviyyəsi..  

Cəbhədə təxribat - Müdafiə Nazirliyi məlumat yaydı
17.10.2018, 09:49

Cəbhədə təxribat - Müdafiə Nazirliyi məlumat yaydı

Badamdarda vəziyyət daha da təhlükəli həddə çatdı
17.10.2018, 09:31

Badamdarda vəziyyət daha da təhlükəli həddə çatdı

Millətlər Liqasında 4-cü tura yekun vurulub - NƏTİCƏLƏR   
17.10.2018, 09:19

Millətlər Liqasında 4-cü tura yekun vurulub - NƏTİCƏLƏR  

BakuBus-un 3 avtobusu toqquşdu
17.10.2018, 08:59

BakuBus-un 3 avtobusu toqquşdu

Bakının əsas avtomagistrallarında sürət həddi endirildi   
17.10.2018, 08:52

Bakının əsas avtomagistrallarında sürət həddi endirildi  

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
17.10.2018, 08:44

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ

Tbilisidə Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd edildi
17.10.2018, 01:01

Tbilisidə Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd edildi

İşğal altındakı yurd yerlərimiz: Hoçaz abidələri - FOTOLAR
17.10.2018, 00:43

İşğal altındakı yurd yerlərimiz: Hoçaz abidələri - FOTOLAR

Bakıda IV Küçə yeməyi festivalı keçiriləcək
17.10.2018, 00:22

Bakıda IV Küçə yeməyi festivalı keçiriləcək

Uşaqlarınızı zəngin olması üçün öyrətməyin
17.10.2018, 00:10

Uşaqlarınızı zəngin olması üçün öyrətməyin

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən baş konsul İstanbulu tərk etdi
16.10.2018, 23:57

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən baş konsul İstanbulu tərk etdi

Mingəçevirli gənc bıçaqlandı
16.10.2018, 23:34

Mingəçevirli gənc bıçaqlandı

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
16.10.2018, 23:23

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı

Azərbaycanın U-21 yığması Norveçlə oyunda qələbəni əldən verib
16.10.2018, 23:08

Azərbaycanın U-21 yığması Norveçlə oyunda qələbəni əldən verib

İranın neft ixracı kəskin azalıb
16.10.2018, 22:53

İranın neft ixracı kəskin azalıb

Sarkisyan hökumətin istefasını qəbul etdi
16.10.2018, 22:40

Sarkisyan hökumətin istefasını qəbul etdi

Gürcüstanda prezidentlik üçün 25 namizəd yarışacaq
16.10.2018, 22:21

Gürcüstanda prezidentlik üçün 25 namizəd yarışacaq

“Camal Kaşıkçı öldürülüb və parçalara ayrılıb” - CNN
16.10.2018, 22:04

“Camal Kaşıkçı öldürülüb və parçalara ayrılıb” - CNN

Nyu-Yorkda Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının 27 illiyi qeyd edilib
16.10.2018, 21:52

Nyu-Yorkda Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının 27 illiyi qeyd edilib

Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının Adyunkturasına qəbul başlayıb
16.10.2018, 21:41

Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının Adyunkturasına qəbul başlayıb

ABŞ-da təhsil almaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ!
16.10.2018, 21:31

ABŞ-da təhsil almaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ!

“Azərbaycanlı qızları müdafiə edin!” adlı aksiya keçirildi
16.10.2018, 21:14

“Azərbaycanlı qızları müdafiə edin!” adlı aksiya keçirildi

4 universitetdə FETÖ əməliyyatı
16.10.2018, 20:57

4 universitetdə FETÖ əməliyyatı

Elektron növbə sistemi layihəsinin təqdimatı keçirilib
16.10.2018, 20:44

Elektron növbə sistemi layihəsinin təqdimatı keçirilib

Ukraynada təyyarə qəzası: 2 əsgər öldü
16.10.2018, 20:27

Ukraynada təyyarə qəzası: 2 əsgər öldü

Əhalinin banklarda əmanəti 8 milyard manatı ötüb
16.10.2018, 20:14

Əhalinin banklarda əmanəti 8 milyard manatı ötüb

Nikol Paşinyan istefa verdi
16.10.2018, 20:09

Nikol Paşinyan istefa verdi

Prezident Xanlar Vəliyevin oğluna yüksək vəzifə verdi - SƏRƏNCAM
16.10.2018, 20:00

Prezident Xanlar Vəliyevin oğluna yüksək vəzifə verdi - SƏRƏNCAM

Üç nəfərə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi
16.10.2018, 19:41

Üç nəfərə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi

DTX-nın rəsmi “facebook” səhifəsi, “twitter” və “youtube” kanalları fəaliyyətə başlayıb
16.10.2018, 19:32

DTX-nın rəsmi “facebook” səhifəsi, “twitter” və “youtube” kanalları fəaliyyətə başlayıb

Dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri AÇIQLANDI
16.10.2018, 19:23

Dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri AÇIQLANDI

Badamdarda xırda uçqunlar və torpaq qopmaları baş verir - Qərargahdan AÇIQLAMA
16.10.2018, 19:14

Badamdarda xırda uçqunlar və torpaq qopmaları baş verir - Qərargahdan AÇIQLAMA

Nazirlikdən narazı şəhid ailələrinin birdəfəlik ödəmə ilə bağlı iddialarına CAVAB
16.10.2018, 19:05

Nazirlikdən narazı şəhid ailələrinin birdəfəlik ödəmə ilə bağlı iddialarına CAVAB

Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının əməkdaşları təltif edilib - ADLAR
16.10.2018, 18:56

Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının əməkdaşları təltif edilib - ADLAR

Dövlət başçısı onları mükafatlandırdı - SİYAHI
16.10.2018, 18:46

Dövlət başçısı onları mükafatlandırdı - SİYAHI

Xəzər Gəncəliyə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi
16.10.2018, 18:35

Xəzər Gəncəliyə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi

Prezident Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının əməkdaşlarını təltif etdi - SİYAHI 
16.10.2018, 18:31

Prezident Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının əməkdaşlarını təltif etdi - SİYAHI 

Azərbaycanın Poltava şəhərində fəxri konsulu təyin edildi
16.10.2018, 18:23

Azərbaycanın Poltava şəhərində fəxri konsulu təyin edildi

Azərbaycanın Mərakeşdəki səfiri dəyişdirildi - SƏRƏNCAM
16.10.2018, 18:21

Azərbaycanın Mərakeşdəki səfiri dəyişdirildi - SƏRƏNCAM

Azərbaycanın Avropa Şurası və NATO yanında yeni nümayəndələri təyin edildi - ADLAR   
16.10.2018, 18:16

Azərbaycanın Avropa Şurası və NATO yanında yeni nümayəndələri təyin edildi - ADLAR  

ARXİV