21 fevral 2019, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Anqola prezidentinin azərbaycanlı müəllimi - Dursun Hümbətov kim olub?  
Anqola prezidentinin azərbaycanlı müəllimi - Dursun Hümbətov kim olub?  
11.10.2018, 15:44

Dursun Oruc oğlu Hümbətov (Şahzeynallı) 1930-cu il mart ayının 10-da Gürcüstan Respublikasının Marneuli rayonunun, yəni qədim türk eli Borçalının Qurdlar kəndində anadan olub. Onun ata babası Borçalı elinin seçkin, nüfuzlu zadəganlarından, bəylərindən biri - Hümmət Şahzeynallı olub. Məhz bu səbəbdəndir ki, D.Hümbətovun atası Oruc Hümmətov bəy oğlu kimi 1937-ci ildə Stalin repressiyasına məruz qalıbş, 10 il müddətinə SSRİ-nin uzaq Arxangelsk vilayətinə, siyasi dustaqlar koloniyasına göndərilib.

Kiçik yaşlarından ailədə atasının yerini tutmağa çalışan qürürlu Dursun gecə-gündüz tarlada, həyətyanı sahədə işləyərək ana-bacısı və kiçik qardaşını dolandırmaqla yanaşı, dərslərini də əla qiymətlərlə oxumaqdan qalmayıb. Təsadüfi deyil ki, 1945-ci ildə o, səkkizillik kənd orta məktəbinin əla qiymətlərlə bitirdikdən sonra orta təhsilini Marneuli şəhərindəki Pedaqoji Texnikumda davam etdirib.
1949-cu ildə isə texnikumu fərqlənmə diplomu ilə bitirərək V.Lenin adına Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti) Fizika-Riyaziyyat fakültəsinə qəbul olunub. O, təhsilinin ilk illərindən ən yüksək nailiyyətlər əldə edib, fakültənin həm elmi, həm də ictimai həyatında yaxından iştirak edib. Məhz bu səbəbdəndir ki, D.Hümbətov ikinci kursdan etibarən Stalin adına Dövlət təqaüdünə layiq görülüb.
Qeyd edək ki, bu nüfuzlu dövlət təqaüdünə həmin institutda Dursun Hümbətovdan əvvəl yalnız Azərbaycanın görkəmli ictimai-siyasi xadimi, Bakı Şəhər PK-nin birinci katibi olmuş Şıxəli Qurbanov layiq görülmüşdü. D.Hümbətov isə həm fakültənin həmkarlar təşkilatının sədri, həm institutun komsomol komitəsinin büro üzvü və qrup nümayəndəsi olub.

Lakin onun aktiv ictimai həyatı ona elmi bilik və maraqlarını dərinləşdirməyə mane ola bilməmişdi. Təsadüfi deyil ki, həmin dövrdə Dursun Hümbətovun elmi istedadı Azərbaycanda fizika elminin banilərindən biri, görkəmli alim, professor A.Abbaszadənin diqqətindən yayınmayıb. Bu unudulmaz alimin rəhbərliyi altında D.Hümbətovun ilk elmi məqalələri və məruzələri institutda təşkil edilmiş müxtəlif elmi konfranslarda böyük əks-səda doğurub. Məhz bu nailiyyətlərinə görə, 1951-ci ildə Dursun Hümbətov, istisna hal kimi, tələbə ikən Sov.KP sıralarına qəbul olunub.

 Beləliklə, D.Hümbətov 1953-cü ildə institutu fərqlənmə diplomu ilə bitirdikdən sonra dövlət təyinatı ilə Azərbaycanın Jdanov (indiki Beyləqan) şəhər orta məktəbində müəllimlik fəaliyyətinə başlayıb, bir neçə il çalışdıqdan sonra isə doğma Borçalıya, kəndinə qayıdaraq, bir müddət qonşu Gorarxı (indiki Algeti) kəndində, sonra isə Baydar kənd orta məktəblərində fizika və riyaziyyat fənlərini yüksək səviyyədə tədris edib. Onun qeyd olunan orta təhsil məktəblərində əzmkar fəaliyyəti öz bəhrəsini verib, burada yüzlərlə gələcəyin yüksək səviyyəli mütəxəssis və alimlərini hazırlayıb. Lakin D.Hümbətovun elmi maraqları, araşdırmaçı həvəsi tezliklə onu aspiranturaya gətirib çıxarıb və o, 1961-ci ildə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının Fizika İnsitutunun aspiranturasına daxil olub. Elə həmin ildə, institutun direktoru, görkəmli fizik, uzun müddər Elmlər Akademiyasının prezidenti olmuş, akademik Həsən Abdullayevin şəxsi təşəbbüsü ilə o, Moskva şəhərindəki Üzvi Elementlər Birləşməsinin Kimya və Texnologiyası Dövlət Elmi-Tədqiqat İnstitutuna ezam olunub.

Dursun Hümbətov burada professor Viktor Kostryukovun rəhbərliyi altında geniş elmi araşdirmalara başlayıb və artıq 1965-ci ildə Minsk şəhərində Dövlət Universitetinin Elmi Şurasında “Silisium üzvü birləşmələrinin termodinamika funksiyalarının və fırlanma potensialının aşaği temperaturda istilik tutumunun qiymətlərinə əsasən təyini” mövzusunda dissertasiya işini mudafiə edərək, fizika-riyaziyyat elmləri namizədi alimlik dərəcəsini qazanıb. Eyni zamanda, alim kimi fəaliyyətini 1964-1966-cı ildə illərdə Azərbaycan EA Fizika İnstitutunda kiçik elmi işçi vəzifəsində başlayıb,1966-cı ildə isə M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Sənaye Universiteti) Fizika kafedrasında assistent vəzifəsinə keçərək ömürünün axırına kim bu nüfuzlu təhsil ocağında elmi-pedaqoji fəaliyyətini davam etdirib. Belə ki, Dursun Hümbətov 1967-ci ildə kafedranın baş müəllimi, 1970-ci ildə isə dosenti vəzifəsinə irəli çəkilib. O, 50-dən çox elmi məqalə, monqrafiya və dərs vəsaitlərinin müəllifi olub, onun rəhbərliyi ilə onlarla elmlər namizədi yetişdirilib. Onun mexanika, molekular fizika, elektrik, maqnit, optika üzrə çoxsaylı kitabları, metodiki vəsaitləri indiyədək müxtəlif təhsil müəssisələrində qiymətli dərs vəsaiti kimi istifadə olunur. Bununla yanaşı, Dursun müəllim uzun müddət Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutunda fakültə partiya komitəsinin katibi, tələbə qəbulu komissiyasının üzvü, Neft-Mədən fakültəsinin Xalq Nəzarəti komitəsinin sədri kimi məsul vəzifələrdə çalışıb.

Dursun müəllim eyni zamanda ölkəmizin müxtəlif rayonlarında fizika fənni üzrə olimpiadaların təşkilat komitəsinin rəhbəri olub, bütün ucqar rayonlarımızda istedadlı şagirdlərin axtarılıb tapılmasına və elmə gətirilməsinə böyük töhfə verib, bununla əlaqədar, Təhsil Nazirliyinin dəfələrlə medal, fəxri fərman, təşəkkürnamələri ilə təltif edilib. Bundan əlavə, o, Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutunda Xarici tələbələr fakültəsində fizika fənnini yüksək səviyyədə tədris edib  və onun tələbələri sırasında hətta Anqolanın prezidenti Joze Eduardo Duş Santoş (José Eduardo dos Santos), bir sıra Afrika, Asiya ölkələrinin yüksək vəzifələri şəxsləri olub.

Dursun müəllim ömürünün axırlarına yaxın “Bərk maye cisimlərin istilik tutumunun texniki təyinləri” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib və ilkin müdafiəsini yekunlaşdırıb. Lakin Dursun müəllim 1990-cı ilin Yanvar hadisələri zamanı, 40 ilə yaxın üzvü olduğu Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin vicdansız rəhbərliyinin ölkəmizə zirehli texnika, ordu yeridərək kütləvi qırğın törətməsindən çox təsirlənib, ağır formada infarkt keçirib  və bir müddət sonra dünyasını dəyişib.

Dursun müəllim nəinki Azərbaycanda, eləcə də Gürcüstanda, Rusiyada və digər ölkələrdə tanınmış alim, ziyalı və ictimaiyyətçi olub. O, istedadlı alim, dəyərli pedaqoq, fəal ictimaiyyətçi olması ilə yanaşı, həm də gözəl ailə başçısı idi. Belə ki, istedadlı pedaqoq həyat yoldaşı Ofelya Əhmədova ilə birgə üç savadlı, vətənpərvər, qayğıkeş övlad böyüdüb. Onların kiçik oğlu Fuad Hümbətov təcrübəli diplomat və alimdir, uzun müddət AR-in Belçika Krallığındakı səfirliyinin birinci katibi olub, hazırda isə Azərbaycan Sahibkarlar Milli Konfederasiyasının baş katibinin müavini, Prezident yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının dosentidir.
Digər övladları Hümbət və Təranə isə yüksək ixtisaslı, peşəkar həkimdirlər.

Elnur Eltürk


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
İŞİD-in nəzarətindəki sonuncu kənddə döyüşlər başladı - Qruplaşma tarixdən silinəcək?
21.02.2019, 17:10

İŞİD-in nəzarətindəki sonuncu kənddə döyüşlər başladı - Qruplaşma tarixdən silinəcək?

Manat sabah bu məzənnədə olacaq  
21.02.2019, 17:08

Manat sabah bu məzənnədə olacaq  

Xocalıdan olan ana Prezidentdən kömək istədi - MÜRACİƏT
21.02.2019, 17:03

Xocalıdan olan ana Prezidentdən kömək istədi - MÜRACİƏT

Vətənə xidmət vəzifəsi
21.02.2019, 17:01

Vətənə xidmət vəzifəsi

Dövlət Gömrük Komitəsi quzu əti ilə bağlı açıqlama yaydı
21.02.2019, 16:30

Dövlət Gömrük Komitəsi quzu əti ilə bağlı açıqlama yaydı

Əli Əhmədov Dünya Bankının regional direktoru ilə müzakirə apardı
21.02.2019, 16:26

Əli Əhmədov Dünya Bankının regional direktoru ilə müzakirə apardı

Azərbaycan sərhədini pozmaq istəyən 5 əcnəbi saxlanıldı
21.02.2019, 16:21

Azərbaycan sərhədini pozmaq istəyən 5 əcnəbi saxlanıldı

Mehman Əliyevin atası vəfat edib   
21.02.2019, 16:16

Mehman Əliyevin atası vəfat edib  

Kamal Abdulla Metin Yıldızla müzakirə apardı
21.02.2019, 16:13

Kamal Abdulla Metin Yıldızla müzakirə apardı

İcra başçısı Ermənistanla sərhəddə səyyar qəbul keçirdi
21.02.2019, 16:11

İcra başçısı Ermənistanla sərhəddə səyyar qəbul keçirdi

Ülvi Quliyevdən gənclərə ÇAĞIRIŞ
21.02.2019, 16:06

Ülvi Quliyevdən gənclərə ÇAĞIRIŞ

ATƏT-də Xocalı məsələsi qaldırılacaq   
21.02.2019, 15:56

ATƏT-də Xocalı məsələsi qaldırılacaq  

Ağdamda Ermənistanın PUA-sı məhv edildi
21.02.2019, 15:48

Ağdamda Ermənistanın PUA-sı məhv edildi

ATƏT PA-nın İpək Yoluna Dəstək Qrupu mühüm qərarlar qəbul etdi
21.02.2019, 15:43

ATƏT PA-nın İpək Yoluna Dəstək Qrupu mühüm qərarlar qəbul etdi

Venesuelanın Xarici İşlər nazirinin müavini ADU-da
21.02.2019, 15:42

Venesuelanın Xarici İşlər nazirinin müavini ADU-da

Sarkisyanın qardaşının gizləndiyi ölkə məlum oldu
21.02.2019, 15:39

Sarkisyanın qardaşının gizləndiyi ölkə məlum oldu

Magistraturaya qəbul imtahanı keçiriləcək
21.02.2019, 15:35

Magistraturaya qəbul imtahanı keçiriləcək

“Könüllülər Parlamenti - Azərbaycan, 2019” layihəsinin bağlanış mərasimi keçirildi   
21.02.2019, 15:24

“Könüllülər Parlamenti - Azərbaycan, 2019” layihəsinin bağlanış mərasimi keçirildi  

Təhqir və böhtana görə cəzalar sərtləşdirilə bilər - Birinci vitse-spikerdən ANONS
21.02.2019, 15:20

Təhqir və böhtana görə cəzalar sərtləşdirilə bilər - Birinci vitse-spikerdən ANONS

Növbədənkənar parlament seçkiləri keçirilməyəcək – Ziyafət Əsgərov
21.02.2019, 15:11

Növbədənkənar parlament seçkiləri keçirilməyəcək – Ziyafət Əsgərov

Almaniyada silahlı insidentdə 2 nəfər öldü
21.02.2019, 15:10

Almaniyada silahlı insidentdə 2 nəfər öldü

“Xalqa sevgi, vətənpərvərlik, humanizm...” - Deputatlar Mehriban Əliyevanın fəaliyyətindən DANIŞDILAR
21.02.2019, 15:04

“Xalqa sevgi, vətənpərvərlik, humanizm...” - Deputatlar Mehriban Əliyevanın fəaliyyətindən DANIŞDILAR

Azərbaycanla Türkiyə Ermənistanla sərhəddə təlim keçirir
21.02.2019, 14:38

Azərbaycanla Türkiyə Ermənistanla sərhəddə təlim keçirir

Bakı metrosunda daha bir YENİLİK
21.02.2019, 14:38

Bakı metrosunda daha bir YENİLİK

Avropada Qarabağ üçün birləşək! - Böyük mitinqə çağırış
21.02.2019, 14:37

Avropada Qarabağ üçün birləşək! - Böyük mitinqə çağırış

İki deputat Avstraliyadadır
21.02.2019, 14:29

İki deputat Avstraliyadadır

Nəticələr AÇIQLANDI - 211 nəfər sınaq imtahanına gəlməyib
21.02.2019, 14:22

Nəticələr AÇIQLANDI - 211 nəfər sınaq imtahanına gəlməyib

Prezident Ağdamda yol tikintisinə 2,3 milyon manat ayırdı
21.02.2019, 14:16

Prezident Ağdamda yol tikintisinə 2,3 milyon manat ayırdı

Nazirlik minimum əməkhaqqına görə işəgötürənlərə XƏBƏRDARLIQ etdi
21.02.2019, 13:45

Nazirlik minimum əməkhaqqına görə işəgötürənlərə XƏBƏRDARLIQ etdi

Timoşenko Poroşenkonu məhkəməyə verdi
21.02.2019, 13:44

Timoşenko Poroşenkonu məhkəməyə verdi

Mehriban Əliyevanın Birinci vitse-prezident təyin olunmasından iki il keçir
21.02.2019, 13:23

Mehriban Əliyevanın Birinci vitse-prezident təyin olunmasından iki il keçir

Mustafa Hacıbəyliyə hökm oxundu
21.02.2019, 13:17

Mustafa Hacıbəyliyə hökm oxundu

İlham Əliyev Sovet İttifaqı Qəhrəmanını qəbul edib   
21.02.2019, 13:10

İlham Əliyev Sovet İttifaqı Qəhrəmanını qəbul edib  

Azərbaycan filmi Niderlandın ən məşhur +31mag jurnalında
21.02.2019, 13:05

Azərbaycan filmi Niderlandın ən məşhur +31mag jurnalında

Sabahın hava PROQNOZU verildi   
21.02.2019, 12:59

Sabahın hava PROQNOZU verildi  

Bakıda dayanma-durma nişanları dəyişdirilir - FOTOLAR
21.02.2019, 12:53

Bakıda dayanma-durma nişanları dəyişdirilir - FOTOLAR

Nazirlikdən vergi ombudsmanı ilə bağlı rəsmi AÇIQLAMA
21.02.2019, 12:51

Nazirlikdən vergi ombudsmanı ilə bağlı rəsmi AÇIQLAMA

Aygün Kazımovadan daha bir YENİLİK - “Duy”  
21.02.2019, 12:34

Aygün Kazımovadan daha bir YENİLİK - “Duy”  

Ağ Ev Paşinyana hirsləndi - Erməni nazirin səfəri ləğv olundu
21.02.2019, 12:30

Ağ Ev Paşinyana hirsləndi - Erməni nazirin səfəri ləğv olundu

Soydaşlarımızın qəlbi Xocalıdadır
21.02.2019, 12:29

Soydaşlarımızın qəlbi Xocalıdadır

BDU-nun professoru vəfat etdi   
21.02.2019, 12:04

BDU-nun professoru vəfat etdi  

Qobustanda heyvanlar peyvəndlənir
21.02.2019, 12:04

Qobustanda heyvanlar peyvəndlənir

Masazırdakı yanğında 4 polis işçisi ZƏHƏRLƏNDİ   
21.02.2019, 12:01

Masazırdakı yanğında 4 polis işçisi ZƏHƏRLƏNDİ  

“Xoşbəxt et, Xoşbəxt ol”- Bakı Ali Neft Məktəbində xeyriyyə tədbiri
21.02.2019, 11:59

“Xoşbəxt et, Xoşbəxt ol”- Bakı Ali Neft Məktəbində xeyriyyə tədbiri

“Neolit”dəki davanın səbəbkarı olan çeçen bloger terrorçuluqda təqsirləndirilir
21.02.2019, 11:56

“Neolit”dəki davanın səbəbkarı olan çeçen bloger terrorçuluqda təqsirləndirilir

Avropa Gənclər Olimpiya Festivalının talismanları təqdim olunub
21.02.2019, 11:42

Avropa Gənclər Olimpiya Festivalının talismanları təqdim olunub

BDU-da Tvinninq layihəsinin rəhbərləri ilə görüş keçirilib
21.02.2019, 11:29

BDU-da Tvinninq layihəsinin rəhbərləri ilə görüş keçirilib

Ermənistanın ən radikal siyasətçisi Qarabağı Ermənistana birləşdirmək istəyir
21.02.2019, 11:27

Ermənistanın ən radikal siyasətçisi Qarabağı Ermənistana birləşdirmək istəyir

Fazil Məmmədov əvvəlki biznesi ilə məşğul olmağa başlayıb   
21.02.2019, 11:18

Fazil Məmmədov əvvəlki biznesi ilə məşğul olmağa başlayıb  

“Khazar” Avtomobil Zavodunda 1000-dən çox avtomobil istehsal olunub
21.02.2019, 11:17

“Khazar” Avtomobil Zavodunda 1000-dən çox avtomobil istehsal olunub

ARXİV