Azərbaycan son aylarda dərin, sistemli və geri dönüşü olmayan bir dəyişiklik mərhələsindən keçir. Bu dəyişiklik tək siyasi strukturda özünü göstərmir.
İctimai davranışlarda, media mühitində, idarəçilikdə və ümumən düşüncə tərzində hiss edilir. Reallıq budur ki, ölkə daxilində yeni bir era başlayıb.
Və bu era bütün köhnə stereotipləri, şəxsi maraqları, köhnə təfəkkürün diktəsini alt-üst edir.
Heç yerdə “süd gölü” vədi yoxdur, olmayacaq da. Çünki yeni dövrün fəlsəfəsi rahatlıq, yaltaqlıq və qeyri-şəffaflıq üzərində qurulmur.
Yeni mərhələ milli kimliyi, milli marağı, milli mövqeni önə çəkir. Hər yer milli olmalıdır. Hər qərar milli olmalıdır. Hər addım ölkənin gələcəyinə xidmət etməlidir.
Bu fonda satqınlıqla başda oturanların dövr də tarixə qovuşur. Kim bilmir ki, bir dəfə satılan adam min dəfə satılmağa hazır olur. Dövlət isə belə insanların çiynində dura bilməz. Cəmiyyət bunu daha aydın görür və daha sərt qiymətləndirir.
Bu gün baş verənlər Azərbaycan toplumunun özünü Zəfərin nəticəsinə uyğunlaşdırması prosesidir. Bu proses siyasi idarəçiliklə məhdudlaşmır. Mediada da özünü göstərəcək. Hətta artıq göstərməyə başlayıb.
İllərlə “Ramiz Mehdiyevin adamı olmaq” bir çox sahələrdə üstünlük, bəzən də “toxunulmazlıq” kimi qəbul olunurdu. Bu statusu qazananlar həmişə o çevrənin adamı kimi qaldı və özlərinə süni üstünlük formalaşdırdılar. Amma yeni dövrdə bu “köhnə şifrələr” artıq işləmir. Cəmiyyət onları tanıyır, anlayır və arxaik düşüncəni qəbul etmir.
Cəmiyyətdə elə insanlar vardı ki, iştirak etdikləri hər bir tədbirdə özlərini ön sırada görməli olduqlarına inandırmışdılar. İndi də varlar. Bu siyasətdə də belə idi, deputatlıqda da belə idi, mediada, yazıçılıqda, incəsənətdə də belə idi. Elə bil ön cərgəyə pul verib yer bron etmişdilər. Amma reallıq dəyişdi.

Oyun dövrü bitdi. Hər kəs öz yerini bilməlidir. Qaranlıq dövr artıq tarixə qovuşub. İşıqlar yandı və hər şey görünür. Kim nə edib, kim nə qədər səmimi olub, kim maska taxıb, toplum indi bunları daha tez sezə bilir. Artistlik dövrü keçmişdə qaldı. İndi iş görənlərin, sözünü əməli ilə sübut edənlərin zamanıdır.
Yeni nəsillərin örnək götürəcəyi şəxslər mütləq dürüst olmalıdır. Onlar hansısa ölkəyə pərəstiş etməməli, hansısa xarici ideologiyanın təzyiqinə düşməməlidirlər. Dünyada baş verənlərin fonunda Azərbaycanın öz qəhrəmanları var və yeni nəsil öz örnəklərini milli mühitdə tapmalıdır.
Uzun illər müxalif düşərgə Əli Kərimlinin monopoliyasında idi. “Bomba oğlan” yalnız o və onun ətrafı hesab edilirdi. Fərqli təfəkkürə malik olanlara yer verilmirdi. Bu monopolizm 1990-cı illərdən bəri müxalifətin tam formalaşmasına imkan vermədi. Sadəcə inanmış insanların ömrü, enerjisi və illəri tükəndi. Cəmiyyət isə dəyişmədi.
Eyni vəziyyət digər siyasi dairələrdə də yaşandı. Ramiz Mehdiyevin “bığının altından keçməyənlərə” də yer verilmirdi. Bu gün isə həmin gizlədilmiş, üstü örtülmüş faktlar üzə çıxır. Azərbaycanda ikiüzlülüyün, yaltaqlığın, satqınlığın pərdəsi qopub və hər şey daha aydın görünür.
Bilmək lazımdır, üzdə bir obraz, arxada tam başqa sifət olmaq dövrü yoxa çıxıb. Oyunbazlıq dövrü bitib. Üzdə “millət fədaisi”, arxada “millət düşməni” olanların əfsanəsi çöküb. Azərbaycanda artıq tam yeni dövr başlayıb və hər şey bu dövlətə xidmət etməlidir. Bu, yeni mərhələnin fəlsəfəsidir, buna şüar kimi bazmayın.
Bu səbəbdən yeni kadrları hədəf alırlar. Onları gözdən salmağa çalışırlar. İşləməyə imkan vermirlər. Çünki bilirlər ki, yeni sistemin hakimiyyəti gücləndikcə köhnə struktur tamamilə sıradan çıxacaq. Köhnə düşüncə sahibləri cəmiyyətin yenilənməsinə mane olur, çünki yeni dövrdə onların özlərinə yer tapılmayacağını yaxşı bilirlər.
Amma bu prosesi saxlamaq mümkün deyil. Cəmiyyət dəyişir. Gənclik dəyişir. Ölkənin öz gücünə inamı dəyişir. Zəfərlə başlayan yeni psixoloji mərhələ indi bütün sahələrə yayılır. Necə ki, ordu sahəsində özünü göstərdi, diplomatiyada göstərdi, iqtisadiyyatda göstərməyə başlayıb, ictimai şüurda da özünü büruzə verir.
Zəfər yalnız torpaqların azad olunması deyil. Zəfər həm də düşüncənin azad olunmasıdır. Zəfər həm də cəmiyyətin öz kimliyini yenidən dərk etməsidir. Bu gün Azərbaycan yeni düşüncə modelinə keçir və bu proses dayandırıla bilməz.
İndi məsələ təkcə idarəetmənin yenilənməsi ilə bitmir, bütün sahələrin yenidən qurulması vacibdir. Media daha milli və peşəkar olmalıdır. Siyasət daha şəffaf olmalıdır. Yazıçılıq daha səmimi olmalıdır. Deputat daha məsuliyyətli olmalıdır. Məmur daha xalqla bir olmalıdır.
Azərbaycan yeni mərhələdədir. Bu mərhələnin əsas şərti milli birliyə, milli inkişaf strategiyasına və milli özünüdərkə xidmət etməkdir. Köhnə sistemin daşıyıcıları indi bunu istəsələr də, istəməsələr də qəbul etməyə məcburdurlar. Çünki tarixin təkəri bizim üçün artıq yaxşıya sari dönüb.
Yeni dövrün mahiyyəti budur: Azərbaycan artıq öz gələcəyini özü müəyyən edir. Bu yolda heç kim köhnə oyunlarla prosesə mane ola bilməyəcək. Cəmiyyət daha ayıqdır. Dövlət daha güclüdür. Gənclik daha iddialıdır. Zəfər isə bütün sahələrdə öz təsirini göstərməyə davam edir.
Və bu proses davam edəcək. Çünki Azərbaycan artıq öz tarixinin ən güclü mərhələsinə qədəm qoyub.
Sevinc MƏHƏRRƏMOVA