26Fervral | Ana Səhifə - Yazılar - Bir millət... deyiriksə...
Bir millət... deyiriksə...

Mülatif Adurov,
veteran telejurnalist

 

Onda dilimiz niyə ayrı olmalıdır?


Uzun illər bundan əvvəl rast gəldiyim bir hadisə barədə. Uzun illər deyəndə haradasa ötən əsrin ortalarında – sovetlər dönəmində ara-sıra Moskvaya, digər şəhərlərə yolumuz düşəndə harada türk filminin nümayiş etdirildiyini öyrənirdiksə, dərhal həmin kinoteatra gedərdik. Film rus dilində tərcümə ilə səsləndirilirdi. Aktyorların səsləri isə çox zəif gəlirdi. Buna baxmayaraq filmdən zövq alardıq.

O zamanlar Azərbaycan kinoteatrlarında türk filmləri nadir hallarda göstərilərdi – çox nadir hallarda. Pantürkizm əndişəsi o qədər güclü idi ki, kimsə buna səsini çıxarıb etiraz edə bilməzdi.


Nəhayət, Bakıda da türk filmləri festivalı (ara-sıra) baş tuturdu. Bu, biz gənclər üçün əsl bayram olardı. Təxminən bir-iki kinoteatrda – xüsusən “Nizami” kinoteatrında festivala çox çətinliklə bilet tapa bilirdik. Burada da film mütləq tekstlə tərcümə olunurdu. Tamaşaçılar tərcümə başlayan kimi buna etiraz olaraq döşəməni təpikləyir, fit çalırdılar. Belə hal xeyli davam edərdi. Nəhayət, filmin nümayişi dayandırılardı, qaydanı pozanlar tapılmazdı. Bir neçə dəfə belə “cəza” tətbiqindən sonra tərcüməni səsləndirmirdilər, daha doğrusu, buna məcbur olurdular, axı, seanslar arasında vaxt məhdudlaşırdı.


Yalnız bundan sonra, demək olar ki, bütün tamaşaçılar mövzusundan asılı olmayaraq filmdən zövq alırdılar, təki türkcə səslənsin!


İllər ötüb. Bizim bir millət iki dövlət olduğumuz bərqərar edilib. Ancaq neyləyəsən ki, xarici filmlər həm kinoteatrlarda, həm də televiziya kanallarında tərcümə olunur. Belə qərara alınıb. Hətta televiziyaların xəbərlər proqramlarında çıxışlar belə tərcümə edilir, türk dili də yabançı dil kimi o sıraya daxil edilib. Buna ehtiyac varmı? Əslində  bəzi televiziyalar buna çox vaxt əməl etmirlər.


Ümid edirik ki, türk dili ilə Azərbaycan dili arasındakı fərqə rəy sorğusu keçirilməklə yenidən baxılacaq, bir millət məfhumu öz təsdiqini tapacaqdır.


Məsələn, biz azərbaycanlıların əksəriyyəti rus dilini başa düşsək də, o dil ingilis, fransız, gürcü, yunan dilləri kimi bizim üçün yabançıdır.


Həmin dillərdə danışıqlar nöqtəbənöqtə tərcümə olunmalıdır. Amma qardaş dili dediyimiz türk danışığını (xüsusən çıxışlarını) tərcüməyə ehtiyacı bir-iki faizə bərabərdir.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Bir qrup şəhid ailəsi və Qarabağ müharibəsi əlili evlə təmin olundu - FOTO 11 Dekabr 2019, 13:38 Türkiyə ABŞ-ın Yaxın Şərqə çıxışını bağlaya bilər – Sanksiyalara CAVAB 11 Dekabr 2019, 13:36 Əli Həsənov Fəxri Xiyabana gəldi: “Ulu öndərin ruhuna dualar oxudum 11 Dekabr 2019, 13:32 Sakit Okean Alyansı-Azərbaycan məsləhətləşmələrinə start verildi 11 Dekabr 2019, 13:20 Seçkiləri müşahidə etmək üçün Azərbaycan  AŞPA-ya dəvət göndərib 11 Dekabr 2019, 13:16 Rəsmi Bakı erməni jurnalistlərin Azərbaycana səfərindən razı qalmayıb - AÇIQLAMA 11 Dekabr 2019, 13:16 Heydər Əliyev Fondu Oqtay Gülalıyevlə bağlı məlumat YAYDI 11 Dekabr 2019, 13:11 Ramiz Mehdiyev iki institutun strukturunu DƏYİŞDİRDİ 11 Dekabr 2019, 13:06 Dövlət Departamenti, Lavrov və Azərbaycan xalçası 11 Dekabr 2019, 13:04 Zeynəb Xanlarova növbədənkənar seçkidə namizəd olacaq? - Köməkçisindən AÇIQLAMA 11 Dekabr 2019, 13:03 İcra başçısı malları yanan sahibkarlara ÜMİD verdi 11 Dekabr 2019, 13:02 Sabah hava necə olacaq? - PROQNOZ 11 Dekabr 2019, 12:55 Azərbaycanla Avropa Birliyi arasında imzalanacaq sənədin bəzi detalları AÇIQLANDI 11 Dekabr 2019, 12:49 Tural Gəncəliyev: “Beynəlxalq təşkilatlar daha Ermənistanın yalanlarına inanmır” 11 Dekabr 2019, 12:39 Bakıda evdən 20 min manat oğurlandı 11 Dekabr 2019, 12:37 İlham Əliyev BP qrupunun baş icraçı direktorunu qəbul edib - FOTO 11 Dekabr 2019, 12:30 ““EuroHome” bazarı sığortalanmayıbsa, bu halda FHN-nin də məsuliyyəti yaranır” - Ekspert   11 Dekabr 2019, 12:26 Əli Həsənov və Hacıbala Abutalıbov YAP-ın tədbirində - FOTOLAR 11 Dekabr 2019, 12:23 Fərid Şəfiyev: “Azərbaycan Avropa İttifaqına üzv olmaq niyyətində deyil” 11 Dekabr 2019, 12:21 Müsavat Partiyası: “Biz Ayaz Mütəllibovu deyil, İsa Qəmbəri nəzərdə tutmuşuq” 11 Dekabr 2019, 12:10 “EuroHome”dakı yanğınla bağlı cinayət işi AÇILDI 11 Dekabr 2019, 11:57 "EuroHome"da mağazaları yanan sahibkarlar yolu bağladılar - Video 11 Dekabr 2019, 11:53 Onlar bələdiyyə seçkilərində nə seçə bilir, nə seçilə 11 Dekabr 2019, 11:50 Noyabrda Azərbaycana turist ən çox bu iki ölkədən gəlib 11 Dekabr 2019, 11:49 Azərbaycanda mərkəzi xəstəxana yandı - FOTO 11 Dekabr 2019, 11:46 “Qayıdış” qəsəbəsinin sakinləri pay torpağı ilə təmin olunub 11 Dekabr 2019, 11:45 Merkel 9 saatlıq danışıqlardan sonra: “Putin, sən qalib gəldin” 11 Dekabr 2019, 11:44 YAP nümayəndələri Heydər Əliyevin məzarını ziyarət ediblər 11 Dekabr 2019, 11:41 28 azərbaycanlı gənc Avropa İttifaqının qərarvermə prosesini təcrübədən keçirdi 11 Dekabr 2019, 11:31 Təhsil Nazirliyi Biləsuvar və Masallıya mediatur təşkil edib - FOTO 11 Dekabr 2019, 11:31 Dünyada daha bir müstəqil dövlət yarana bilər 11 Dekabr 2019, 11:30 Gələn ildən şprislərin fiziki parametrlərinin yoxlanılmasına başlanılacaq - Nazir müavini 11 Dekabr 2019, 11:25 Rusiyada ukraynalı eks-naziri 7 il həbs cəzası gözləyir 11 Dekabr 2019, 11:22 Sabah Bakıda bu yollar bağlanacaq - XƏBƏRDARLIQ 11 Dekabr 2019, 11:16 40 yaşın mübarək, Emin! 11 Dekabr 2019, 11:14