26Fervral | Ana Səhifə - Yazılar - Bir millət... deyiriksə...
Bir millət... deyiriksə...

Mülatif Adurov,
veteran telejurnalist

 

Onda dilimiz niyə ayrı olmalıdır?


Uzun illər bundan əvvəl rast gəldiyim bir hadisə barədə. Uzun illər deyəndə haradasa ötən əsrin ortalarında – sovetlər dönəmində ara-sıra Moskvaya, digər şəhərlərə yolumuz düşəndə harada türk filminin nümayiş etdirildiyini öyrənirdiksə, dərhal həmin kinoteatra gedərdik. Film rus dilində tərcümə ilə səsləndirilirdi. Aktyorların səsləri isə çox zəif gəlirdi. Buna baxmayaraq filmdən zövq alardıq.

O zamanlar Azərbaycan kinoteatrlarında türk filmləri nadir hallarda göstərilərdi – çox nadir hallarda. Pantürkizm əndişəsi o qədər güclü idi ki, kimsə buna səsini çıxarıb etiraz edə bilməzdi.


Nəhayət, Bakıda da türk filmləri festivalı (ara-sıra) baş tuturdu. Bu, biz gənclər üçün əsl bayram olardı. Təxminən bir-iki kinoteatrda – xüsusən “Nizami” kinoteatrında festivala çox çətinliklə bilet tapa bilirdik. Burada da film mütləq tekstlə tərcümə olunurdu. Tamaşaçılar tərcümə başlayan kimi buna etiraz olaraq döşəməni təpikləyir, fit çalırdılar. Belə hal xeyli davam edərdi. Nəhayət, filmin nümayişi dayandırılardı, qaydanı pozanlar tapılmazdı. Bir neçə dəfə belə “cəza” tətbiqindən sonra tərcüməni səsləndirmirdilər, daha doğrusu, buna məcbur olurdular, axı, seanslar arasında vaxt məhdudlaşırdı.


Yalnız bundan sonra, demək olar ki, bütün tamaşaçılar mövzusundan asılı olmayaraq filmdən zövq alırdılar, təki türkcə səslənsin!


İllər ötüb. Bizim bir millət iki dövlət olduğumuz bərqərar edilib. Ancaq neyləyəsən ki, xarici filmlər həm kinoteatrlarda, həm də televiziya kanallarında tərcümə olunur. Belə qərara alınıb. Hətta televiziyaların xəbərlər proqramlarında çıxışlar belə tərcümə edilir, türk dili də yabançı dil kimi o sıraya daxil edilib. Buna ehtiyac varmı? Əslində  bəzi televiziyalar buna çox vaxt əməl etmirlər.


Ümid edirik ki, türk dili ilə Azərbaycan dili arasındakı fərqə rəy sorğusu keçirilməklə yenidən baxılacaq, bir millət məfhumu öz təsdiqini tapacaqdır.


Məsələn, biz azərbaycanlıların əksəriyyəti rus dilini başa düşsək də, o dil ingilis, fransız, gürcü, yunan dilləri kimi bizim üçün yabançıdır.


Həmin dillərdə danışıqlar nöqtəbənöqtə tərcümə olunmalıdır. Amma qardaş dili dediyimiz türk danışığını (xüsusən çıxışlarını) tərcüməyə ehtiyacı bir-iki faizə bərabərdir.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Sabah bu marşrut xətti üzrə avtobuslar dəyişdirilir 22 Yanvar 2020, 16:03 Metroda və avtobuslarda cibgirlik edən şəxs SAXLANILDI 22 Yanvar 2020, 15:56 Uşaqlara verilən ADLAR - Ötən il Yusif, Zəhra, bəs 2020-ci ildə? 22 Yanvar 2020, 15:50 Putin: “Rusiyaya güclü prezident hakimiyyəti lazımdır” 22 Yanvar 2020, 15:44 İTV Eurovision-2020” üçün mahnı qəbulunu elan etdi 22 Yanvar 2020, 15:37 Ramiz Mehdiyev Yüksək Texnologiyalar Parkına baxış keçirdi 22 Yanvar 2020, 15:30 Deputatlığa namizəd Natiq Cəfərlinin həyat yoldaşı: “Bu il qələbəyə çox yaxın olduğunu hiss edirəm” 22 Yanvar 2020, 15:23 Azərbaycanda hoteldə işləyənlər üçün YENİLİK 22 Yanvar 2020, 15:17 Rəşad Camalov Şirvan camaatı ilə izdihamlı görüş keçirib - FOTOLAR 22 Yanvar 2020, 15:10 Azərbaycanda ölənlərin sayı azalıb 22 Yanvar 2020, 15:05 AFFA bir neçə futbolçunu cəzalandırdı 22 Yanvar 2020, 15:00 Qazaxıstan sərhədçiləri azərbaycanlıları saxladı - Xəzər dənizində 22 Yanvar 2020, 14:54 Oqtay Əsədov “Facebook”a gəldi  22 Yanvar 2020, 14:47 Deputatlığa namizəd Anar Məmmədovun  təşviqatı davam edir - FOTOLAR 22 Yanvar 2020, 14:41 Malik Həsənov Cəlilabadın daha 4 kəndində görüşlər keçirib - FOTO 22 Yanvar 2020, 14:40 Qar yağacaq, yollar buz bağlayacaq - XƏBƏRDARLIQ 22 Yanvar 2020, 14:33 İcra başçısı Qarabağ əlillərinin yaşadığı binadakı vəziyyətlə tanış oldu 22 Yanvar 2020, 14:27 Hadi Rəcəbli gənclərlə Həzi Aslanovun  abidəsi önündə - FOTOLAR 22 Yanvar 2020, 14:24 “Azərbaycanda siyasi məhbus məsələsi məruzəçi tərəfindən kənara qoyulub” 22 Yanvar 2020, 14:19 Ermənilərin Qarabağda yeni EKOLOJİ TERRORU – Tərtər çayı qurumağa başlayıb 22 Yanvar 2020, 14:14 Azərbaycanda bu sahədə çalışanların maaşı artırılıb - SİYAHI 22 Yanvar 2020, 14:08 İranın daha bir komandiri öldürüldü 22 Yanvar 2020, 14:02 UNEC-də Çin dili kurslarını bitirən tələbələrə sertifikatlar təqdim olunub - FOTO 22 Yanvar 2020, 13:56 Yunanıstanda ilk dəfə qadın prezident seçilib - Səsvermə ilə 22 Yanvar 2020, 13:50 Ziyafət Əsgərov Astarada seçicilərlə görüşdü - FOTO 22 Yanvar 2020, 13:44 Çingiz Qənizadə Beyləqanda seçicilərlə görüşüb - FOTOLAR 22 Yanvar 2020, 13:40 Deputatlığa namizəd Pərvin Kərimzadənin elmi fəaliyyətinin əsasını Vətən tarixi təşkil edir 22 Yanvar 2020, 13:37 AŞ PA nümayəndə heyəti Azərbaycanda səfərdədir 22 Yanvar 2020, 13:36 Seçki təxribatçıları necə ifşa olundu - VİDEO FAKT 22 Yanvar 2020, 13:30 Bakıda “Bakı-Moskva: Mədəniyyətlərin Dialoqu” adlı konfrans keçiriləcək 22 Yanvar 2020, 13:24 Sabahın hava proqnozu AÇIQLANDI 22 Yanvar 2020, 13:17 Təhsil Nazirliyi Dağıstandakı soydaşlarımızın dərslik probleminə TOXUNDU 22 Yanvar 2020, 13:12 9659 fermerin torpaq sənədləri peykdən yoxlandı 22 Yanvar 2020, 13:06 Dadaş Dadaşlinskinin müsahibələrindən maraqlı anlar – I HİSSƏ - VİDEO 22 Yanvar 2020, 13:00 Məntəqəyə girən seçicinin telefonunu əlindən almağa heç kimin ixtiyarı yoxdur 22 Yanvar 2020, 12:50
SORĞU Yeni parlamentdə kimlər olsun?