Arxiv
22 Noyabr 2018, 08:27 | TƏHSİL
Azərbaycan universitetlərində zəng sistemi ləğv olunsa... “Aləm qarışacaq”

Orta məktəbi “Son zəng” mərasimi ilə bitiririk. Dünyanın bir çox yerlərində orta məktəbdən sonrakı təhsil pillələrində bu zəng davam etmir, daha eşidilmir. Ölkəmizdə isə bu mənzərə fərqlidir. Universitetə ilk dəfə daxil olan tələbə zəng səsi eşidir və bunun “Son zəng” olmadığının fərqinə varır. Azərbaycandakı əksər univeristetlərdə zəng sistemi olsa da, barmaqla sayılacaq istisnalar var. Belə ki, aldığımız məlumata görə, “ADA” Universitetində, Azərbaycan-Fransız Universitetində və Xəzər Universitetində zəng sistemi yoxdur. 
Bəs bu universitetlərdə zəng sisteminin olmaması tələbə və müəllimlər üçün hansısa narahatlıq yaratmır ki? Ümumiyyətlə, bu sistem digər universitetlərdə də tətbiq oluna bilərmi?

 

Məsələ ilə bağlı Modern.az-la fikirlərini bölüşən Azərbaycan-Fransız Universitetinin  (UFAZ) direktoru Vazeh Əsgərov bildirib ki, dövlət universiteti kimi 2017-ci ilin sentyabr ayında  əsaslı təmir olunmuş tədris binasına keçdikdən sonra yeni sistemi tətbiq ediblər:
 

“Artıq 2-ci tədris ilidir ki, biz bunu tətbiq edirik və heç  bir narahatlıq da yoxdur. Əksinə, bir növ tələbələri və müəllimləri bioloji saatdan azad etmişik. İstər müəllimlər, istərsə də tələbələr hər bir dərsin başlama və bitmə vaxtını bilirlər. Əlbəttə ki, dərsi müəllim tənzimləyir, müəllim bilir ki, onun dərsinə nə qədər vaxt ayrılıb. Müəllimin fasilə verməsinə gəldikdə isə texniki fənlərdə 2 saat nəzərdə tutulmuş dərsin hamısını birdən-birə aparmaq tələbələr üçün ağır ola bilər. Bu baxımdan müəllimlər sərbəstdir, istəyirsə hər 45 dəqiqədən bir, istəyirsə də 50 dəqiqədən bir fasilə verilə verir. Bu tam müəllimin ixtiyarına buraxılır, bu vaxta qədər heç bir narazılıq olmayıb. Universitetdə eyni zamanda 3-cü və 4-cü qrup, SABAH qrupları da dərs keçir, onlar da çox razıdırlar. Zəngin  vururlmaması həm tələbələr, həm də müəllimlərin ürəyincədir”.

Direktor deyib ki, o, xaricdə gördüyü bütün texniki məsələləri burada həyata keçirməyə çalışır:

“Mən Strasburqda oxuyub magistr və doktorluq dərəcəsi almışam. Orada zəng sistemi yox idi. Çalışırıq ki, yeniliklərlə tələbələrimizin qarşısına çıxaq. UFAZ-da Strasburq Universitetinin akademik qaydaları tətbiq olunur. Ona görə də yenilik birbaşa Fransa ilə, Fransa təhsil sistemi ilə bağlıdır”.

Vazeh Əsgərovun sözlərinə görə, hər bir universitetin daxili nizam-intizam qaydaları var:
 

“Azərbaycan-Fransız Universiteti Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin (ADNSU) nəzdində fəaliyyət göstərir. ADNSU-nun 10 mindən artıq tələbəsi var. Əlbəttə ki, bu sistemin birdən-birə 10 min tələbəyə və müəllimlərə şamil edilməsi asan bir iş deyil. Bizdə bu proses 400 tələbə və 50-dən artıq müəllimi əhatə edir. O baxımdan bunun idarə olunması və nəticələrin analiz olunması daha rahatdır.  Təzə qurulan universitet üçün bu yenilik asandı, nəinki, ənənəsi, tarixi olan universitetlərin birdən-birə bu sistemə keçməsi”.


Təhsil eksperti Etibar Əliyev
bildirib ki, Azərbaycan cəmiyyəti uşaq vaxtından zəngə öyrəşib:


 

“Zəng vurulandan sonra uşaq neçə dəqiqə gecikdi, niyə gecikdi və s. məsələlər yaddaşımıza həkk olub. Orta məktəbdən başlayan bu adət ali məktəbə qədər davam edir. Əgər Qərb ölkələrini misal gətirsək, görərik ki, orada fərqli sistemdir. Bizi onlarla müqayisə etmək mümkün deyil. Sabah qərar çıxarılsa ki, universitetlərdə zəng sistemi ləğv olunur, o zaman tələbələri auditoriyalara yığmaq çətin olacaq. Bu, Qərb ölkələrində uzun illərin təcrübəsidir, ona görə də onlarda zəngə ehtiyac qalmır. Mən hesab edirəm ki, zəngin səsi tələbələri dərs prosesindən yayındırır. Hamı sanki həyəcanla zəng səsini gözləyir. Ancaq zəngin olmaması tələbələrdə və müəllimlərdə dərsə münasibəti dəyişə bilər”.

Ekspert deyib ki, bu şüur məsələsi ilə bağlıdır:

“Fərqli-fərqli sistemlər olduğu üçün bir qədər gec adaptasiya olunur. Əgər tələbələrə imkan verilsə ki, istədiyi vaxt auditoriyaya daxil olsun, istədiyi vaxt çıxsın, bu çox böyük xaotik vəziyyət yarada bilər. Bu, bir neçə ali məktəbdə mümkündür, amma əksər ali məktəblərdə bunu tətbiq etmək çətindir. Bunun üçün yeni nizam-intizam qaydaları müəyyənləşdirmək lazımdır, onun üzərində işləmək lazımdır”.

Bakı Mühəndislik Universitetinin elmi işlər üzrə prorektoru Elçin Süleymanov bildirib ki, Avropada, Amerikada universitetlərdə zəng sistemi yoxdur, çünki universiteti məktəbdən fərqləndirən əsas cəhətlərdən biri budur:

“Ola bilsin ki, şagirdlər üçün dərsin başlanmasını və bitməsini bildirən müəyyən bir siqnal lazımdır. Amma universitet tələbəsi müəyyən qədər yetişmiş insandır, ona görə də zəngə ehtiyac yoxdur. Müasir sistem elədir ki, dərsin başlama və bitmə vaxtı cədvəldə elan olunur, tələbə qeydiyyatdan keçərkən onun sistemində görünür. Ümumiyyətlə, Boloniya sisteminə görə, növbə sistemi aradan qalxır. Tələbə istəsə dərsini səhər növbəsində ala bilər, istərsə də axşam növbəsində. Ona görə də cədvəl də dəyişkəndir. Dərsin başlaması və bitməsinə dekanatlıq nəzarət etməlidir. Amma bunu bütün universiteti əhatə edəcək şəkildə səsli bəyən etmək düzgün deyil. Azərbaycanda da bir neçə universitetdə zəng sistemi ləğv edilib. Bakı Mühəndislər Universitetində zəng ləğv edilib və musiqi ilə əvəzlənib. Bu da tələbələrin dərslərə xoş əhval-ruhiyə ilə girməsinə təsir edir. Dünyanın bir çox universitetində dərsin başlaması auditoriyada elektron saatlar vasitəsilə göstərilir. Düşünürəm ki, bizdə də nə zamansa belə olacaq”.

E.Süleymanov deyib ki,  Amerikada və Avropada dərslərdə yoxlama olmur:

“Düşünürəm ki, bizdə yoxlama olmasa, qaib yazılmasa auditoriyada tələbələrin sayı çox az olar. Amma Amerika və Avropada vəziyyət fərqlidir, yoxlama olmasa da auditoriyalar dolu olur. Tələbə bilir ki, kifayət qədər təhsilhaqqı ödəyir və dərsə gəlib öyrənməlidir. Bizdə o sistemə keçmək üçün müəyyən vaxt lazımdır”.

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Türkiyə daha 2 şəhid verdi 20 İyul 2019, 00:31 Yasamalda mənzildə iki  meyit aşkarlandı 20 İyul 2019, 00:14 İki nazirlik şadlıq evindəki zəhərlənmə ilə bağlı məlumat yaydı 19 İyul 2019, 23:59 Tovuzda toya gələn gənc yol qəzasının qurbanı oldu 19 İyul 2019, 23:43 Nazir Çinin yeni səfirini qəbul etdi 19 İyul 2019, 23:25 Dənizdə boğulan gənc xəstəxanada ayıldı - VİDEO 19 İyul 2019, 23:05 İran Hörmuz boğazında Britaniya tankerini saxladı 19 İyul 2019, 22:47 “İşğal altında olan Dağlıq Qarabağ dünyanın heç bir suveren dövləti tərəfindən tanınmır” - XİN 19 İyul 2019, 22:33 Əsgərin yola salınma mərasimində kütləvi zəhərlənmə 19 İyul 2019, 22:16 FETÖ-ya bağlı baş nazir istefa verdi 19 İyul 2019, 22:03 Şirvanda toyda 14 nəfər tüstüdən zəhərləndi 19 İyul 2019, 21:46 Sel Türkiyədə 7 can aldı 19 İyul 2019, 21:28 Rövşən Lənkəranskinin qətli  “göyərti kralı” ilə bağlı olub - Şok ifadə 19 İyul 2019, 21:16 Amerikada mətbuat tarixi və ya Xəbərlər heç vaxt yatmır... 19 İyul 2019, 21:09 ABŞ Venesuelaya yeni sanksiya tətbiq edir 19 İyul 2019, 20:56 Avstriyada təyyarə qəzası: Ölənlər var 19 İyul 2019, 20:43 Bu məhkəmələr ləğv edildi - SİYAHI 19 İyul 2019, 20:17 Davudoğlundan sərt təpki: “Hər qapını bağlasalar da, susmayacağıq” 19 İyul 2019, 20:03 Ərdoğan İlham Əliyevə zəng etdi 19 İyul 2019, 20:00 Polis jurnalistlərlə birgə gücləndirilmiş əməliyyat tədbirlərinə başladı - FOTO 19 İyul 2019, 19:52 Bakıda daha bir beynəlxalq turnir keçiriləcək - “Baku Open” 19 İyul 2019, 19:43 Prezident 11 səfiri geri çağırdı 19 İyul 2019, 19:34 “Qarabağ” UEFA reytinqində irəlilədi   19 İyul 2019, 19:25 Neft Fondunun gəlir və xərcləri təsdiqləndi -SƏRƏNCAM 19 İyul 2019, 19:15 Dövlət Komitəsinin bir sıra səlahiyyətləri ləğv edildi - FƏRMAN 19 İyul 2019, 19:06 Əcnəbilərə Azərbaycanda təhsil almaq üçün yeni imkan - FƏRMAN 19 İyul 2019, 18:58 Azercell ödənişsiz göz müayinələri təşkil etdi   19 İyul 2019, 18:49 Prezident məhkəmə sədrini vəzifəsindən azad etdi - SƏRƏNCAM 19 İyul 2019, 18:42 Qəbul imtahanının yeganə rekordçusu Səbinə: “Müəllimlərim məni təmənnasız hazırlayıblar”   19 İyul 2019, 18:35 Azərbaycanda hakimlərlə bağlı yeni SƏRƏNCAM 19 İyul 2019, 18:27 Bu nazirliyiə övladlığagötürmə ilə bağlı yeni səlahiyyətlər VERİLDİ 19 İyul 2019, 18:19 Mətbuat Şurası Elçin Əlibəylinin saytına xəbərdarlıq etdi 19 İyul 2019, 18:10 Dövlət Komitəsi aparatının işçilərinin sayı artırıldı 19 İyul 2019, 18:02 SƏLİS-ə daxil olan proqramlardan istifadə qaydalarına dair təlimlər başladı 19 İyul 2019, 17:55 230-dan çox insan Azercell-in ödənişsiz göz müayinələrindən yararlanıb   19 İyul 2019, 17:47