Arxiv
2 Aprel 2019, 08:16 | HADİSƏ
İcra hakimiyyətlərində taleyi “qumara qoyulan” UŞAQLAR

Boşanma zamanı uşağın atada, yaxud anada qalması prosesində, eyni zamanda övladlığa uşaq götürmə hallarında vətəndaşlar bir çox çətinliklərlə qarşılaşır. İllərlə davam edən məhkəmə çəkişmələrində uşaqlarlar psixoloji travma alır, stress, gərginlik əsələri tarıma çəkir. Bu işdə məhkəmələrlə yanaşı, səlahiyyətli qurum İcra Hakimiyyətləri yanında Qəyyumluq və himayəçilik komissiyalarıdır.

Nazirlər Kabinetinin 20.09.2000-ci il tarixli, 172 nömrəli qərarına əsasən, vətəndaş müvafiq sənədlər toplayaraq pasport qeydiyyatında olduğu Rayon İcra Hakimiyyətinin (RİH) Qəyyumluq və himayəçilik komissiyasına müraciət edərək qeydiyyata götürülür. Qəyyumluq komissiyası tərəfindən qeydiyyata alındıqdan sonra övladlığa 0-3 yaş arası uşaq götürmək istədiyi təqdirdə vətəndaşa məxsus sənədlər Səhiyyə Nazirliyinə, övladlığa 3-18 yaş arası uşaq götürmək istədiyi təqdirdə isə Təhsil Nazirliyinə göndərilir. 

Uşağın övladlığa verilməsi barədə məhkəmə tərəfindən verilən qərar onun övladlığa götürülməsi üçün əsas hesab edilir. Bununla yanaşı, məhkəməyə RİH-nin Qəyyumluq və himayəçilik orqanı tərəfindən uşağın övladlığa verilməsi barədə rəy təqdim olunur. Məhkəmə prosesində RİH-nin Qəyyumluq və Himayəçilik orqanının nümayəndəsinin və övladlığa götürülən uşağın yaşadığı dövlət uşaq müəssisəsinin (uşaq evi, internat) nümayəndəsinin iştirakı vacibdir. Yaxud da boşanma hallarından sonra məhkəmələr tərəfindən valideynlik hüququndan məhrumetmə halları olur ki, Qəyyumluq komissiyaları bu işdə tərəflərə müdaxilə edə bilir.

Bir çox hallarda isə bu müdaxilələr uşaqların sonrakı taleyinin etibarlı şəkildə qorunmasını təmin etməyən qərarlara gətirib çıxarır. Tərəflərdən birinin komissiya üzvlərilə sövdələşməyə getməsi, uşaqların həyatını alt-üst edir. Bir sözlə uşaqların taleyi İcra Hakimiyyətlərinin Qəyyumluq komissiyalarında “qumara qoyulur”. 

 

İcra Hakimiyyətləri uşaqların taleyinə biganə yanaşır

 

Elə hüquq müdafiəçisi Əliməmməd Nuriyev də Modern.az-a danışarkən bu qənəatdə olduğunu bildirib:


“Rayon İcra Hakimiyyəti başçısı yanında Qəyyumluq və himayəçilik, yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hHüquqlarının müdafiəsi komissiyaları fəaliyyət göstərir. Heç şübhəsiz ki, ailə münasibətləri, xüsusilə uşaq məsələlərində qəyyumluq və himayəçilik orqanlarının rəyi nəzərə alınır. Uşaq doğulduğu andan etibarən hər şey valideynlərinin ixtiyarında olmur. Nəzərə almaq lazımdır ki, həmin uşaq ölkənin vətəndaşıdır və ölkə bu uşağın qayğısına qalmaqla bağlı bütün hüquqları özündə saxlayır. Əlbəttə ki, burada valideyn hüquqlarına qanun çərçivəsində müdaxilə etməmək şərtilə hörmətlə yanaşmaq əsas meyardır. Ona görə də boşanma zamanı uşağın kimlə qalacağı müzakirə olunarkən, qəyyumluq və himayəçilik orqanları uşağın mənafeyini əsas götürərək, dövlətin maraqlarından çıxış etməlidir. Bəzi hallarda uşağın maraqları ilə validyen maraqlarında toqquşma baş verir. Dövlət məhz belə mübahisəli məsələlərdə instutsional təchizat yaradıb ki, onlar rəy versinlər”.

 

“Qəyyumluq komissiyasında çalışanlar öz səlahiyyətlərini bilmirlər”

 

Ə.Nuriyev təəssüflə qeyd edib ki, qəyyumluq və himayəçilik orqanları öz səlahiyyətlərini yetərincə bilmirlər:

“Burada psixoloqların, pedoqoqların olması çox vacibdir. Onlar uşağın psixologiyasını bilmək, davranışlarını qiymətləndirməklə bağlı yetərincə təcrübəyə malik olmalıdırlar. Bəzən bu kimi məsələlərə formal yanaşma olur. Ailənin qorunması, saxlanması, uşaqların hüquq və mənafelərinin etibarlı şəkildə müdafiə edilməsində bu qurumun önəmli rolu olmalıdır. İndi də bu rol onlarda var. Amma kimin mövqeyindən çıxış edirlər, bu, olduqca qaranlıq məsələdir.

Bir çox hallarda isə İcra Hakimiyyətlərinin rəyləri yalnız formal xarakter daşıyır.

Uşağın taleyində rol oynadığına görə xüsusilə məhkəmələr bu orqanların rəyini, bütövlükdə situasiyanı nəzərə almalıdırlar. Bizim məhkəmələrə də bəllidir ki, bu qurumların rolu formal xarakter daşıyır. Bu institutlara təcrübəli insanların gəlməsilə möhkəmləndirilməsinə ciddi ehtiyac var. Eyni zamanda, himayəçi, qəyyum təyin edərkən, qurumun təcrübəsi, uşaqlarla işləmək bacarığı nəzərə alınmalıdır. Əks halda, bu cür qərarlar uşaqların taleyində mənfi təsir qoyacaq”.

 

5-10 manata tale “yazanlar”

 

Hüquq müdafiəçisinin sözlərinə görə, uşağın hansı tərəfdə qalması ilə bağlı Qəyyumluq komissiyası ilə sövdələşmələrə də gedilir:

“Qəyyumluq orqanlarında 5-10 manata görə uşaqların taleyinə biganə yanaşanlar da var. Ailə, Qadın və Uşaq Məsələləri üzrə Dövlət Komitəsi ailə ilə bağlı yeni milli fəaliyyət planı hazırlayır. Bu fəaliyət planlarında ən önəmli məsələ qəyyumluq və himayəçilik orqanlarının səlahiyyətlərinin dəqiqləşdirilməsi, eyni zamanda onların formalaşması ilə bağlı məsələlər öz əksini tapmalıdır ki, gələcəkdə bu,  Azərbaycan ailəsinin möhkəmləndirilməsinə xidmət etsin, uşaqların taleyini etibarlı şəkildə qoruyan təchizat olsun.

Həmçinin, vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri, məhkəmələr bu məsələyə diqqəti artırmalıdır. Bəzi hallarda rəyin formal xarakterli olması məhkəmə qərarlarına da mənfi təsir göstərir. Problem daha sonra icra proseslərində də özünü biruzə verir. Dəfələrlə bu kimi halların problem yaratdığının şahidi olmuşuq. İcra strukturları yalnız o zaman işə qarışır ki, məhkəməninin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı var. İcra strukturu məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarına təsir edə bilməz. O artıq tərəflərin, onların vəkillərinin və qəyyumluq orqanlarının mövqeyidir. Qəyyum və himayəçilik orqanlarının rəyi bir çox hallarda məhkəmə qərarlarına da ciddi təsir edir”.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Goranboyda ağır qəza: 1 ölü, 5 yaralı 24 Avqust 2019, 21:44 "Səbail" I pilləyə yüksəldi 24 Avqust 2019, 21:30 Ərdoğan İmamoğlunu yenə tənqid etdi 24 Avqust 2019, 21:13 Kürdəmirdə daha bir fəhlə iş yerində öldü 24 Avqust 2019, 20:56 Rusiyada iki azərbaycanlı həbs olundu 24 Avqust 2019, 20:38 Gecə klubunda 52 nəfər saxlanıldı 24 Avqust 2019, 20:19 Tramp Makronla G7 sammiti öncəsi müzakirə apardı 24 Avqust 2019, 20:01 Yevlaxda 17 gün əvvəl edilən oğurluğun üstü açılıb 24 Avqust 2019, 17:56 Bakıda məşqə gedən 21 yaşlı oğlan avtovağzalda itkin düşdü 24 Avqust 2019, 17:42 Ukrayna vətəndaşı Bakıda 160 min dollarlıq dələduzluq edib 24 Avqust 2019, 17:30 Çin Trampa rəsmi XƏBƏRDARLIQ etdi 24 Avqust 2019, 17:13 Azərbaycanın daha bir aparıcı bankına haker hücumu olub 24 Avqust 2019, 16:53 Türkiyədə zirehli avtomobil aşıb, 2 polis ölüb, 4-ü xəsarət alıb 24 Avqust 2019, 16:46 Zelenski Bakı ermənisini TŞ-nin rəhbəri postuna gətirir? 24 Avqust 2019, 16:31 Şamaxıda "Toyota"nın vurduğu piyada xəstəxanada öldü 24 Avqust 2019, 16:18 Sosial evləri kirayə verənlər: “Mənzilə ehtiyacları yoxdur, pul qazanmağı düşünürlər” 24 Avqust 2019, 15:53 ABŞ İran tankerini qəbul edən limanları sanksiyalarla hədələdi 24 Avqust 2019, 15:39 Prezident İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Baş katibini qəbul edib - YENİLƏNİB 24 Avqust 2019, 15:27 İranda iqtisadi vəziyyət pisləşməkdə davam edir 24 Avqust 2019, 14:56 Azərbaycanlı aparıcı 45 milyonluq torpaq sahəsini satdı - Fotolar 24 Avqust 2019, 14:49 Bakıda narkobaronlara qarşı əməliyyat: "Bibixanım" saxlanıldı - FOTOLAR 24 Avqust 2019, 14:21 Goranboyda növbəti ümumrayon aksiyası keçirildi 24 Avqust 2019, 14:05 Rusiya dənizdən raketlər atdı, hədəflər məhv edildi 24 Avqust 2019, 13:51 Bazar gününə Bakıda 35 dərəcə isti olacaq 24 Avqust 2019, 13:38 Bakıda 30 yaşlı qadın qohumunun evindən itkin düşüb 24 Avqust 2019, 13:26 Abel Məhərrəmovun kürəkəni vəfat etdi 24 Avqust 2019, 13:10 Türkiyədə Nəsiminin 650 illiyinə həsr olunmuş sikkə buraxılıb 24 Avqust 2019, 13:03 Bu il 300-dən çox uşaq reabilitasiya xidmətləri ilə təmin edilib 24 Avqust 2019, 12:53 Hitler Almaniyası SSRİ-yə qalib gəlsəydi, Azərbaycanı nə gözləyirdi? - Tarixçilərdən CAVAB 24 Avqust 2019, 12:48 Türkiyənin İraqda başladığı əməliyyatın 4 hədəfi – Politoloq ŞƏRHİ 24 Avqust 2019, 12:34 Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında konsert keçiriləcək 24 Avqust 2019, 12:31 AQTA Maarifləndirir: Ədviyyatların insan sağlamlığı üçün xeyri və ziyanları 24 Avqust 2019, 12:15 Düşmən tapdağı altındakı Xocalının SON GÖRÜNTÜSÜ 24 Avqust 2019, 12:12 Rusiyada yol qəzasında 3 Ermənisan vətəndaşı öldü 24 Avqust 2019, 12:04 Vilayət Eyvazovdan yeni TƏYİNATLAR 24 Avqust 2019, 11:52