Arxiv
2 Aprel 2019, 08:16 | HADİSƏ
İcra hakimiyyətlərində taleyi “qumara qoyulan” UŞAQLAR

Boşanma zamanı uşağın atada, yaxud anada qalması prosesində, eyni zamanda övladlığa uşaq götürmə hallarında vətəndaşlar bir çox çətinliklərlə qarşılaşır. İllərlə davam edən məhkəmə çəkişmələrində uşaqlarlar psixoloji travma alır, stress, gərginlik əsələri tarıma çəkir. Bu işdə məhkəmələrlə yanaşı, səlahiyyətli qurum İcra Hakimiyyətləri yanında Qəyyumluq və himayəçilik komissiyalarıdır.

Nazirlər Kabinetinin 20.09.2000-ci il tarixli, 172 nömrəli qərarına əsasən, vətəndaş müvafiq sənədlər toplayaraq pasport qeydiyyatında olduğu Rayon İcra Hakimiyyətinin (RİH) Qəyyumluq və himayəçilik komissiyasına müraciət edərək qeydiyyata götürülür. Qəyyumluq komissiyası tərəfindən qeydiyyata alındıqdan sonra övladlığa 0-3 yaş arası uşaq götürmək istədiyi təqdirdə vətəndaşa məxsus sənədlər Səhiyyə Nazirliyinə, övladlığa 3-18 yaş arası uşaq götürmək istədiyi təqdirdə isə Təhsil Nazirliyinə göndərilir. 

Uşağın övladlığa verilməsi barədə məhkəmə tərəfindən verilən qərar onun övladlığa götürülməsi üçün əsas hesab edilir. Bununla yanaşı, məhkəməyə RİH-nin Qəyyumluq və himayəçilik orqanı tərəfindən uşağın övladlığa verilməsi barədə rəy təqdim olunur. Məhkəmə prosesində RİH-nin Qəyyumluq və Himayəçilik orqanının nümayəndəsinin və övladlığa götürülən uşağın yaşadığı dövlət uşaq müəssisəsinin (uşaq evi, internat) nümayəndəsinin iştirakı vacibdir. Yaxud da boşanma hallarından sonra məhkəmələr tərəfindən valideynlik hüququndan məhrumetmə halları olur ki, Qəyyumluq komissiyaları bu işdə tərəflərə müdaxilə edə bilir.

Bir çox hallarda isə bu müdaxilələr uşaqların sonrakı taleyinin etibarlı şəkildə qorunmasını təmin etməyən qərarlara gətirib çıxarır. Tərəflərdən birinin komissiya üzvlərilə sövdələşməyə getməsi, uşaqların həyatını alt-üst edir. Bir sözlə uşaqların taleyi İcra Hakimiyyətlərinin Qəyyumluq komissiyalarında “qumara qoyulur”. 

 

İcra Hakimiyyətləri uşaqların taleyinə biganə yanaşır

 

Elə hüquq müdafiəçisi Əliməmməd Nuriyev də Modern.az-a danışarkən bu qənəatdə olduğunu bildirib:


“Rayon İcra Hakimiyyəti başçısı yanında Qəyyumluq və himayəçilik, yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hHüquqlarının müdafiəsi komissiyaları fəaliyyət göstərir. Heç şübhəsiz ki, ailə münasibətləri, xüsusilə uşaq məsələlərində qəyyumluq və himayəçilik orqanlarının rəyi nəzərə alınır. Uşaq doğulduğu andan etibarən hər şey valideynlərinin ixtiyarında olmur. Nəzərə almaq lazımdır ki, həmin uşaq ölkənin vətəndaşıdır və ölkə bu uşağın qayğısına qalmaqla bağlı bütün hüquqları özündə saxlayır. Əlbəttə ki, burada valideyn hüquqlarına qanun çərçivəsində müdaxilə etməmək şərtilə hörmətlə yanaşmaq əsas meyardır. Ona görə də boşanma zamanı uşağın kimlə qalacağı müzakirə olunarkən, qəyyumluq və himayəçilik orqanları uşağın mənafeyini əsas götürərək, dövlətin maraqlarından çıxış etməlidir. Bəzi hallarda uşağın maraqları ilə validyen maraqlarında toqquşma baş verir. Dövlət məhz belə mübahisəli məsələlərdə instutsional təchizat yaradıb ki, onlar rəy versinlər”.

 

“Qəyyumluq komissiyasında çalışanlar öz səlahiyyətlərini bilmirlər”

 

Ə.Nuriyev təəssüflə qeyd edib ki, qəyyumluq və himayəçilik orqanları öz səlahiyyətlərini yetərincə bilmirlər:

“Burada psixoloqların, pedoqoqların olması çox vacibdir. Onlar uşağın psixologiyasını bilmək, davranışlarını qiymətləndirməklə bağlı yetərincə təcrübəyə malik olmalıdırlar. Bəzən bu kimi məsələlərə formal yanaşma olur. Ailənin qorunması, saxlanması, uşaqların hüquq və mənafelərinin etibarlı şəkildə müdafiə edilməsində bu qurumun önəmli rolu olmalıdır. İndi də bu rol onlarda var. Amma kimin mövqeyindən çıxış edirlər, bu, olduqca qaranlıq məsələdir.

Bir çox hallarda isə İcra Hakimiyyətlərinin rəyləri yalnız formal xarakter daşıyır.

Uşağın taleyində rol oynadığına görə xüsusilə məhkəmələr bu orqanların rəyini, bütövlükdə situasiyanı nəzərə almalıdırlar. Bizim məhkəmələrə də bəllidir ki, bu qurumların rolu formal xarakter daşıyır. Bu institutlara təcrübəli insanların gəlməsilə möhkəmləndirilməsinə ciddi ehtiyac var. Eyni zamanda, himayəçi, qəyyum təyin edərkən, qurumun təcrübəsi, uşaqlarla işləmək bacarığı nəzərə alınmalıdır. Əks halda, bu cür qərarlar uşaqların taleyində mənfi təsir qoyacaq”.

 

5-10 manata tale “yazanlar”

 

Hüquq müdafiəçisinin sözlərinə görə, uşağın hansı tərəfdə qalması ilə bağlı Qəyyumluq komissiyası ilə sövdələşmələrə də gedilir:

“Qəyyumluq orqanlarında 5-10 manata görə uşaqların taleyinə biganə yanaşanlar da var. Ailə, Qadın və Uşaq Məsələləri üzrə Dövlət Komitəsi ailə ilə bağlı yeni milli fəaliyyət planı hazırlayır. Bu fəaliyət planlarında ən önəmli məsələ qəyyumluq və himayəçilik orqanlarının səlahiyyətlərinin dəqiqləşdirilməsi, eyni zamanda onların formalaşması ilə bağlı məsələlər öz əksini tapmalıdır ki, gələcəkdə bu,  Azərbaycan ailəsinin möhkəmləndirilməsinə xidmət etsin, uşaqların taleyini etibarlı şəkildə qoruyan təchizat olsun.

Həmçinin, vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri, məhkəmələr bu məsələyə diqqəti artırmalıdır. Bəzi hallarda rəyin formal xarakterli olması məhkəmə qərarlarına da mənfi təsir göstərir. Problem daha sonra icra proseslərində də özünü biruzə verir. Dəfələrlə bu kimi halların problem yaratdığının şahidi olmuşuq. İcra strukturları yalnız o zaman işə qarışır ki, məhkəməninin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı var. İcra strukturu məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarına təsir edə bilməz. O artıq tərəflərin, onların vəkillərinin və qəyyumluq orqanlarının mövqeyidir. Qəyyum və himayəçilik orqanlarının rəyi bir çox hallarda məhkəmə qərarlarına da ciddi təsir edir”.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Tahir Mirkişili seçicilərə HESABAT verdi - FOTO, VİDEO 19 Yanvar 2020, 01:26 Ülvi Quliyev 12 ölkənin 1000-dən artıq idmançısının qatıldığı beynəlxalq turnirdə - FOTOLAR 19 Yanvar 2020, 00:57 Ərdoğan Merkellə Liviyadakı vəziyyəti müzakirə edib 19 Yanvar 2020, 00:38 Mahir Abbaszadə Sumqayıtda məskunlaşan seçiciləri ilə görüşdü - FOTOLAR 19 Yanvar 2020, 00:23 Ukrayna Azərbaycanlıları Radasında 20 Yanvar şəhidləri anıldı - VİDEO 18 Yanvar 2020, 23:56 Rövşən Sadıxov “start” işarəsi verdi - FOTOLAR 18 Yanvar 2020, 23:42 Hicran Hüseynova Sumqayıt seçiciləri ilə görüşdü 18 Yanvar 2020, 23:19 Qənirə Paşayeva seçicilərlə görüşlərini davam etdirir - FOTOLAR 18 Yanvar 2020, 23:05 İran vurulan təyyarənin qara qutularını Ukraynaya göndərəcək 18 Yanvar 2020, 22:46 Liviyada  limanlar  Haftarın əlinə keçdi 18 Yanvar 2020, 22:34 Bakıda gənci döyüb xəstəxanalıq etdilər 18 Yanvar 2020, 22:17 İndoneziyada güclü zəlzələ 18 Yanvar 2020, 22:05 Aksiyada 30-dan çox etirazçı saxlanıldı 18 Yanvar 2020, 21:43 Azay Quliyev məhəllələrdə görüşlərə başladı - FOTOLAR 18 Yanvar 2020, 21:24 AFFA-nın İcraiyyə Komitəsinə namizədlər bəlli oldu 18 Yanvar 2020, 21:11 Seçicilər Vüqar Bayramovu böyük coşqu ilə qarşılayıb - FOTOLAR 18 Yanvar 2020, 20:57 Bakıda yeniyetmə yol qəzasının qurbanı olub 18 Yanvar 2020, 20:37 Fəzail Ağamalının seçicilərlə görüşü davam edir - FOTOLAR 18 Yanvar 2020, 20:14 İki gündə beş kənd - Ləman Ələşrəfqızı seçicilərlə görüşlərini davam etdirir 18 Yanvar 2020, 20:03 Musa Quliyev təbliğata Gəncənin müqəddəs yerlərini ziyarət etməklə başladı - FOTO 18 Yanvar 2020, 19:43 Deputatlığa namizəd Eldar Quliyev izdihamlı görüş keçirdi - FOTOLAR 18 Yanvar 2020, 19:20 Ceyhun Məmmədov Sumqayıtda məskunlaşan cəbrayıllı məcburi köçkünlərlə görüşdü - FOTO 18 Yanvar 2020, 19:00 İlham Əliyev məqalə YAZDI 18 Yanvar 2020, 18:46 İqbal Məmmədov seçicilərlə görüşlərini davam etdirir - FOTOLAR 18 Yanvar 2020, 18:35 Müəllimlərin işə qəbulunda YENİLİK 18 Yanvar 2020, 18:04 Naxçıvan sakini Göygöldə işlədiyi evdən oğurluq etdi 18 Yanvar 2020, 17:46 Baş Prokurorluq sayt rəhbərinə xəbərdarlıq ETDİ 18 Yanvar 2020, 17:42 Cavanşir Paşazadə seçicilərlə görüşlərə başladı - FOTOLAR 18 Yanvar 2020, 17:32 Azay Quliyevin 4 illik fəaliyyətinə dair HESABAT - Video 18 Yanvar 2020, 17:22 Cəlilabadda narkoticlərə qarşı polis ƏMƏLİYYATI 18 Yanvar 2020, 17:13 Nazir əmr imzaladı - Daxili işlər orqanları gücləndirilmiş iş rejimində çalışacaq 18 Yanvar 2020, 17:02 Afət Telmanqızının həyat yoldaşı: “Bu cür xanımla həyatı bölüşmək çox asan olur” 18 Yanvar 2020, 16:50 15 yaşlı Gəncə sakini sükan arxasında öldü 18 Yanvar 2020, 16:37 Onlar ən yaşlı deputatlığa namizədlərdir - SİYAHI 18 Yanvar 2020, 16:13 Kirayə mənzil üçün müraciətlərin qəbul tarixi AÇIQLANDI 18 Yanvar 2020, 15:55
SORĞU Yeni parlamentdə kimlər olsun?