Arxiv
22 Fevral 2020, 17:24 | AKTUAL
Şənbə etüdləri – Şöhrət Eyvazov yazır

“ivanyan” yox, “XOCALI”!

 

“Vətəndə sənin keçmişin və gələcəyin var, yad ölkədə isə yalnız indiki zaman mövcuddur”  Lyudvik Qirişfeld

 

Xocalının “təzə” adının “ivanyan” (bilərəkdən kiçik hərflə yazıram ilk hərfini – hələ ki, gücüm və etirazım buna çatır) olduğunu və bunun Qarabağın işğalına gəlmiş, burada artelleriya təlim mərkəzi yaratmış 72 yaşlı daşnak erməni generalın familyasından götürüldüyünü bilirsiniz.  100 il bundan əvvəl “Artilleriyanın Allahı” kimi tanınan general Əliağa Şıxlınskinin da ruhuna narahatçılıq gətirdi   daşnaklaırn  elədikləri...

 

Bu bir həqiqətdir, ermənilər işğal etdikləri ərazilərdə tək Xocalının adını dəyişməyiblər. Artıq 120-dən çox toponim erməniləşdirilib. Ağdam-Akn, Laçın-Berdzor, Füzuli-Varanda, Zəngilan-Kovsakan, Qubadlı-Sanasar, Kəlbəcər-Karvacar, Cəbrayıl-Crakan edilib.

 

Necə deyərlər, “Dərə xəlvət,  tülkü bəy”.

 

Deyilən bir yana, görsənən budur  ki, “donuz” hələ də “darıdan” çıxmır.

 

Xocalı isə bir ilğıma dönüb neçə illərdi. Bu ilğıma baxmamaq üçün gözlərimizi  getdikcə daha bərk yumuruq.

 

Uşaqkən Zibeydə nənəm ara-sıra 1905-ci ildə baş verən “erməni-müsəlman” qırğınından danışardı. Qərbi Azərbaycanın hər yerində, o cümlədən ata yurdum Dərələyəzdə, Sallıda ermənilərin hiylə qarışıq qəddarlıqla soydaşlarımızı məscidə yığıb yandırdıqlarını, bellərinə samovar bağladıqlarını da ondan eşitmişdim. Məktəbdə isə “xalqlar dostluğu”  təbliğatı gedirdi və tərəzinin bu gözü evdə eşitdiklərimizdən ağır gəlirdi. Amma ermənilər evdə, məktəbdə, kilsədə, toyda, yasda yalnız daşnak ideolgiyasını yaymaqla məşğul idilər.

 

1985-ci ildə Sisyanda (Qarakilsədə) qohumlarımla  gəzməyə çıxmışdıq. Kəndlərdən fərqli olaraq rayon mərkəzində əhalinin əksər hissəsi ermənilər idi. Bir qoç heykəli gördüm. Maraqla bu haqda nəsə soruşdum – xalam oğlu  “bir az yavaş danış” –dedi: “Türk olduğumuzu bilsələr, emənilər dalaşar bizimlə”. Həm türk olduğumuzu ilk dəfə eşitdiyimə, həm də ermənilərin bizə qarşı düşmənçilklərinin 1905-ci ildə qalmadığına görə təəcübləndim. Hər ilin 24 aprelində onların daha qəddar olduqlarını, öldürməyə azərbaycanlı və bəhanə axtardıqlarını da o vaxt  öyrəndim.

 

Erməni dığaları isə nəinki Xankəndində, ta Bakının ortasında sərbəst öz dilində danışa bilirdilər.

 

“Xocalıya qədər elə bilrdilər ki, biz mülki əhaliyə toxunmarıq. Xoclıda biz bu mifi dağıtdıq” -  Bunu soyqrımın təşkilatçılarından olan  Serj Sərkisyan deyib. Qatil olsa da, düz deyir. Unutmuşduq erməni qəddarlığını. Unutdurmuşdular, biz də unutmağa meyilliyik axı.

 

2016-cı ilin aprelində Xocalının azca alınmış qisası haqqında təfərrüatı ilə yazmaq istəmirəm müəyyən səbəblərə görə. Aprel döyüşlərində azad edilmiş torpaqlarımızda olanları, məğlubiyyətlərini, itkilərini ermənilər etiraf eləmədilər. İnformasiya müharibəsinin, psixolji qarşıdurmanın qanunlarıyla hərəkət elədilər.  İstəmədilər gözləri qırılsın mülkü əhalinin. Və doğru elədilər, emosiya ilə yox, məntiqlə davrandılar.

 

Biz isə  Xocalıyla bağlı danışanda doğru davranmadıq. Xocalıdan danışdıqca  gözümüz qırıldı.

 

Erməni daşnaklarının da əsl istədiyi bu idi. Əslində “düşmənə qəzəb” yaranmalıydı, “özümüzə inamsızlıq” yarandı. Mülki əhalinin döyüş bölgəsini tərk etməsi gücləndi. Kimdi günahkar?

 

Mollanın evindən oğurluq hadisəsi haqda lətifəni xatırlayırsınz? Mollanı “niyə it saxlamadığı”,  “qıfılın möhkəm olmadığı” və başqa sözlərlə  ittiham edirlər. Molla da - “oğruda heç günah yoxdur mu?” – deyə etirazını bildirir.

 

Əlbətdə, günahkar 1828-ci ildən bu istilalaya, soyqrıma hazırlaşan daşnak xislətli məxluqlardır.  O məqluqlar ki, biz qan görəndə qorxanları onlara bənzədirdik.

 

İçimizdə isə günahkar axtarmaq lazım deyil,  bununla olub-qalan günahımızı yumaq vaxtı keçir. Bir  günahımız var - o da  torpaqlaqımızı itirməyimizdir.

 

Xatırlayaq ki, 100 il əvvəl - 1920-ci ilin elə bu vaxtlarında, dəqiq desək martın 23-ündə ermənilər Qarabağımzda qiyama qalxmişdılar. Milli Ordumuz onların cavabın layiqincə verdi. Təəssüf ki,  “Qırmızı Ordu”nun Bakını işğalı dayandırdı o əməliyyatları.

 

366 alaydakı hərbçilər həmin işğalçıların davamçılrı idi.  Bu dəfə məkan və zaman baxımından daha yaxındaydılar. Şimalın gözləmədiyimiz soyuq küləkləri də daha sərt əsdi.

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Əli Əhmədovdan müraciət: “Gəlin, günaha batmayaq” 3 Aprel 2020, 11:40 Vilayət Eyvazov rəisi işdən ÇIXARDI 3 Aprel 2020, 11:30 Ermənistanda virusa yoluxanların sayı 736-ya çatdı 3 Aprel 2020, 11:25 OPEC və qeyri-OPEC ölkələri nazirlərinin görüşü aprelin 6-da keçiriləcək 3 Aprel 2020, 11:19 Astarada karantin qaydalarını pozan şəxs həbs edildi - FOTO 3 Aprel 2020, 11:12 Avtobus dayanacaq pavilyonları dezinfeksiya olunur - VİDEO 3 Aprel 2020, 11:06 Şura "QHT-lərin koronovirusla mübarizəyə həsr olunan ümumrespublika onlayn konfransı"nı keçirdi - FOTO 3 Aprel 2020, 11:01 17576 nəqliyyat vasitəsi postlardan GERİ QAYTARILDI 3 Aprel 2020, 11:00 İran-Türkiyә sәrhәdindә güclü zәlzәlә olub 3 Aprel 2020, 10:55 Xaçmazda 10 obyekt sahibi və 20 vətəndaş məsuliyyətə cəlb olunub - FOTO 3 Aprel 2020, 10:50 Subsidiya alan fermerlerə şad xəbər!   3 Aprel 2020, 10:45 Ermənistanda koronavirusdan 1 gündə 3 nəfər öldü 3 Aprel 2020, 10:40 Karantin rejimini pozan 10 nəfər həbs edilib, 3581 nəfər cərimələnib 3 Aprel 2020, 10:35 Çətinlikdən çıxa bilənlər“Yüksəliş”in bir hədəfi də böhran dövrünün idarəçisini seçməkdir 3 Aprel 2020, 10:29 Karantin rejimini pozan daha 3 nəfər həbs olundu 3 Aprel 2020, 10:23 Nazirlər Kabinetindən daha bir XƏBƏRDARLIQ: “Sərnişinə görə də icazə olmalıdır” 3 Aprel 2020, 10:16 Bakı polisindən əhaliyə MÜRACİƏT 3 Aprel 2020, 10:10 Evdən çıxmaq üçün məlumatların sistemə yerləşdirilməsinə BAŞLANILDI 3 Aprel 2020, 10:06 Karantin rejiminin qaydalarını pozanları bu CƏRİMƏ VƏ CƏZALAR gözləyir 3 Aprel 2020, 10:00 Koronavirus peyvəndi siçanlarda uğurla nəticələndi 3 Aprel 2020, 09:55 Paytaxt polisi bir gündə 20 cinayətin üstünü açdı 3 Aprel 2020, 09:50 ABŞ-da koronavirusdan ölənlərin sayı 6 mini keçdi 3 Aprel 2020, 09:45 Şimal bölgəsində KORONAVİRUSla bağlı son durum: DEPUTATLAR DANIŞDI 3 Aprel 2020, 09:40 Bu ölkədə bir gündə virusa yoluxanların sayı 30 minə çatdı 3 Aprel 2020, 09:35 Azərbaycan nefti niyə Brentdən ucuz satılır? - SƏBƏB 3 Aprel 2020, 09:29 Bakıda karantin rejimini pozan kafe aşkarlandı 3 Aprel 2020, 09:29 Türkiyədə zəlzələ olub 3 Aprel 2020, 09:25 Manat, dollar və avro - Bu günün valyuta MƏZƏNNƏSİ 3 Aprel 2020, 09:19 Türkiyə vətəndaşları öz ölkələrinə gətiriləcək 3 Aprel 2020, 09:13 Cəbhədə gərginlik səngimir - atəşkəs 25 dəfə pozulub 3 Aprel 2020, 09:06 Tarixdə iz qoyanlar: Mircəfər Bağırovun tələbini rədd edən alimin İNTİHARI 3 Aprel 2020, 09:00 Qurani-Kərim dünya ölkələrinin konstitusiyasına çevrilə bilər  3 Aprel 2020, 08:44 İranda koronavirusa yoluxanların sayı durmaq bilmir 3 Aprel 2020, 08:41 Bu müsəlman ölkəsində koronavirusdan ilk ölüm baş verdi 3 Aprel 2020, 08:36 Çində matəm elan edildi 3 Aprel 2020, 08:27