Arxiv
25 May 2020, 10:13 | ANALİTİKA
Yanacaqdoldurma məntəqələrində benzin niyə EYNİ QİYMƏTədir?

İlham Şabanın barel söhbətləri…

Gömrüyümüz bildirir ki, İ rübdə İrandan 10 vaqon (519 ton) Ai-95 benzini idxal etməyə başlamışıq...

İndi Forbes-də yanacaqla bağlı yazı oxuyuram. Apreldə Rusiyada Premium Euro-95 markalı benzinin litri $0,61-0,63 (1,04-1,07 manat), ABŞ-da isə $0,58-0,59 (0,99-1 manat) olub.

Maraqlandım ki, bəs Gürcüsanda bu marka benzin neçəyə satılıb - $0,66-0,67 (1,12-1,14 manat).

Aprel ayı ərzində Azərbaycanda Premium Euro-95 markalı benzinin litri 1,20 manata satılıb.

Bizdə 1 aprel 2014-cü il tarixdən yüksək oktanlı benzinin qiymətinin dövlət tərəfindən (Tarif Şurası) tənzimlənməsi ləvğ edilib. Bəs ləvğ edilibsə, onda ölkədəki 900-ə yaxın yanacaqdoldurma məntəqəsində (mümkündür ki, hamısında Ai-95 satılmasın) niyə EYNİ (fiks) qiymət müşahidə edirik?

Mənası nədir bu bazarın monopoliyada saxlanılmasının? Ölkədə ildə 1,3 milyon ton benzin isehlak edilir, onun heç 60 min tonu belə yüksəkoktanlı benzinin payına düşmür?

Vətəndaşda sual yarana bilər - dövlət bazara əl qoymasa - qiymətlər daha da arta bilər axı? Kim nə istədi qiymət qoyar və EVİMİZ YIXILAR...

İnsanları qınamıram. Psixologiyaları Sovet dönəmindən QORXU, SƏK-SƏKƏ ilə fomalaşıb. İqtisadi menecment də onun kimi - bizim içərimizdən çıxanlardır da... Ancaq onları o qorxu yox, dövlətin nəzarətindən kənar BAZAR MÜNASİBƏLƏRİNİN formalaşması qorxudur. Deyim baxın:

BİRİNCİSİ: 2013-cü ilin dekabrından Azərbaycanda yanacağın qiyməti nə qədər qalxıb? - ortalama 70%. Bəs taksilərdə gediş haqqı nə qədər artıb? Təqribən 40% ucuzlaşıb: əvvəllər aeroporta neçəyə gedidiniz - 20 manata, indi həmin yolu 12-13 manata. Şəhərdə 5 manata əvvəl getdiyiniz yolu indi taksilər 3 manata can-başla aparırlar (qədeşbala dekan qabağında mürgü vuran taksofonluq edənlərə aid deyil - onlar son günlərini yaşayırlar, əhalinin savadlanma qabiliyyəti artdıqca, rəqəmsal texnologiyalar artdıqca bir çox HAVAYI pul qazanan peşələr yox olacaq).

Bəs məntiq hanı? Yanacaq bahalaşır, gediş haqqı ucuzlaşır. Cavab sadədir - taksi bazarında liberallaşma baş verdi, qayda-qanun tətbiq edildi və rəqabət yarandı. Ona görə də ara-sıra TAKSİLƏRİ fırlatmağa öyrəşmiş məmurlar istəyirlər bu sahədə DÖVLƏT TƏNZİMLƏMƏSİ tətbiq etsinlər.

İKİNCİSİ: bu baxımdan mən aşağı oktanlı yanacaq bazarının da Tarif Şurasının nəzarətindən çıxarılması TƏRƏFDARIYAM... Düzdür, qısa bir müddət yanacaq satanlar HAVALANIB - nə istəsələr qiymət qoya bilərlər... ancaq bir balaca səbrə ehtiyac var: qısa zamanda BAZAR MÜNASİBƏTLƏRİ işə düşəcək axı - kim 10 litrdə yarım litrə qədər yanacaq kəsən, yanacağı BAHA satanın müştərisi olar? BAZAR ŞƏRAİTİNDƏ belə dəllalların aradan çıxması sadəcə ZAMANIN işidir... Ona görə də bazar qayda-qanunu işləyən sahələrdən çəkinməyin... ən azı PSİXOLOJİ olaraq... çünki bazar YARADICILIQ tələb edən sahədir, Dövlət Tənzimləməsi isə - OLMAZ və LİMİTLƏNMİŞ ÇƏRÇİVƏ deməkdir...

Ona görə də ölkələrin strateji SEÇİMİ onların vətəndaşlarının YARADICILIQ qabiliyyətinə bağlıdır...

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Bakıda jurnalistin evindən oğurluq 14 İyul 2020, 23:51 DİN vətəndaşları toplaşmalardan çəkinməyə çağırdı 14 İyul 2020, 23:39 Orduya dəstək üçün gənclər Şəhidlər xiyabanına toplaşır - CANLI YAYIM 14 İyul 2020, 23:20 Düşmənin daha bir hərbi obyekti məhv edildi - VİDEO 14 İyul 2020, 23:06 Türkiyədə COVİD-19 qurbanlarının sayı 5 402-yə çatdı 14 İyul 2020, 22:52 Alman mediası cəbhədəki vəziyyətdən yazdı 14 İyul 2020, 22:36 İtaliya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyir 14 İyul 2020, 22:23 Əsgərin könlündə taxt quran GENERAL - Polad Həşimovla bağlı XATİRƏLƏR 14 İyul 2020, 22:20 Azərbaycanlı hakerlər daha 30-ya yaxın erməni saytını dağıdıblar 14 İyul 2020, 22:11 “Mən atəşkəs yox, qisas istəyirəm...” - Şəhid polkovnikin xanımı şəhid generaldan yazdı 14 İyul 2020, 21:59 Şəhid mayor Namiq Əhmədov dəfn olunub 14 İyul 2020, 21:46 Türk Şurası Ermənistanın təxribatını sərt şəkildə pislədi - BƏYANAT 14 İyul 2020, 21:38 Ermənilərin Tovuzu atəşə tutduğu uzunmüddətli atəş nöqtəsi məhv edildi - VİDEO 14 İyul 2020, 21:22 Ərdoğandan Azərbaycana DƏSTƏK 14 İyul 2020, 21:14 Bakıda şəhid polkovnikin cənazəsinin qarşılayan yürüş... 14 İyul 2020, 20:58 NATO cəbhədəki durumla bağlı Minsk qrupuna çağırış etdi 14 İyul 2020, 20:47 Heç nəyə və heç kimə baxmadan Qarabağı azad etməliyik! 14 İyul 2020, 20:40 Azərbaycanda daha 543 yoluxma, 6 ölüm 14 İyul 2020, 20:31 Karantin qaydasını pozan müğənni Nura Suri cərimələndi 14 İyul 2020, 20:22 Cəbhədə vəziyyət yenidən gərginləşdi – Düşmən Tovuzu atəşə tutdu 14 İyul 2020, 20:13 Ermənistan FHN əhalinin təxliyəsinə hazırlaşır 14 İyul 2020, 20:04 Azərbaycan diasporu  Ermənistanın məkrli niyyətini pisləyir   14 İyul 2020, 19:54 “Azəriqaz”dan borclu olmadığını iddia edən abonentə CAVAB 14 İyul 2020, 19:45 Ermənistan artilleriyasının idarəetmə məntəqəsi məhv edildi - VİDEO 14 İyul 2020, 19:36 Şəhid generalımızın nəşi doğulduğu rayona gətirildi 14 İyul 2020, 19:27 Azərbaycandan Avropa Parlamentinə MÜRACİƏT 14 İyul 2020, 19:18 DTX-dan ordu ilə bağlı yalan məlumat yayanlara XƏBƏRDARLIQ 14 İyul 2020, 19:09 Məmmədyarovun iranlı həmkarı ilə telefonla DANIŞDI  14 İyul 2020, 19:00 Ünvanlı sosial yardıma edilən dəyişiklilər qüvvəyə mindi  14 İyul 2020, 18:51 Yeni dərs ili üçün 339 adda dərslik çap olunacaq 14 İyul 2020, 18:42 Ermənilərin atəşə tutduğu kəndin elektrik xətləri bərpa edildi - Fotolar+Video 14 İyul 2020, 18:33 Pandemiya dövründə İƏT-in fəaliyyət istiqamətlərinə həsr olunmuş virtual mediaforum keçirilDi- FOTO 14 İyul 2020, 18:25 Ermənistan ordusunun daha 2 hərbçisi məhv edildi - ADLAR 14 İyul 2020, 18:18 Dolların məzənnəsi sabit qaldı 14 İyul 2020, 18:12 "Azərbaycanın yanında durmağa davam edəcəyik” - Türkiyənin Müdafiə naziri 14 İyul 2020, 18:06