19 Oktyabr 2021, Çərşənbə axşamı
Arxiv
7 May 2021, 11:18 | ANALİTİKA
Hay kilsəsinin xisləti... - III YAZI

Bütöv Azərbaycan dövlətçiliyinə arxadan, xəyanətkarcasına zərbə vuran və kökənli müsəlman-türk əhalisinə-etnik qruplarına qarşı soyqırım faciələrinin təşkilatçısı-əsas qüvvəsi mürtəce hay kilsəsi olmuşdur, yarandığı tarix boyunca. Bu dindən uzaq, ancaq terror fəaliyətinin ideya yaradıcısı və həyata keçirən bu qurumun bütün keşişlərinin yerli, regional və beynəlxalq fəaliyyətləri (nizami, mütəşəkkil şəbəkə halında) məhz bütün mənalarda müsəlman-türk dünyasına qarşı yönəlmişdir. Onların  bir üzvü də  V Nerses Aştaraketsi (1770-1857) olmuşdur.


Onun imansız həyatı və şeytani əməlləri barədə bir az ətraflı.


Azərbaycan xalqının maddi və mənəvi abidəsi olan “Kitabi-Dədə Qorqud dastanı”nda (VII əsr) şər əməllərin ayaması kimi qəbul edilən keşişlərdən V Nerses Qərbi Azərbaycanın Qaçaq çayının sağ hissəsində yerləşən qədim Qalakənd (haylar adı dəyişib Aştarak qoyublar).


Şər-şeytan ocağında  və Ü(İ)çmüəzzin şəhərində 8 il iblis ruhunda böyüyən, Karpat dağları bölgələrində, Volqa və Dunayboyu vilayətlərdə keşişlik edən Nersesin 1814-cü ildən etibarən Tiflis şəhərində əsas diqqəti hərbi-siyasi fəaliyyətə yönəlmişdir. Nəticədə bu şəhərdə 1824-cü ildə yaratdığı məktəbdə əsasən daşnak ruhlu silahlı-nizami dəstələrin yaradılması başlıca məqsəd olmuş, mürtəce-iblis niyyətlərini həyata keçirmək naminə Rusiyanın siyasi-hərbi dairələri, hakimiyyət nümayəndələri ilə (xüsusilə çar Rusiyasının Qafqazda canişini və səfiri A.P.Yermolovla (1777-1861), 1826-1828-ci illərdə Rus-İran, 1828-1829-cu illərdə Rus-Türk müharibələrində Ordu, 1828-1831-ci illərdə Əlahiddə Qafqaz Korpusu komandanı, general-feldmarşal İ.F.Paskeviçlə (1782-1856) və Qafqaz Korpusunun qərargah rəisi, general A.İ.Krasnovcki (1781-1843) ilə...) sıx əlaqələr  yarada bilmişdir.


Çar Rusiyasının bu dövrdə Qafqaz canişi ilə sıx “dostluq, qardaşlıq və mehribanlıq” əlaqələrini yarada bilməklə göstərdiyi səylər boş  olmamış, bu yolla silahlı və könüllü hay dəstələrinin də qatıldığı Rus-İran müharibəsinin (1826) başlanmasına rəvac verilmişdir. Bu hay keşişi soydaşlarına müraciət edərək çar ordusunun maddi və mənəvi təminatında yaxından iştirak etməyə çağırmışdır. Müharibəyə özü də qatılmış və 13 aprel 1827-ci ildə çar qoşun bölmələrinin tərkibində Ü(İ)çmüəzzin şəhərinə daxil olarkən soydaşları onları əllərində xaç və kilsə zəngləri tutmaqla qarşılamışdır. Həmin ilin iyun-iyul aylarında general A.İ.Krasnovskinin (1781-1843) 5 minlik süvari-topçu dəstəsinin tərkibində doğulduğu kəndə hücum edən V Nerses müsəlman-türk əhalisinin  amansız qətliamında da iştirak etmişdir.


Qədim türk-müsəlman İrəvan qalasının alınmasında Rus-Hay qüvvələri birlikdə iştirak etdikdən sonra, çar I Nikolay Pavloviçin (1796-1855) razılığı və qraf İ.F.Paskeviçin əmri ilə 6 oktyabr 1827-ci ildə yaradılan “Erməni” vilayətini idarə edənlər  sırasında hay keşişi V Nerses də olub.


Eləcə də müharibə nəticəsində 40 000 hay ailəsi Cənubi Azərbaycandan Qarabağ, Zəngəzur və Göyçə mahallarına köçürülmüşdür.


Xidmətləri və sədaqəti nəzərə alınaraq V Nerses əməlindən qalmamış (xislətindən usanmamış) və “Rusiyada erməni apostol kilsəsinin idarə edilməsinin vəziyyəti barədə” Fərmanını (11 mart 1936-cı ildə) qəbul etdirmiş, onun icrası nəticəsində Cənubi Qafqaz, ilk növbədə Azərbaycanın sərhədləri hüdudlarında olan qədim Alban məbədlərinin “erməni” kilsəsi adı altında hayların ixtiyarına verilməsinə nail olmuşdur.


Özləri üçün uğurlu hərbi-siyasi fəaliyyəti nəzərə alınaraq V Nerses müqəddəs Aleksandar Nevski ordeni ilə təltif edilmiş, 1843-cü ildə bütün hay sürüsünün 123-cü baş keşişi seçilmişdir...


Qismət  Yunusoğlu,
Bakı Dövlət Universitetinin müəllimi (050.372.60.08.)

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Formula-1 gələn il Bakıda bu tarixdə KEÇİRİLƏCƏK 19 Oktyabr 2021, 15:45 İlham Əliyev MEDİA işçilərinin sayını azaltdı 19 Oktyabr 2021, 15:43 Qrip və koronavirusa eyni anda yoluxma RİSKİ 19 Oktyabr 2021, 15:38 Prezident fərman İMZALADI 19 Oktyabr 2021, 15:34 II Qarabağ Müharibəsinə görə ölən erməni məşhurlar - SİYAHI 19 Oktyabr 2021, 15:29 “Azərsu” yeni layihənin icrasına başladı - FOTO 19 Oktyabr 2021, 15:25 İlham Əliyevdən Məhərrəm Əliyevlə bağlı SƏRƏNCAM 19 Oktyabr 2021, 15:21 Bütün hədəflərimiz reallıqda öz əksini tapır 19 Oktyabr 2021, 15:16 Azad edilmiş rayonların baş planı Prezidentə təqdim ediləcək - RƏSMİ 19 Oktyabr 2021, 15:12 Prezident sabiq deputatla bağlı sərəncam VERDİ 19 Oktyabr 2021, 15:06 Nazir Kukla Teatrının direktorunu İŞDƏN ÇIXARDI 19 Oktyabr 2021, 15:00 “Ata Abdullayev məndən “iPhone 11” istədi” - MƏHKƏMƏ 19 Oktyabr 2021, 14:54 Sahibə Qafarova beynəlxlq konfransda iştirak edəcək 19 Oktyabr 2021, 14:48 11 il müəllim işləyən qadının “patı” istifadə etdiyi üzə çıxdı - VİDEO 19 Oktyabr 2021, 14:42 Narkotikə görə daha 12 nəfər saxlanıldı 19 Oktyabr 2021, 14:36 Ruslan Əliyev medianın suallarını cavablandıracaq 19 Oktyabr 2021, 14:30 Vəzifəli şəxslərdən pul tələb edən jurnalistlərin işi məhkəmədə 19 Oktyabr 2021, 14:25 Küçədə tapılan uşaq valideynləri tərəfindən döyülüb? - RƏSMİ 19 Oktyabr 2021, 14:20 ABŞ-dakı körpüdə Azərbaycan bayrağı - FOTO 19 Oktyabr 2021, 14:14 Gədəbəy və Şamaxıya dolu yağıb - FAKTİKİ HAVA 19 Oktyabr 2021, 14:10 Meyxanaçı siyasi qafiyələrə görə həbs edilib? - DİN-dən iddialara REAKSİYA 19 Oktyabr 2021, 14:05 Zooparka gedənlərin sayı 5 min nəfər olub, məktəblər niyə bağlansın?! 19 Oktyabr 2021, 14:04 Botanika İnstitutuna direktor əvəzi təyin edildi 19 Oktyabr 2021, 14:00 Ceyhun Bayramovdan Ermənistana xəbərdarlıq -  “Adekvat cavab veriləcək” 19 Oktyabr 2021, 13:54 Məktəblər yenidən bağlanır? - Nazirlikdən rəsmi cavab 19 Oktyabr 2021, 13:50 Azərbaycanda yeni televiziya kanalı yaradılacaq 19 Oktyabr 2021, 13:45 Azərbaycan Ermənistana şərtini açıqladı 19 Oktyabr 2021, 13:39 “Əl Şərq” qəzeti Azərbaycan-Qətər əlaqələrindən yazıb 19 Oktyabr 2021, 13:35 Azərbaycan Slovakiyadan minatəmizləmə maşınları gətirəcək 19 Oktyabr 2021, 13:30 Türkiyə lirəsi ucuzlaşmaqda davam edir 19 Oktyabr 2021, 13:28 Bakı ilə İrəvan arasında danışıqlar bu sənədlər əsasında APARILACAQ 19 Oktyabr 2021, 13:23 Sabahdan Bakıda bal yarmarkası başlayır 19 Oktyabr 2021, 13:18 Həkimin intihara cəhdilə bağlı RƏSMİ açıqlama 19 Oktyabr 2021, 13:12 Bütün təhdidlər puç olacaq 19 Oktyabr 2021, 13:09 Ərdoğan oktyabrın 26-da Bakıya GƏLİR 19 Oktyabr 2021, 13:06