Arxiv
9 May 2021, 11:44 | AKTUAL
Hazırda nə qədər azərbaycanlı legioner yaşayır?..

Bu gün 9 May Qələbə günüdür. 9 May keçmiş sovet respublikalarında faşizm üzərində Qələbə günü kimi qeyd olunur.

 

Qələbə günü postsovet ölkələri və ikinci dünya müharibəsində iştirak etmiş digər dövlətlərdə özünəməxsus şəkildə keçirilir.
İkinci Dünya müharibəsində həm ön, həm də arxa cəbhədə qəhrəmanlıq göstərən minlərlə insanlarımız olub. Onların bir hissəsi müharibədə həlak olub, digər bir hissəsi isə veteran olaraq geri qayıdıblar.

Dövlət 1941-1945-ci il müharibəsinin iştirakçılarına və onların dul qalmış həyat yoldaşlarına yardım göstərir, bayram günlərində birdəfəlik pul dəstəyi də göstərir.

Müharibədə veteranlarla yanaşı, legioner kimi vuruşan, Almaniya qoşunlarının sıralarına qoşulanlar da var. Baltikyanı ölkələrdə onlara Sovet ordusunun sıralarında vuruşan şəxslərlə eyni imtiyazlar verilir.

Maraqlıdır, bəs Azərbaycanda nə qədər legioner var? Onlara hansı yardımlar göstərilir?

Tarix üzrə elmlər doktoru, professor Mais Əmrahov Modern.az-a 1941-1945-ci illər müəyyən məqsədlərlə hadisələrin gedişində, döyüş əməliyyatlarında əsir düşən müharibə iştirakçılarına legionerlər adlandırıldığını bildirib:

“Əsir düşən legionerləri Almaniya hökümətinə aparıblar, onları qrup və dəstə halında formalaşdırıblar. Bu qrup və ya dəstələri də legion adlandırıblar. Orada işirak edənləri də legioner. Bütün xalqalrla yanaşı Azərbaycandan da legionerlər olub. Təxmini sayı 70 mindən-150 min arasında oub. “Aslan”, Dönməz”, “Vətən” legionları mövcud olub. Bu legionlar ayrı-ayrı alman komandirlərinin
rəhbərliyi altında müxtəlif cəbhələrdə sovet qoşunlarına qarşı döyüşüblər. Lakin legionerlərin əksəriyyəti digər Fransa və İngiltərə cəbhələrinə göndərilib. Legionerlərin qayıtmasıtarixdə problemli məsələdir”.

 M.Əmrahov azərbaycanlılardan ibarət olan legionların böyük əksəriyyətinin Türküstan legionuna daxil olduğunu qeyd edib:

“1942-ci ildə Stalinqrad ətrafında döyüşdə almanlar məğlub olduqdan sonra yavaş-yavaş legionerlərin sayı azalmağa başladı. Bununla yanaşı onların hökümətə qarşı nifrətləri də çoxalmışdı. Buna görə də qələbə qazandıqdan sonra alman höküməti legionerləri ölkələrinə, digərlərinin bir hissəsi isə SSRİ təhvil verildi. Onlar SSRi -də uzun müddət təqiblərə məruz qalıb, repressiya olundular. Çox az bir hissəsi realibitasiya olundu. Digər bir hissəsi isə Türkiyə ərazisinə keçdilər, ora da qalaraq, dünyalarını da dəyişdilər.

Tarixçi Azərbaycanda Almaniya ordusunun sıralarında vuruşan şəxslərlə 1941-1945-ci illərdə Sovet Ordusu sıralarında vuruşan şəxslər arasında ciddi fərqqoyulduğunu, legionerlərə heç bir imtiyaz və sosial dəstəyin verilmədiyinixatırladıb.

“Buna görə də bizim ölkəmizdə legionerlərin sayı çox azdı. Onlar üçün müavinat da planlaşdırılmayıb. Bu vaxta qədər də verilməyib. Prezidentin fərmanında konkret hansı kateqoriyadan olanlara müavinatların veriləcəyi
göstərilib və verilir də...” .

Mais Əmrahov Almaniyanın təqib və deportasiyaya məruz qoyduğu bir sıra xarici ölkə vətəndaşlarına kompensasiya ödədiyini xatırladıb. Onun fikrincə, Almaniyanın hərbi təcavüzündən zərər çəkmiş azərbaycanlılar bunun üçün kompensasiya tələb edə bilər.

“Bir sıra dünya dövlətlərində İkinci Dünya müharibəsi zamanı təqiblərə məruz qalmış, həlak olmuş insanlara Almaniya höküməti kompensasiya ödəyir. Lakin Azərbaycanlılara isə ödənilməsi haqqında hələ ki, bir məsələ qalxmayıb. Bu dövlətlərarası səviyyədə müzakirə edilərək, qərar qəbul olunmalıdır. Belə bir məsələ hələ ki yoxdur. Lakin İkinci Dünya müharibəsi iştirakçılarının böyük
əksəriyyəti həyatda  yoxdur. Onların ailələri, oğlanları və yaxuddakı nəvələri bugün də yaşayırlar. Dövlət bu məsələləri qaldırsa həmin ailələrə müainatlarverilməlidir. Müavinətlərin hansı formada müəyyənləşdirilib, verilməsini
gələcək göstərəcək”.

Nəzrin Vahid

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
İstanbulda azərbaycanlı güllələndi - VİDEO 24 İyun 2021, 00:40 Almaniyada "Delta" ştammına yoluxanların sayı iki dəfə artdı 24 İyun 2021, 00:29 Senat Yunanıstana hərbi yardım qanununu təsdiqlədi 24 İyun 2021, 00:16 Əbülfəz Elçibəyin anadan olmasından 83 il ötür 24 İyun 2021, 00:01 Ronaldo Buffonun rekordunu qırdı 23 İyun 2021, 23:54 AŞPA Krım tatarlarına qarşı işgəncələri pislədi 23 İyun 2021, 23:40 Lənkəran sakini qohumlarını güllələyib öldürdü 23 İyun 2021, 23:25 Azərbaycanda dəhşətli cinayət: Qadını 29 bıçaq zərbəsi ilə öldürdü 23 İyun 2021, 23:14 Bu ölkədə 16,7 milyon nəfər tam peyvəndləndi 23 İyun 2021, 23:07 Türkiyədə daha 65 nəfər virusdan öldü 23 İyun 2021, 22:58 Emil Avropa çempionatları tarixində ikinci ən erkən qolu vurdu 23 İyun 2021, 22:44 Bakıya gələ biləcək komandalar dəqiqləşdi - AVRO-2020 23 İyun 2021, 22:28 Cəlilabadda yanğın oldu 23 İyun 2021, 22:16 Hulusi Akardan Qara dənizdəki gərginliklə bağlı açıqlama 23 İyun 2021, 22:10 Daha 3 komanda 1/8 finalda - AVRO-2020 23 İyun 2021, 21:57 Azərbaycanda TURKOVAC peyvəndinin sınağı keçiriləcək 23 İyun 2021, 21:48 Bakıda fəhlə betonlanmış çuxura yıxılıb öldü 23 İyun 2021, 21:34 Dünyada peyvəndlənmə ilə bağlı son vəziyyət 23 İyun 2021, 21:23 “Anadolu Qartalı” təlimindən VİDEO 23 İyun 2021, 21:10 Viktor Balaşov vəfat etdi 23 İyun 2021, 20:56 AŞPA qadınlarla bağlı qətnamə qəbul etdi 23 İyun 2021, 20:47 İranda jurnalistləri daşıyan avtobus qəzaya düşdü 23 İyun 2021, 20:34 Gəncədə çətənə kolları məhv edildi - FOTO 23 İyun 2021, 20:22 Hərbi Dəniz Qüvvələrinin təlimləri başa çatdı - VİDEO 23 İyun 2021, 20:09 Zaqatalada ağır qəza - 1 ölü, 9 yaralı 23 İyun 2021, 20:00 Lavrovla Qrandinin Moskvada görüşü olacaq 23 İyun 2021, 19:52 Sabirabad sakinləri marixuanaya görə saxlanıldı 23 İyun 2021, 19:45 Prokurorluq Xəzərdə qanunsuz nərə ovu ilə bağlı məlumat YAYDI 23 İyun 2021, 19:38  “Azərbaycan Beynəlxalq Bankı” ASC-nin səhmdarlarının ümumi yığıncağı keçirilib   23 İyun 2021, 19:30 Orduda briqada komanda-qərargah təlimi keçirilir - FOTO 23 İyun 2021, 19:22 İlyas Rzayev də general oldu 23 İyun 2021, 19:15 İlham Əliyev Putinlə telefonla DANIŞDI 23 İyun 2021, 19:08 Ölkə başçısı Fazil Ağalarova general-leytenant rütbəsi verdi 23 İyun 2021, 19:01 Prezident Rafiq Ramazanova general-mayor rütbəsi verdi 23 İyun 2021, 18:54 Masallıda 18 yaşlı oğlan boğularaq öldü 23 İyun 2021, 18:46
SORĞU AVRO-2020-nin qalibi hansı komanda olacaq?