Arxiv
7 İyun 2021, 15:36 | ANALİTİKA
Azərbaycan Çinin planlarında hansı yeri tutur? - ŞƏRH

Dünyanın siyasi gündəmi Amerika, Çin və Rusiya arasında gedib-gəlməyə davam edir. Koronavirusdan sonra da dünyanın siyasi gündəminin dəyişməyəcəyi aydın görünür.

Çin keçmiş illərdəki xarici siyasətindən fərqli olaraq, yeni coğrafi ərazilər kəşf etməyə çalışır. Hazırda Çin və Azərbaycan coğrafi baxımdan bir-birindən uzaq məsafədə olsa da, son illər beynəlxalq əlaqələrdə yaxınlıq var.  Bəs Azərbaycan Çinin yeni dünya planlarında hansı yeri tutur, iki ölkə arasında əlaqələr necə davam edəcək?


Mövzu ilə bağlı politoloq Elman Vəliyev Modern.az-a danışıb.

 

Onun sözlərinə görə, Çinin yeni dünya planında Azərbaycan xüsusi yer tutur:

 

“Çin Xalq Respublikasının Prezidenti Şi Cinping 2013-cü ildə "Bir ipək bir yol" adlı layihə irəli sürmüşdü. Bu layihə marşrutu Avropa, Afrikadan keçərək Asiyaya getməyi planlaşdırırdı. Marşrut 2016-cı ildə Ukrayna-Gürcüstan-Azərbaycan-Qazağıstan-Çin səpkisində irəliləməyə başladı, ancaq bir müddətdən sonra dayandı. Çinin bu layihəsində Azərbaycan çox mühüm yer tutur. Səbəbi isə Azərbaycanın strateji mövqeyinin buna şərait yaratmasıdır. Yəni Gürcüstan-Türkiyə marşrutu Azərbaycan vasitəsilə hərəkət edə bilər. İyunun 2-də Çin Prezidenti Şi Cinping Azərbaycanın dövlər başçısı İlham Əliyevə zəng edərək, bu layihəni müzakirə etdilər. Danışıqlarda 2022-ci ildə iki ölkə arasında diplomatik münasibətlərin yaradılmasının 30 illiyinin qeyd olunması da yer alıb”.


Elman Vəliyev qeyd edib ki,  görünən odur ki, yaxın vaxtlarda Azərbaycan bu layihəyə daha irəli addım atacaq:

“Bu layihəni Cinping təklif edəndə bəzi dövlətlər, xüsusilə Mərkəzi Asiya müsbət qarşılamışdı. Amma Çin 7 ildi bu layihəni reallaşdıra bilmir. Layihənin ərsəyə gəlməsi üçün olduqca böyük maliyyə lazımdır. Afrika tərəfinin bu layihəyə ayıracaq o qədər də vəsaiti yoxdur. Avropanın bir hissəsi isə bu layihəyə soyuq yanaşmışdı. Mərkəzi Asiya isə heç öz problemlərini həll edə bilmir. Belə baxsaq, bu işdə yardım edəcək Türkiyə, Azərbaycan, İran qalır. Layihənin məqsədi “Böyük ipək yolu”nunun yenidən bərpası məqsədini güdür. Çin dəmir yolu, maşın yolu, dəniz yolu - nə mümkünsə şəbəkələri genişləndirmək, asılılıq statistikasını gücləndirməyə səy göstərir. Digər bir məsələ isə Çinin hegemonluğunu artırmasıdır. Görürük ki, bölgədə Rusiya, Türkiyə, ABŞ, İran, Fransa qarşıdurmaları yaşanan zaman Çin “saman altından iş”  görür. Diplomatik yolla hansısa işlər həyata keçirir.
Bəs Şərqi Türküstandakı Uyğur türklərinə qarşısı olanlara niyə səssiz dayanırlar? Çünki Çin əvvəlcədən tədbirini görüb. Həmin Türk dövlətləri Çinə bir xeyli pul borcludur, yəni Çin illərdi öz siyasətini "iqtisadi monopoliya" yaratmağa yönəldib”.

 

Aysel Məhərrəm

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Karantini heçə sayan restoran sahibinə cinayət işi açıldı 28 İyul 2021, 13:38 Mədət Quliyev nazir müavini ilə danışıqlar apardı 28 İyul 2021, 13:32 Erməni casuslara 15 il iş KƏSİLDİ 28 İyul 2021, 13:28 Güc üçlükdədir: Dünyaya birlik və qardaşlıq dərsi   28 İyul 2021, 13:22 Narkotik satanlara qarşı növbəti əməliyyat   28 İyul 2021, 13:16 25 gündə yol qəzalarında 60 nəfər ölüb 28 İyul 2021, 13:10 Erməni hərbçilər qəzaya düşdü: Yaralılar var 28 İyul 2021, 13:04 Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin daha bir yalanı ÜZƏ ÇIXDI 28 İyul 2021, 12:58 Qanunsuz ov edənlər cəzalandırıldı 28 İyul 2021, 12:53 Leysan yağacaq, dolu düşəcək - Sabahın havası 28 İyul 2021, 12:48 BDU-dakı bıçaqlanmanın səbəbi bilindi - Yeni FAKTLAR 28 İyul 2021, 12:43 Qarabağdakı ermənilərə xüsusi status verilməməsinin 10 SƏBƏBİ 28 İyul 2021, 12:38 Türkiyə bu ölkələrin TÜRKPA-ya daxil olmasını istəyir - EKSKLÜZİV 28 İyul 2021, 12:33 Ombudsman sərhəddə baş verənlərdən narahatdır 28 İyul 2021, 12:28 Oğurluq üstündə tutuldular - narkotik alverçiləri olduqları üzə çıxdı 28 İyul 2021, 12:22 Göyçayda toy qaydalarını pozanlar CƏRİMƏLƏNDİ 28 İyul 2021, 12:16 Düşmən itkilərini elan etdi: Ölən hərbçilərin ADLARI 28 İyul 2021, 12:10 Diaspor nümayəndələri Cıdır düzündə - FOTOLAR 28 İyul 2021, 12:04 Mustafa Şentop Modern.az-a Şuşa səfərindən DANIŞDI 28 İyul 2021, 11:58 Prokuror erməni casuslarına 16 il iş istədi - YENİLƏNİB 28 İyul 2021, 11:53 Rusiyadan sərhəddəki gərginliyə REAKSİYA 28 İyul 2021, 11:48 Şəhidin bank kartından pul oğurlandı 28 İyul 2021, 11:42 Dünən 94 yanğın olub, 4 nəfər xilas edilib 28 İyul 2021, 11:36 Bakıda yaralanan polislərin vəziyyəti necədir? - DİN-dən açıqlama   28 İyul 2021, 11:30 Cinayətdə şübhəli bilinən 54 nəfər saxlanıldı   28 İyul 2021, 11:25 Azərbaycanın Əfqanıstandakı səfiri dəyişdi - YENİLƏNİB 28 İyul 2021, 11:20 Azərbaycanda professor vəfat etdi  28 İyul 2021, 11:15 Zərkənd və Yuxarı Şorca kəndləri istiqamətində ATIŞMA GEDİR 28 İyul 2021, 11:10 Ağdaş sakinindən “patı” və tramadol götürüldü - FOTO 28 İyul 2021, 11:04 Ortaq Türk ordusu yaradılacaq? - Spikerdən CAVAB 28 İyul 2021, 10:58 Azərbaycan nefti bahalaşdı  28 İyul 2021, 10:52 Ağır qəzaların olduğu “Bağırov” körpüsündə yenilik - VİDEO 28 İyul 2021, 10:46 Ermənilər mövqelərimizi tanklardan atəşə tutur  28 İyul 2021, 10:40 Nazir “Bakı bəyannaməsi”nin əhəmiyyətindən danışdı 28 İyul 2021, 10:34 Ceyhun Bayramov Mustafa Şentopla görüşdü - FOTO 28 İyul 2021, 10:28