Arxiv
12 Sentyabr 2015, 10:16 | MÜSAHİBƏ
“İfrat borclanmaya getmək Azərbaycan üçün çox təhlükəlidir” - MÜSAHİBƏ

Əli Məsimli: “Azərbaycanda iki yeni bank - İnnovasiyalı İnkişaf Bankı və Aqrar- Sənaye Bankı yaradıla bilər”


Milli Məclisin İqtisadi siyasət komitəsinin üzvü, İqtisadi və Sosial İnnovasiyalar İnstitutunun rəhbəri Əli Məsimli ölkə başçısı İlham Əliyevin iqtisadi məsələlərə və 2016-cı ilin dövlət büdcəsinin hazırlığı işlərinə həsr edilən müşavirədəki çıxışını Modern.az saytına şərh edib:

- Prezident son müşavirədəki çıxışında bir çox məsələlərə toxundu. Prezidentin gələn ilin dövlət büdcəsi ilə bağlı fikirlərini  necə qiymətləndirirsiniz?

- Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev iqtisadi məsələlərə və 2016-cı ilin dövlət büdcəsinin hazırlığına həsr edilən müşavirədəki çıxışında dünya düzəninin katakilizmi meyllərinin çox açıq bir mətnlə obyektiv təhlilini verdi və yaranmış yeni situasiyada qarşıda duran vəzifələri göstərdi. Prezident bu çıxışında doğru olaraq getdikcə kəskinləşməkdə olan və qeyri-müəyyənliklərlə çulğalanan geosiyasi və geoiqtisadi proseslərin doğurduğu problemlər, Azərbaycana qarşı açıq və gizli təhdidlər, yeni təhlükələr və çağırışlar kontekstində ölkə iqtisadiyyatını maksimum dərəcədə dünyada gedən mənfi proseslərdən qorumaq vəzifəsini irəli sürdü. Həmin vəzifələri yerinə yetirməkdən ötrü Azərbaycanın yetərincə iqtisadi və maliyyə potensialı və postsovet ölkələrinin əksəriyyəti ilə müqayisəli üstünlükləri olduğundan, həmin çıxışda irəli sürülən vəzifələri həyata keçirmək və vəziyyətdən az itki ilə çıxmaq imkanları var.

- Ölkə başçısı çıxışında qeyd etdi ki, gələn il üçün iri layihələrdən imtina ediləcək. Fikrinizcə, bunlar hansı layihələr ola bilər?

- Son illər həm paytaxtda, həm də ölkə boyu çoxsaylı infrastruktur layihələri həyata keçirilib. Həmin layihələrin reallaşması Bakının və regionların simasını xeyli dəyişdirib, biznesin gələcək inkişafı üçün yaxşı infrastruktur bazası yaradıb. İndi həcmindən, ölçülərindən asılı olmayaraq prioritet və sosial layihələri davam etdirmək, obyektiv təhlillər əsasında ertələnməsi mümkün olan layihələri isə növbəti illərə saxlamaq və ya plandan çıxarmaq olar.

- İlham Əliyev çıxışında qənaətin qaçılmaz olduğunu bildirib. Necə düşünürsünüz, büdcəyə hansı dərəcədə qənaət edilməsi vəziyyətdən çıxış yolu ola bilər?

- Son vaxtlar yaşanılan reallıqlar diktə edir ki, biz islahatları genişləndirib dərinləşdirməklə dünya düzəninin yeni situasiyasına, həmçinin neft hasilatının və neftin qiymətinin aşağı düşdüyü yeni şəraitə nəinki uyğunlaşmalı, həm də bu cür şəraitdə yaşamağı, işləməyi və inkişaf edib tərəqqiyə nail olmağı öyrənməliyik. Prezident bu yöndə çox vacib və praqmatik yanaşma nümayiş etdirdi. Bunlardan biri də işləri yeni şəraitə uyğun qurmaq və qənaət rejiminə əməl etməkdir. Büdcəyə qənaətdən söhbət gedəndə isə təbii ki, sosial xərclər ixtisar olunmayacaq.

Bu il olduğu kimi, gələn il də büdcə təşkilatlarında çalışanlar maaşlarını və digər ödənişləri vaxtında ala biləcəklər. Sosial layihələr də reallaşdırılmaqda davam edəcək. Amma ikinci, üçüncü dərəcəli və digər təyinatlı layihələrin icrasını ertələmək və lüzumsuz xərcləri azaltmaqla gələn ilin büdcəsində bir neçə milyard manata qənaət etmək tam realdır. Bundan ötrü lüzumsuz xərclərin və israfçılığın aradan qaldırılması, dövlət maliyyəsindən qənaətlə istifadə edilməsi, nizam-intizamın yüksəldilməsi, etibarlı nəzarət mexanizminin yaradılması və sair bu kimi istiqamətlərdə sistemli işlər görülməlidir.

- Hazırda vəziyyəti mürəkkəbləşdirən həm də Azərbaycanın xarici borclarıdır. Böhran və artmaqda olan xarici borc Azərbaycan üçün nə vəd edir?

- Azərbaycanın xarici borc məsələsinə müxtəlif yanaşmalar var. Xarici borcumuz 6 milyard manatdan bir qədər artıq olmaqla ümumi daxili məhsulun 10 faizi ətrafındadır. Bu, iqtisadi təhlükəsizlik meyarları ilə müqayisədə kritik hesab olunan həddən 4 dəfə aşağıdır. Borca xidmət xərcləri də çox aşağıdır və büdcəmizin cəmi bir faizinin altındadır. Ona görə də bu məsələni dramatikləşdirməyə lüzum görmürəm. Amma bu deyilən mənzərədən arxayın olub ifrat borclanmaya getmək Azərbaycanın hazırkı reallıqları şəraitində çox ziyanlı, təhlükəli və acınacaqlı nəticələrə gətirib çıxara bilər. Əlverişli şərtlərlə verilən borclardan imtina isə tərəqqimizi ləngidən amil ola bilər. Ona görə bu məsələdə elə optimal variant seçmək lazımdır ki, Azərbaycan əlverişli şərtlərlə verilən kreditlərdən iqtisadiyyatın neftdən kənar və digər prioritet sahələrini inkişaf etdirə bilsin, həm də ölçü hissini itirib “borc tələsinə” düşməsin. Məsələn, əlverişli şərtlərlə verilən kreditlər hesabına elmi-texniki tərəqqinin son nailiyyətlərinə əsaslanan birgə müəssisələr yaratmaq olar.

Yaxud belə kreditləri cəlb edib 2 güclü bank-İnnovasiyalı İnkişaf Bankı və Aqrar- Sənaye Bankı yaradıb ölkədə həm elm tutumlu və yüksək rəqabət qabiliyyətli sahələr yaratmaq , həm də kənd təsərrüfatını yüksək məhsuldarlıq səviyyəsinə çatdırmaq olar. Bundan başqa, kənd təsərrüfatı xammalını emal edib həm daxili bazarı təmin edən, həm də ixrac imkanı olan yüngül və yeyinti sənayesi təşkil etmək mümkündür. Bir şərtlə, güclü və işlək nəzarət mexanizmi olmalıdır ki, gələn əlverişli kreditlər korrupsiyanın yeminə çevrilməsin və öz təyinatına görə işlədilib sıçrayışlı inkişafa təkan versin. Onda regionların potensialını geniş miqyasda hərəkətə gətirmək olar, ölkədə iqtisadi fəallıq xeyli artar, layiqli əmək haqqı olan yeni iş yerləri açılar və böhrandan az itki ilə çıxmaq olar.

- Parlament seçkilərindən sonra Azərbaycandakı iqtisadi vəziyyətin kritik həddə çatacağı bildirilir. İddialara görə, hökumət nəzarət mexanizmi tətbiq etməklə parlament seçkilərinə qədər vəziyyəti stabil saxlamağa çalışır... Bununla razılaşırsınız?

- Yox, bu fikirlə razı deyiləm. Ona görə ki, Azərbaycan kifayət qədər sabit ölkədir və vəziyyətin kritik həddə çatması üçün tutarlı səbəb yoxdur. Cənab prezident bu çıxışında Azərbaycana qarşı açıq və gizli təhdidlərdən danışarkən həmin təhlükələr barədə də fikrini bildirdi. Azərbaycanın regionda önəmi elə böyükdür ki, həmin təhdidlər bir qədər aşağı, bir qədər yuxarı olmaqla daim bizi müşayiət edir. Azərbaycanın həmin təhdidləri neytrallaşdırmaq və aradan qaldırmaqdan ötrü yetərincə potensialı var. Düşünürəm ki, hökumət də öz fəaliyyəti ilə ipucu verməyəcək. Ona görə də yetərincə iqtisadi və maliyyə potensialı və postsovet məkanı ölkələrinin əksəriyyəti ilə müqayisədə dayanıqlı üstünlüklərimiz olduğundan, hökumət prezidentin sözügedən çıxışında irəli sürülən vəzifələri həyata keçirə və vəziyyətdən az itki ilə çıxmaq imkanlarını xeyli reallaşdıra biləcək.

Gülşən RAUFQIZI

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Prezident küçələrdən siqaret kötükləri topladı 20 Sentyabr 2020, 00:59 İsveçrə ATƏT-in sədrliyi postuna namizəd irəli sürməyib 20 Sentyabr 2020, 00:43 Trampa qarşı qəsdin qarşısı alındı 20 Sentyabr 2020, 00:26 “Əsrin müqaviləsi”nin 26 ili tamamlandı 20 Sentyabr 2020, 00:09 Qubada polis postu quruldu 19 Sentyabr 2020, 23:58 6 futbol hakimi koronavirusa yoluxdu 19 Sentyabr 2020, 23:42 Əfqanıstanda terror: 1 ölü, 5 yaralı 19 Sentyabr 2020, 23:31 Bakıda kürəkən qaynanasını avtomobillə vurdu 19 Sentyabr 2020, 23:17 Bombardmançı təyyarə dünya rekordu qırdı 19 Sentyabr 2020, 23:03 Bu ölkədə koronavirusa yoluxanların sayı 390 358 nəfərə çatıb 19 Sentyabr 2020, 22:47 FETÖ ilə əməkdaşlıqda şübhəli bilinənlər saxlanıldı 19 Sentyabr 2020, 22:33 “Sumqayıt” lider oldu 19 Sentyabr 2020, 22:17 Amur çayı daşdı: balıqlar şəhərdə üzür – VİDEO 19 Sentyabr 2020, 22:01 Gəncədə gənc oğlan bıçaqlanıb 19 Sentyabr 2020, 21:44 BDU professorun universitetə buraxılmamasının SƏBƏBİNİ AÇIQLADI 19 Sentyabr 2020, 21:30 Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 266 117-yə çatıb  19 Sentyabr 2020, 21:17 Mahir Abbaszadə seçicilərlə növbəti videoqəbul keçirib 19 Sentyabr 2020, 20:58 “Bu işğalçı dövlətin növbəti məkrli oyunlara hazırlaşdığının bariz nümunəsidir” - Tural Gəncəliyev 19 Sentyabr 2020, 20:45 Qərbi Kaspi Universitetinin tələbələri Virtual Tələbə Uğur Forumuna qatılıb 19 Sentyabr 2020, 20:31 “Biz mütləq öz torpaqlarımıza qayıdacağıq” - İlham Əliyev 19 Sentyabr 2020, 20:18 Yol qəzası mərkəzi prospektdə tıxac yaratdı 19 Sentyabr 2020, 20:01 Nazirlikdən intihar edən müəllimə başsağlığı: “Qeyri-dəqiq məlumatların təqdimatı təəssüf doğurur” 19 Sentyabr 2020, 19:36 Xuraman Şuşalı 100 min xərclədiyi evini satışa çıxardı - VİDEO 19 Sentyabr 2020, 19:25 BDU-nun professorunu iş yerinə buraxmadılar - SƏBƏB 19 Sentyabr 2020, 19:11 Tofiq Yaqublu ilə bağlı qərar müxalifət üçün testdir - Azay Quliyev 19 Sentyabr 2020, 19:03 Prezident Qarabağ barədə DANIŞDI: “Xalq bilməlidir nələr baş verir” 19 Sentyabr 2020, 18:28 Azərbaycanda reanimasiyada olan COVİD-19 xəstələrinin sayı açıqlandı 19 Sentyabr 2020, 18:20 Naqif Həmzəyev: “Əsrin müqaviləsi”nin uğurlu icrası Azərbaycanın gücünə güc qatır" 19 Sentyabr 2020, 18:12 Konstitusiya referendumuna ehtiyac varmı… – Partiya liderlərindən MÜNASİBƏT 19 Sentyabr 2020, 18:03 Sumqayıtın yanından keçəndə hər kəs pəncərəni bağlayırdı ki….” – Ölkə başçısı 19 Sentyabr 2020, 17:52 1 həftəyə 13 milyard dollar QAZANDI 19 Sentyabr 2020, 17:40 İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycan bütün reytinqlərdə ən qabaqcıl yerlərdədir 19 Sentyabr 2020, 17:31 Prezident təməlqoyma mərasimində... - YENİLƏNİB 19 Sentyabr 2020, 17:24 Komitə sədri seçicilərlə onlayn görüş keçirdi - FOTO 19 Sentyabr 2020, 17:22 Gəncədə 22 yaşlı oğlan naməlum şəraitdə bıçaqlanıb 19 Sentyabr 2020, 17:13