Ötən gün ABŞ prezidenti Donald Tramp və Rusiya prezidenti Vladimir Putin arasında telefon danışığı baş tutub. 1,5 saat davam edən telefon danışığında Donald Tramp Vladimir Putinlə Ukrayna mövzusunda dərhal danışıqlara başlamaq barədə razılığa gəldiyini bildirib. ABŞ-ın danışıqlar qrupuna dövlət katibi Marko Rubio, Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin (MKİ) direktoru Con Rətkliff, milli təhlükəsizlik üzrə müşavir Maykl Uolts və xüsusi nümayəndə Stiv Uitkoff daxil olacaq.
Tramp və Putin yaxın əməkdaşlıq edəcəklərini və qarşılıqlı səfərlər planlaşdırdıqlarını bildiriblər. Fnerji, Yaxın Şərq, süni intellekt və dolların gücü kimi mövzuları da müzakirə edilib. Kremlin məlumatına görə, danışıqlarda həmçinin İranın nüvə proqramı və Rusiya-ABŞ iqtisadi əlaqələrinə toxunulub.
Tərəflər ABŞ və Rusiya vətəndaşlarının mübadiləsini də müzakirə ediblər. Tramp Rusiyada həbsdə olan amerikalı Mark Fogelin azad edilməsinə görə Putinə təşəkkür edib. Kreml bildirib ki, ABŞ tərəfi bütün əldə olunan razılaşmaları yerinə yetirəcək.
Putin Trampı Moskvaya səfərə dəvət edib. Modern.az-ın məlumatına görə, Tramp və Putinin telefon danışığı barədə xəbərlər fonunda Moskva birjasının indeksi sürətlə yüksəlib.
Tramp Putindən sonra Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski ilə də danışıb. ABŞ lideri bildirib ki, Zelenski də Putin kimi sülh istəyir. Tramp müharibənin dayandırılmasının vacib olduğunu vurğulayıb.
Zelenski isə Tramp ilə uzun müddət sülh imkanlarını müzakirə etdiklərini və əməkdaşlığa hazır olduqlarını açıqlayıb. Onlar gələcəkdə əlaqələri davam etdirmək barədə razılaşıblar.
Telefon danışığı Trampın yenidən prezident seçilməsindən sonra Putinlə ilk rəsmi təması olub. Danışıqlar fonunda ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessent Ukraynaya səfər edib. O bildirib ki, Tramp sülh prosesini sürətləndirmək niyyətindədir.
Bu həftə Münhen Təhlükəsizlik Konfransı çərçivəsində Zelenski və ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vensin görüşü planlaşdırılır. Konfransda dövlət katibi Marko Rubio da iştirak edəcək.
Məlum olub ki, Putin və Tramp arasında qeyri-rəsmi təmaslar daha əvvəl baş tutub. Fevralın 11-də ABŞ-ın xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff Moskvada Putinlə üç saatlıq görüş keçirib.
Bu görüşdən sonra Mark Fogelin sərbəst buraxılması qərara alınıb. ABŞ isə buna cavab olaraq Rusiya vətəndaşı Aleksandr Vinniki azad edib.
BMT danışıqlara müsbət reaksiya verib. BMT rəsmisi bildirib ki, hər iki tərəfin sülh prosesinə hazır olması ümidvericidir.
Tramp müharibənin dayandırılması üçün Putinə atəşkəs təklif edib. Putin isə qeyd edib ki, münaqişənin əsas səbəbləri həll edilməlidir. Tramp Zelenskiyə Putinin danışıqlara açıq olduğunu çatdırıb. Zelenski isə Ukraynanın sülh üçün texnoloji imkanlarını vurğulayıb.
Putin və Tramp danışıqlara başlamaq üçün qarşılıqlı nümayəndə heyətləri təyin ediblər. ABŞ-ın danışıqlar qrupu yüksək səviyyəli rəsmilərdən ibarət olacaq.
Bu görüşlər çərçivəsində Ukraynanın NATO-ya üzvlüyü məsələsi də müzakirə mövzularından biri olacaq. Tramp bu məsələnin “çox da praktik” olmadığını qeyd edib.
Rusiya və ABŞ arasında iqtisadi münasibətlərin gücləndirilməsi də gündəmdədir. Kremlin açıqlamasına görə, bu istiqamətdə konkret addımlar nəzərdən keçirilir.
Bəzi ekspertlər Trampın 9 May Qələbə Günündə Moskvaya səfər edə biləcəyini ehtimal edirlər. ABŞ prezidenti Rusiyanın İkinci Dünya Müharibəsində milyonlarla insan itirdiyini xatırladaraq, xalqlar arasında münasibətlərin yaxşılaşdırılmasının vacibliyini qeyd edib.
Ukrayna ilə bağlı danışıqların nəticələrinin gələcək həftələrdə daha aydın olacağı gözlənilir.
