Akif Cabbarlı
Yaxşı yadımdadır, 2008-ci ilin iyulunda – Çin Olimpiadası ərəfəsində MDB ölkələrini təmsil edən bir qrup jurnalist bu ölkəyə yaradıcılıq ezamiyyətinə yollanmışdı. Onların arasında AzərTac-ın əməkdaşı Vladimir Morozkov və “Azərbaycan” qəzetinin xüsusi müxbiri kimi bu sətirlərin müəllifi də vardı. Səfərimizin məqsədi Olimpiadaya hazırlığın vəziyyətini öyrənmək və mətbuatda işıqlandırmaq idi.
Müxtəlif respublikalardan gələn jurnalistlər ilk gündəncə Pekinin yüksək komfortlu otelinin vestibülündə dərhal dostlaşdılar və hamılıqla Çin Xarici İşlər Nazirliyinin təşkil etdiyi tədbirlərdə fəal iştirak etməyə başladıq. İyirmi günlük səfər proqramımız çox zəngin idi – Pekinəki və əyalət şəhərlərindəki nəhəng idman arenalarına baş çəkir, müvafiq strukturların fəaliyyəti ilə tanış olur, xüsusi təyyarə reysləri ilə ölkənin cənubunadək səfərlərə çıxır, Çinin mədəniyyəti, iqtisadiyyatı, əhalinin həyat tərzi ilə ətraflı tanış olurduq. Sonralar mən işlədiyim qəzetdə “Çində əsl pələng sımrayışı” adlı silsilə yazılarımda səfər təəssüratımı oxucularla bölüşmüşəm. İndi isə səfər zamanı rastlaşdığımız və iştiakçısı olduğumuz maraqlı məqamlardan birini xatırlamaq istərdim.
...Əyalətlərdən birində yaraşıqlı qəsəbənin girəcəyində bizi lap Sovet vaxtlarında olduğu kimi şüarlarla, transparantlarla, milli musiqi sədaları altında qarşıladılar. İstər-istəməz SSRİ vaxtında kolxozlara gedən təşviqat briqadalarının qarşılanma prosesini yada saldıq. İndi haqq dünyasında olan Volodya təmiz azərbaycanca, şirin Bakı ləhcəsi ilə dedi ki, qədeş, adam özünü lap geroy sostruda (Sosialist Əməyi Qəhrəmanı – A.C.) kimi hiss edir ha. Nə isə. Bizim gəlişimiz münasibətilə təsərrüfatın əksər üzvləri açıq səhnə ətrafına toplaşdı və çal-çağır başladı. Bir az keçmiş konfransiye elan elədi ki, indi qonaqlar öz dillərində mahnı oxuyacaq və onlara məxsusi hazırlanmış hədiyyələr də təqdim olunacaq. Dərhal yanımızda oturan Livan əsilli erməni Mesropa qəti olaraq tapşırdıq ki, olma-ola “Sarı gəlin”i oxuyasan, sonra bizdən küsmə, axırın pis qurtaracaq. Çünki Ermənistanın adının əlifba sırası ilə əvvəl çəkilmək ehtimalı vardı. Amma elə oldu ki, çinli aparıcı Azərbaycandan gələn qonaqları birinci dəvət elədi. Vladimirlə birgə səhnəyə qalxdıq. Bildiyim qədər rus dostum da musiqi ilə, oxumaqla o qədər də yaxınlıq eləmirdi, amma geriyə yol yox idi. Volodya çubuqları götürüb iri dəfi döyəclədi və biz ikilikdə yadımızda olan milli Azərbaycan mahnılarını alababat səsləndirməyə çalışdıq. Çox həyəcanlı anlar yaşadıq. Bir onu eşitdim ki, Volodya zarafatyana tərzdə “almanı atdım xarala” misrasında arabir heyva sözünü də səsləndirir. Sonra mən oxuya-oxuya ha çalışdımsa da, mahnı “heyvanı atdım xarala” kimi Çin səmasında yayılmaqda idi. Nə isə, avtomatik olaraq mahnılar bir-birini əvəz edirdi. Sonra “sarı gəlin”i təriflədik, “yarın bağçasına” girdik, daha sonra “qaragilə” dərdik və s. və i.
Hədiyyələrimizi götürüb bir kənara çəkilmişdik ki, orta boylu bir çinli oğlan bizə yaxınlaşdı və gülə-gülə astadan təmiz azərbaycanca dilləndi:
-Əziz dostlar, yaxşı oxudunuz, amma mən bilən sizlərdə xarala heyvanı yox, almanı atarlar axı...
Sonra o, əlini çiynimə qoyub xoş bir təbəssümlə sözünə davam elədi:
-Qardaş, keçən payız Bilgəh sanatoriyasının həyətində məndən əla bir kitayski elektrik fanarı aldın ha, qiymətdə də sənə bir balaca keçmişdim, yadından çıxmamışam ki, Van Tut Sunam da...
