دیروز وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد که پذیرش درخواستهای ویزا برای شهروندان 75 کشور را به طور موقت متوقف خواهد کرد. آذربایجان نیز در این فهرست گنجانده شده است.
سفارت آمریکا در آذربایجان اعلام کرده است که وقفه مذکور تنها مربوط به ویزاهای مهاجرتی (اقامت دائم) است و شامل درخواستهای ویزای غیرمهاجرتی برای سفرهای کاری، دانشجویی و برنامههای تبادل نمیشود. بر اساس اطلاعات، پذیرش درخواستهای ویزای غیرمهاجرتی در سفارت آمریکا در باکو ادامه دارد.
در پسزمینه این تصمیم، سطح توسعه روابط گردشگری موجود بین آمریکا و آذربایجان و وضعیت کنونی تبادل گردشگر بین دو کشور نیز مطرح میشود.
جیهون آشوروف، رئیس سازمان متخصصان گردشگری اسکال باکو، در اظهاراتی به Modern.az، روابط گردشگری بین دو کشور را تشریح کرد و گفت که در پسزمینه تصمیم وزارت امور خارجه آمریکا مبنی بر توقف موقت پذیرش درخواستهای ویزا برای شهروندان 75 کشور، روابط آمریکا و آذربایجان در حال حاضر در مجموع پویایی مثبتی را نشان میدهد.
«هم در سطح سیاسی و هم در سطح اقتصادی پیشرفتهای مشخصی مشاهده میشود و آمریکا آذربایجان را یکی از کشورهای مورد علاقه در منطقه ارزیابی میکند. طبیعتاً، چنین روابط سیاسی و اقتصادی بدون تأثیر بر سفرهای متقابل نمیماند.
در مجموع، اگرچه آمریکا از نظر پذیرش گردشگر در میان 10 کشور برتر جهان قرار ندارد، اما از نظر درآمدهای حاصل از گردشگری یکی از کشورهایی است که قویترین شاخصها را دارد. دلیل اصلی این امر، بالا بودن سطح هزینهکرد گردشگرانی است که به آمریکا سفر میکنند. به عنوان مثال، در سال 2019، آمریکا بیش از 214 میلیارد دلار از گردشگری درآمد کسب کرده بود. اگرچه این شاخصها در دوره همهگیری COVID-19 کاهش یافت، اما آمریکا همچنان کشوری است که رهبری جهانی خود را از نظر درآمدهای حاصل از گردشگری حفظ کرده است.»
به گفته این متخصص، بخش قابل توجهی از افرادی که به آمریکا سفر میکنند، با اهداف گردشگری سلامت و پزشکی، تحصیل، پروژههای نوآورانه، استارتاپها و کسبوکار به این کشور میروند:
«بر اساس دادههای آماری، در سال 2019، پیش از همهگیری، تقریباً 19 هزار نفر از آمریکا به آذربایجان سفر کردهاند. اگرچه این رقم در سال 2020 به شدت کاهش یافت، اما از سال 2022 دوباره افزایش مشاهده شده است. به طوری که در سال 2022، تعداد سفرهای شهروندان آمریکایی به آذربایجان 12.3 هزار نفر، در سال 2023 تقریباً 17 هزار نفر و در سال 2024 نزدیک به 23 هزار نفر بوده است.
اگرچه دقت اطلاعات آماری مربوط به سفرهای از آذربایجان به آمریکا کاملاً روشن نیست، اما ارقام موجود روند کاهشی را نشان میدهند. در سال 2019، سفر تقریباً 6 هزار نفر از آذربایجان به آمریکا ثبت شده بود. در سال 2020، این رقم به تقریباً 1215 نفر کاهش یافت. در سال 2024 تنها 60 نفر و در سال 2025 تقریباً 150 نفر به آمریکا سفر کردهاند. این امر نشان میدهد که تعداد افرادی که از آمریکا به آذربایجان میآیند، به مراتب بیشتر از کسانی است که از آذربایجان به آمریکا میروند و بخش عمده این سفرها عمدتاً جنبه رسمی دارد.»
ج. آشوروف افزود که در سالهای اخیر، افزایش نسبی در تعداد افرادی که از آذربایجان با اهداف تحصیلی، پزشکی و تجاری به آمریکا میروند، مشاهده میشود:
«توقف موقت ویزاها، طبیعتاً میتواند تا حدی بر آذربایجان نیز تأثیر بگذارد. اما محدود بودن تعداد سفرها از قبل، دلیلی برای جدی بودن این تأثیر نمیدهد. معتقدم که این تصمیم هیچ گونه تنش یا نگرانی در روابط آمریکا و آذربایجان ایجاد نخواهد کرد.
مسائل مالی و عوامل مرتبط با مهاجرت به عنوان دلایل اصلی این تصمیم ذکر شدهاند. از آنجایی که تعداد شهروندان آذربایجانی که به آمریکا میروند کم است، این تصمیم تنها میتواند تأثیر محدودی بر سفرهای گردشگری داشته باشد. در مجموع، آمریکا در فهرست پربازدیدترین کشورها برای شهروندان آذربایجان قرار ندارد.»
این متخصص گردشگری تأکید کرد که هدف اصلی از توقف ویزای مهاجرتی، بر اساس این استدلال آمریکا است که مهاجران به اندازه کافی و حتی بیشتر کمک هزینه دریافت میکنند و پس از روشن شدن کامل موضوع، پذیرش درخواستهای ویزا دوباره از سر گرفته خواهد شد. به عقیده او، در پسزمینه تنشهای موجود در سطح جهانی، احتمال اینکه این تصمیم با هدف امنیتی اتخاذ شده باشد نیز منتفی نیست.
لازم به ذکر است که وزارت امور خارجه آمریکا پذیرش درخواستهای ویزا برای شهروندان 75 کشور را به طور موقت متوقف میکند. این تصمیم از تاریخ 21 ژانویه به اجرا در خواهد آمد و هنوز مشخص نیست که محدودیتها تا چه زمانی ادامه خواهند داشت. این تصمیم علاوه بر آذربایجان، جغرافیای وسیعی از روسیه تا ایران، و از برزیل تا سومالی را در بر میگیرد.
