"حفاظت از بناهای تاریخی و فرهنگی در جمهوری آذربایجان با قانون تنظیم میشود. این قانون نه تنها حفاظت از بناها، بلکه روابط مربوط به مطالعه و استفاده صحیح از آنها را نیز تعیین میکند. منظور از بناهای تاریخی و فرهنگی، اشیاء باستانشناسی و معماری، مواد قومنگاری، سکهشناسی، کتیبهنگاری، نمونههای هنری، یافتههای انسانشناسی، و همچنین ساختمانها و مکانهای یادبود مرتبط با رویدادها و شخصیتهای تاریخی است. این میراث حامل حافظه، هویت و ارزشهای معنوی مردم است".
این را اولویه حمزهوا، عضو کمیته فرهنگ مجلس ملی، در اظهاراتی به Modern.az بیان کرد.
نماینده مجلس تاکید کرد که قانونگذاری در زمینه حفاظت از بناها بر اساس قانون اساسی جمهوری آذربایجان، قوانین خاص و معاهدات بینالمللی که آذربایجان به آنها پیوسته است، شکل میگیرد.
“تخریب یا آسیب رساندن عمدی به بناهای تاریخی و فرهنگی بر اساس ماده ۲۴۶ قانون جزایی جمهوری آذربایجان مسئولیتآور است و میتواند منجر به جریمه یا حبس شود. یکی از مسائلی که اخیراً در جامعه بحثهای گستردهای را برانگیخته، استفاده از گرافیتی در ساختمانهای تاریخی است. به ویژه، گرافیتیهای کشیده شده بر روی ساختمان مرکز سینمایی نظامی، این موضوع را دوباره مطرح کرد. این اتفاق یک سوال مهم را به میان آورد. آیا گرافیتی نشانهای از فرهنگ است یا شکلی از رفتار که به محیط شهری آسیب میرساند؟"؟
در واقع، گرافیتی شاخهای از هنر معاصر است. در کشورهای غربی، این نوع هنر به عنوان وسیلهای برای بیان فردی، انتقال پیامهای اجتماعی و بخشی از زیباییشناسی شهری پذیرفته شده است. در شهرهایی مانند برلین، لندن، و نیویورک مناطق ویژهای برای گرافیتی اختصاص داده میشود و هنرمندانی که در این زمینه فعالیت میکنند، در سطح بینالمللی شناخته شدهاند. در چنین محیطی، گرافیتی خرابکاری محسوب نمیشود، بلکه شکلی کنترلشده و ارزشمند از هنر به شمار میرود:
“اما وقتی صحبت از بناهای تاریخی میشود، رویکرد به کلی تغییر میکند. ساختمانهای تاریخی فقط از سنگ و دیوار تشکیل نشدهاند – آنها شاهدان زنده گذشته یک ملت هستند. از این منظر، دخالت در مکانهایی مانند ایچریشهر یا مرکز سینمایی نظامی نه تنها یک ناهنجاری زیباییشناختی، بلکه بیاحترامی به فرهنگ تلقی میشود. در چنین مواردی، گرافیتی دیگر هنر نیست، بلکه آشکارا به خرابکاری تبدیل میشود”.
ا. حمزهوا خاطرنشان کرد که اغلب پشت گرافیتی، تمایل جوانان به ابراز وجود نهفته است:
“در صورت عدم وجود بستر مناسب، این انرژی به سمت نادرست هدایت میشود. گاهی اوقات نیز، این مسئله بیشتر به رفتارهای نسنجیده و اقدامات تصادفی مربوط میشود تا خلاقیت”.
نماینده مجلس همچنین درباره راهحلهای این مشکل صحبت کرد:
“حل این مشکل نه با ممنوعیتها، بلکه با هدایت صحیح امکانپذیر است. انجام کارهای آموزشی با جوانان، توسعه پتانسیل خلاقانه آنها و مهمتر از همه، ایجاد فضاهای قانونی برای هنر خیابانی ضروری است. اگر در مناطق مدرن، مناطق صنعتی و دیوارهای خالی، فضاهای ویژهای برای گرافیتی اختصاص یابد، هم ظاهر زیباییشناختی شهر حفظ میشود و هم جوانان میتوانند آزادانه خود را ابراز کنند.
در نتیجه، گرافیتی نه یک پدیده کاملاً مثبت است و نه کاملاً منفی. ارزش آن به بستر بستگی دارد. وقتی به درستی مدیریت شود، گرافیتی به شهر رنگ و پویایی میبخشد، اما وقتی بدون کنترل اجرا شود، به میراث فرهنگی آسیب میرساند. مسئله اصلی خود گرافیتی نیست، بلکه این است که کجا و چگونه اجرا میشود. در عکسهای طبیعی گرفته شده، من به عنوان یک هنرمند نمونهای از هنر ندیدم و در این حالت، گرافیتی دیگر هنر نیست، بلکه آشکارا خرابکاری محسوب میشود. لازم است با جوانان کار جدی انجام شود، آنها را آگاه کرد و به عنوان مجازات، با همکاری متخصصان، دیواری را که خراب کردهاند، بازسازی کنند تا سنگینی کار را درک کنند. پروژههای هنر خیابانی باید حمایت شوند و آگاهیبخشی درباره ارزشهای زیباییشناختی و فرهنگی انجام شود”.
