پیروزی در دادگاه تنها به حق بودن بستگی ندارد. نتیجه موفقیتآمیز دعاوی قضایی در پروندههای مدنی عمدتاً به ادله ارائه شده بستگی دارد. بر اساس قوانین آیین دادرسی مدنی، دادگاه تنها بر اساس ادله موجود در پرونده تصمیمگیری میکند. از تجربه پیداست که شهروندان اغلب از اینکه با وجود حق بودن و حتی ارائه برخی ادله، پرونده به ضرر آنها حل و فصل میشود، ناراضی هستند. این امر در اکثر موارد به دلیل عدم رعایت قواعد اثبات است.
بر اساس خبری که به Modern.az داده شده است، صرف وجود ادله کافی نیست، بلکه آنها باید طبق روال قانونی و به موقع ارائه شوند. در غیر این صورت، ممکن است توسط دادگاه پذیرفته نشوند.
ادله چه زمانی باید ارائه شوند؟
بر اساس قوانین آیین دادرسی مدنی، ادله عمدتاً باید در مرحله آمادهسازی پرونده برای رسیدگی در دادگاه بدوی (در جلسه مقدماتی) ارائه شوند. اگر شخص با وجود امکان ارائه دلیل در این مرحله، آن را ارائه نکند و بعداً ارائه دهد، دادگاه ممکن است آن دلیل را نپذیرد.
در چه مواردی میتوان بعداً دلیل ارائه کرد؟
قانون استثنائات خاصی را مجاز میداند.
۱. اگر نیاز به دلیل بعداً ایجاد شود - گاهی اوقات ضرورت ارائه دلیل دقیقاً در طول رسیدگی دادگاه آشکار میشود. به عنوان مثال، در طول رسیدگی دادگاه، حقایق جدیدی کشف میشود؛ توضیحات طرفین موارد جدیدی را آشکار میکند، وضعیت مربوط به موضوع اختلاف تغییر میکند (به عنوان مثال، وضعیت حقوقی ملک تغییر میکند). در چنین مواردی، ادله تأییدکننده این حقایق را میتوان بعداً ارائه کرد.
۲. اگر دلیل از ابتدا موجود بوده، اما به دلایل عینی امکان ارائه به موقع آن وجود نداشته است، در این صورت نیز دادگاه میتواند آن را بپذیرد. اما شرط مهم در اینجا این است که شخص باید دلیل عدم امکان ارائه به موقع دلیل را نیز اثبات کند. به عنوان مثال، استعلام رسمی به موقع ارسال شده، اما پاسخ با تأخیر دریافت شده است. در این صورت، نامههای استعلام و پاسخ نیز باید به دادگاه ارائه شوند.
آیا میتوان در مرحله تجدیدنظر دلیل جدید ارائه کرد؟
ارائه ادله جدید در مرحله تجدیدنظر محدودتر است. این امر تنها در صورتی امکانپذیر است که شخص بتواند عدم امکان ارائه آن دلیل در مرحله بدوی را توجیه کند. به عنوان مثال، دلایل موجه میتواند شامل موارد زیر باشد: عدم دریافت ابلاغیههای جلسات دادگاه، بیماری شدید یا درمان طولانیمدت و سایر موارد عینی و قابل اثبات. این دلایل نیز باید با اسناد مربوطه تأیید شوند.
کدام ادله به طور کلی پذیرفته نمیشوند؟
حتی اگر ادله به موقع ارائه شوند، باید شرایط زیر را داشته باشند. در غیر این صورت، دادگاه آن ادله را نخواهد پذیرفت.
⦁ باید مربوط به پرونده باشد (باید با اختلاف مرتبط باشد)؛
⦁ باید از طریق قانونی به دست آمده باشد.
توصیهها:
⦁ جمعآوری کلیه ادله تا حد امکان در مرحله پیش از دادگاه؛
⦁ ارائه ادله در مرحله آمادهسازی در دادگاه بدوی؛
⦁ در صورت تأخیر در ارائه ادله، توجیه دلیل آن؛
⦁ در صورت لزوم، دریافت کمک حقوقی.
