“رهبران آذربایجان و ارمنستان در اوت 2025 در واشنگتن توافقنامهای را امضا کردند که متعهد به تصویب معاهده صلح با رئیسجمهور ترامپ و عادیسازی روابط میشود. انتظار میرفت روند تصویب حدود 12 ماه طول بکشد. اما تقریباً نیمی از این مدت هیچ پیشرفت جدی حاصل نشده و تعدادی از مسائل کلیدی حل نشده باقی ماندهاند. چهار مسئله اصلی تعیینکننده این خواهد بود که آیا این فرصت محقق میشود یا خیر.”
Modern.az گزارش میدهد که این اظهارات را لوک کافی، تحلیلگر آمریکایی و پژوهشگر ارشد مرکز مطالعاتی “مؤسسه هادسون”، در مقالهای که برای “عرب نیوز” نوشته است، بیان کرده است.
به گفته نویسنده، در حالی که ارمنستان برای انتخابات پارلمانی ماه ژوئن آماده میشود، اولین آزمون توانایی پاشینیان در حفظ ثبات سیاسی خواهد بود.
“انتخابات به احتمال زیاد بحثبرانگیز خواهد بود و ثبات سیاسی پس از انتخابات نقش حیاتی در پیشبرد روند صلح ایفا خواهد کرد.”
به گفته این تحلیلگر، مسئله حساس اما بسیار مهم مربوط به قانون اساسی ارمنستان نیز از نظر تصویب معاهده صلح حائز اهمیت است.
این تحلیلگر آمریکایی با اشاره به ادعای ارضی علیه آذربایجان در قانون اساسی ارمنستان گفت: “آذربایجان به صراحت اعلام کرده است که این مسئله باید قبل از تصویب توافقنامه صلح نهایی توسط باکو حل شود.”
لوک کافی اظهار داشت که مسئله بعدی که فوراً نیاز به پیشرفت دارد، “مسیر ترامپ” است (کریدور زنگزور).
با پیشنهاد ترامپ، بهرهبرداری از بخش 42 کیلومتری کریدور زنگزور به یک کنسرسیوم بینالمللی خصوصی مورد حمایت آمریکا واگذار خواهد شد.
این تحلیلگر خاطرنشان کرد: “با وجود موافقت رسمی ارمنستان با این مفهوم، هیچ گام عملی برای اجرای آن برداشته نشده است. ساخت و ساز آغاز نشده، جادهها و خطوط راهآهن کشیده یا تعمیر نشدهاند. علیاف اخیراً نگرانی خود را از عدم پیشرفت ابراز کرده و هشدار داده است که تأخیرهای آتی میتواند اعتماد به توافقنامه صلح را تضعیف کند. اگر ساخت و ساز در خاک ارمنستان در سال 2026 آغاز نشود، اعتبار توافقنامه میتواند به طور جدی تضعیف شود.”
به عقیده لوک کافی، مسئله بعدی **فشار روسیه و ایران بر ایروان** در آستانه انتخابات ارمنستان است.
“نه مسکو و نه تهران از نقش میانجیگرانه واشنگتن در روند صلح استقبال نمیکنند، زیرا هر دو کشور قفقاز جنوبی را بخشی از حوزههای نفوذ سنتی خود میدانند. مسیری که ترامپ پیشنهاد کرده است، برای هر دو پایتخت به ویژه حساس است.
روسیه از هرگونه حضور مورد حمایت آمریکا، حتی اگر توسط بخش خصوصی اجرا شود، در منطقهای که در حال حاضر در مرز ارمنستان و ایران گشتزنی میکند، محتاط است. تهران نیز از همین منطقه 42 کیلومتری به عنوان یک مسیر تجاری اصلی به سمت شمال استفاده میکند. بنابراین، کریدور ترانزیتی مورد حمایت آمریکا میتواند با منافع تجاری ایران و تعهدات امنیتی روسیه تلاقی پیدا کرده و تنشهایی ایجاد کند که هیچ یک از کشورها خواهان آن نیست.
بنابراین، حفظ وضعیت موجود به نفع مسکو و تهران است،”- کارشناس مرکز مطالعاتی آمریکا اظهار داشت.
به عقیده او، با وجود این چالشها، سال 2026 میتواند به عنوان سال برقراری صلح بین ارمنستان و آذربایجان در تاریخ ثبت شود:
“اما این امر مستلزم تعامل مستمر بینالمللی و فشار مداوم بر هر دو طرف برای انجام تعهداتشان خواهد بود.”
آ. قورخماز
