امروز، به دلیل اعتراضات و فراخوانها برای تغییر رژیم، توجه تمام جهان به ایران معطوف شده است. در حال حاضر گزارش شده است که صدها نفر کشته و هزاران نفر بازداشت شدهاند. آذربایجان این رویدادها را از نزدیکتر دنبال میکند، زیرا بیش از نیمی از جمعیت این کشور آذربایجانی هستند.
نقش آذربایجانیهای قومی در اداره امور دولتی جمهوری اسلامی ایران سالهاست که هم در داخل کشور و هم در منطقه مورد بحث بوده است. اگرچه تهران رسمی آمار شفافی در مورد هویت قومی ارائه نمیدهد، اما حقایق موجود نشان میدهد که در حال حاضر افراد با اصالت آذربایجانی در ساختارهای عالی سیاسی، مذهبی و اداری کشور کم نیستند.
Modern.az-ın تحقیقات انجام شده توسط Modern.az نشاندهنده حضور چهرههای آذربایجانیتبار در سطوح مختلف حاکمیت ایران است.
رهبر عالی دینی و رئیسجمهور: نکات قابل توجه
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور کنونی ایران، در ۲۹ سپتامبر ۱۹۵۴ در شهر مهاباد از استان آذربایجان غربی متولد شده است. مسئله آذربایجانی بودن رئیسجمهور از نظر ملیت، بحثبرانگیز نیست. پزشکیان خود بارها در سخنرانیهای علنی خود آذربایجانی بودن خود را اعلام کرده و این واقعیت در رسانههای ایران نیز بازتاب یافته است.
در مورد سید علی خامنهای، چهره اصلی سیاسی-مذهبی کشور و رهبر عالی دینی، نیز بحثهای مشابهی مطرح است. سخنرانیهای مکرر خامنهای به زبان آذربایجانی، و همچنین اهل شهر خامنه در آذربایجان شرقی بودن او، ادعاها در مورد تعلق قومی وی را تقویت میکند. اگرچه این مسئله در سطح رسمی مورد تأکید قرار نمیگیرد، اما ریشههای آذربایجانی خامنهای به طور گستردهای مطرح میشود.
آذربایجانیها در مجلس
در مجلس ایران، چندین سیاستمدار بانفوذ با هویت آذربایجانی فعالیت میکنند.
یکی از آنها احمد علیرضا بیگی است. او نماینده حوزه انتخابیه تبریز، آذرشهر و اسکو است. او از چهرههای سیاسی آذربایجان جنوبی است که به صراحت به عنوان آذربایجانی شناخته میشود. این واقعیت هم در رسانههای ایران و هم در اطلاعات بیوگرافیک رسمی مجلس پذیرفته شده است.
روحالله متفکر آزاد نیز از نمایندگان آذربایجان جنوبی است که در مجلس ایران با هویت آذربایجانی شناخته میشود.
یکی از چهرههای آذربایجانی که پست بالایی در مجلس ایران دارد، علی نیکزاد است. او در حال حاضر به عنوان نایب رئیس اول مجلس شورای اسلامی ایران، یعنی معاون اصلی رئیس مجلس و نایب رئیس، فعالیت میکند. این سمت یکی از بالاترین پستها در رهبری قوه مقننه محسوب میشود.
در قوه مجریه: رئیس آذربایجان شرقی
استان آذربایجان شرقی که از مناطق استراتژیک ایران محسوب میشود، در حال حاضر توسط بهرام سرمست اداره میشود. او در پاییز سال ۲۰۲۴ به این سمت منصوب شد. آذربایجانی بودن استاندار از نظر ترکیب قومی منطقه، نکتهای قابل توجه ارزیابی میشود.
امنیت ملی و دیپلماسی
یکی از نکات قابل توجه، وجود کادرهای آذربایجانی در حوزه امنیت و سیاست خارجی است.
وحید جلالزاده در حال حاضر سمت معاون وزیر در وزارت امور خارجه ایران را بر عهده دارد. او در ارومیه متولد شده و پیش از این به عنوان نماینده مجلس ایران و استاندار آذربایجان غربی فعالیت کرده است.
وزرا
وزیر اقتصاد و دارایی، عبدالناصر همتی
عبدالناصر همتی از چهرههایی است که سالهاست نقش مهمی در مدیریت اقتصادی ایران ایفا میکند. او در شهر کبودرآهنگ از استان همدان به دنیا آمده است. همتی به عنوان یک اقتصاددان حرفهای شناخته میشود و در دورههای مختلف، مناصب عالی در بخش بانکی و دولت داشته است.
او در حال حاضر ریاست بانک مرکزی ایران را بر عهده دارد. پیش از این نیز در سمت وزیر اقتصاد و دارایی فعالیت کرده است. مدیریت اقتصاد ایران تحت تحریمها بر عهده اوست که این امر اهمیت استراتژیک این سمت را نشان میدهد.
وزیر جهاد کشاورزی - غلامرضا نوری
غلامرضا نوری از سال ۲۰۲۴ سمت وزیر جهاد کشاورزی ایران را بر عهده دارد. این وزارتخانه برای کشوری مانند ایران که پتانسیل کشاورزی بالایی دارد، از اهمیت استراتژیک برخوردار است. نوری پیش از این نیز به عنوان عضو مجلس فعالیت کرده و نماینده منطقه بوده است.
وزیر دفاع - امیر عزیز نصیرزاده
در ساختارهای قدرت ایران نیز افراد با اصالت آذربایجانی به مناصب بالا رسیدهاند. یکی از آنها امیر عزیز نصیرزاده است. او در شهر سراب از آذربایجان شرقی متولد شده است.
نصیرزاده به عنوان یک نظامی حرفهای، مسیر طولانی را طی کرده است. او در سالهای مختلف در نیروی هوایی ایران و سایر ساختارهای نظامی در مناصب مدیریتی فعالیت کرده است. از سال ۲۰۲۴، او سمت وزیر دفاع، پشتیبانی و لجستیک نیروهای مسلح ایران را بر عهده دارد.
این سمت نقش تعیینکنندهای در استراتژی امنیت منطقهای ایران ایفا میکند.
