نشریه معتبر "واشنگتن پست" آمریکا، مطلبی تحلیلی منتشر کرده است که سناریوهای احتمالی درگیری داخلی خشونتآمیز در ایران را بررسی میکند. در این مطلب اشاره شده است که در صورت بروز هرج و مرج گسترده و بحران امنیتی در کشور، خطرات جدیدی برای کشورهای منطقه پدیدار خواهد شد.
در این مقاله به نقل از برخی کارشناسان آمده است که در چنین وضعیتی، آذربایجان ممکن است مجبور شود برای تضمین امنیت هموطنان خود، گامهای مشخصی بردارد. تحلیلگران این احتمال را نیز رد نمیکنند که این سناریو با حمایت سیاسی و دیپلماتیک ترکیه مطرح شود.
همزمان تأکید میشود که رویکردهای مذکور، تصمیم رسمی یا طرح تأیید شده نیستند، بلکه تنها بحثهایی در چارچوب سناریوهای احتمالی هستند. در حال حاضر، هیچ بیانیه رسمی در مورد مداخله نظامی بین آذربایجان و ایران وجود ندارد.
در اظهاراتی به Modern.az، کارشناس علوم سیاسی، الهان شاهیناوغلو، بیان کرد که آذربایجان باید برای تمام سناریوها در ایران آماده باشد:
"اعتراضات در ایران ممکن است دوباره رخ دهد. احتمال زیاد است، زیرا هیچ مشکلی حل نشده است. ریشه مشکلات نیز در جای خود باقی است. علاوه بر این، ممکن است جنگی آغاز شود، حملاتی علیه ایران صورت گیرد، تمایلات گریز از مرکز در ایران تقویت شود و حکومت سقوط کند. احتمال تجزیه حکومت وجود دارد. یعنی باید برای تمام سناریوها آماده باشیم.
هموطنان ما نیز ممکن است مبارزه خود را برای حقوقشان گسترش دهند. یعنی، البته که باید از هموطنان خود دفاع کنیم. درست است که مرزهای زمینی بسته است. اما اگر بحران انسانی رخ دهد، ما نمیتوانیم هموطنان خود را در وضعیت دشواری رها کنیم. به عنوان مثال، ترکیه نیز به چنین طرحی فکر میکند که یک منطقه حائل ایجاد شود تا در صورت بروز بحران انسانی، ساکنان ایران در آنجا اسکان داده شوند. ما نیز باید به طور جدی در این مورد فکر کنیم.
اما اگر ایران علیه هموطنان ما از سلاح استفاده کند، میتواند روند فروپاشی ایران را تسریع بخشد. در این صورت، آذربایجان و حتی ترکیه نیز نمیتوانند تماشاگر بمانند. یعنی ما برای دفاع از هموطنان خود از تمام ابزارها استفاده خواهیم کرد".
این کارشناس علوم سیاسی افزود که در مورد مداخله نظامی آمریکا در ایران نیز صحبت کرده است:
"آمریکا با مداخله نظامی در ایران فکر میکند که رژیم تضعیف شده، تغییر خواهد کرد و چهرههای جدیدی ظهور خواهند کرد. یا موج اعتراضات دوباره آغاز خواهد شد تا رژیم تضعیف شود. بخش اصلی این طرح همین است. رژیم ایران نیز فکر میکند که اگر با آمریکا وارد جنگ شود، میتواند جامعه را مانند جنگ هشت ساله با عراق، علیه آمریکا متحد کند. اما این مسئله دشواری است.
اکنون سالهای ۱۹۷۹-۱۹۸۰ نیست. تصور میشد که جنگ دوازده روزه با اسرائیل نیز جامعه ایران را علیه دشمن مشترک متحد خواهد کرد. اما همانطور که دیده شد، پس از مدتی دوباره اعتراضات آغاز شد. بنابراین، اگر مداخله نظامی آمریکا صورت گیرد، رژیم ایران اگرچه کاملاً تغییر نخواهد کرد، اما تضعیف خواهد شد و احتمال پذیرش شرایط آمریکا افزایش خواهد یافت".
