در ۱۶ ژانویه، با ابتکار دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تأسیس «شورای صلح» اعلام شد. برای عضویت در شورا به بیش از ۶۰ کشور دعوتنامه ارسال شد. و در ۲۲ ژانویه، سند تأسیس «شورای صلح» که با ابتکار دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در شهر داووس سوئیس ایجاد شده بود، امضا شد. در این مراسم، علاوه بر آمریکا، نمایندگان ۲۱ کشور حضور داشتند. دونالد ترامپ در این رویداد اظهار داشت که این شورا تمام پتانسیل لازم را دارد تا به یکی از مهمترین سازمانهای تأسیس شده تاکنون تبدیل شود.
تأسیس «شورای صلح» منجر به بحثهای خاصی در مورد سازمان ملل متحد شده است. برخی کارشناسان معتقدند که «شورای صلح» جایگزین سازمان ملل خواهد شد. آنها این امر را با تبدیل شدن سازمان ملل به یک سازمان بیاعتبار در شرایط کنونی توضیح میدهند.
راسیم موسابایوف، عضو کمیته روابط بینالملل و روابط بینالمجالس مجلس ملی، اظهار داشت که در حال حاضر، صحبت کردن در مورد جایگزینی سازمان ملل توسط «شورای صلح» عجولانه است:
««شورای صلح» چگونه خواهد بود؟»، «آیا علاقه ترامپ به این موضوع از بین خواهد رفت یا باقی خواهد ماند؟»، «بعد از ترامپ چه خواهد شد؟» سوالاتی هستند که هنوز پاسخی نیافتهاند. بنابراین، به نظر من، قرار دادن فوری و عجولانه «شورای صلح» در مقابل سازمان ملل بیمورد است.»
این نماینده مجلس تأکید کرد که هنوز نهادی وجود ندارد که بتواند جایگزین سازمان ملل شود:
«سازمان ملل متحد دارای نواقصی است. اما هنوز نهادی جایگزین سازمان ملل وجود ندارد. سازمان ملل جهانیترین سازمان است و به نظر من، با وجود تمام انتقادات، در آینده نزدیک سازمان ملل در جایگاه خود باقی خواهد ماند. اصلاحات طبیعی ضروری است. اما اکنون جهان در وضعیتی است که حتی قادر به انجام اصلاحات اساسی نیز نیست.»
آرزوخان علیزاده، معاون رئیس کمیته حقوق بشر، خاطرنشان کرد که سازمان ملل متحد به طور جدی اعتبار خود را از دست داده است:
«مدتهاست که به طور کلی، ظرفیتهای عملیاتی این نهاد به اندازه کافی پایین است، مکانیسم اجرایی ندارد، و امکانات مداخله عملیاتی در حوادث به صفر رسیده است؛ عملاً میتوان گفت که این نهاد امروز از توانایی جلوگیری از درگیریهای رخ داده در جهان ناآرام محروم است و به همین دلیل، دولتهای بزرگ نیز مواضع خود را در این زمینه اعلام میکنند. رجب طیب اردوغان محترم نیز چند سال پیش عبارت «دنیا بزرگتر از پنج است» را به کار برده بود. البته منظور پنج کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل بود و اکنون جهان در حال تبدیل شدن به یک جهان چندقطبی است. و در این جهان چندقطبی، نیاز به توسعه مکانیسمهای جدیدی پدید آمده است. سازمان ملل متحد که پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفت، برای مدت طولانی دارای قابلیتهایی در جهت حل مشکلات بود.
اما آنچه اکنون آشکار است این است که سازمان ملل دیگر در تواناییهای قبلی خود نیست، اعتبار خود را از دست میدهد و ما، به ویژه، این را بر خود احساس کردیم. عدم اجرای چهار قطعنامه سازمان ملل و تحقق مسائل پیشبینی شده در آن قطعنامهها توسط آذربایجان با قدرت خود، این اساس را فراهم آورد که بگوییم سازمان ملل به معنای واقعی کلمه اعتبار خود را از دست میدهد. و مشخص است که در ۱۶ ژانویه، دونالد ترامپ بیانیهای در مورد تشکیل سازمانی تحت عنوان «شورای صلح» صادر کرد.
پس از آن، دعوتنامههایی به کشورها ارسال شد و آذربایجان نیز در میان این کشورهای دعوت شده قرار دارد. تقریباً به حدود شصت کشور دعوتنامه ارسال شده است و اگرچه اعلام شده که «شورای صلح» در ابتدا به فعالیتهایی با هدف تحقق صلح در غزه، بازسازی غزه و توقف درگیری در خاورمیانه خواهد پرداخت، اما در واقع، این مسئله مطرح میشود که «شورای صلح» در معنایی گستردهتر و بزرگتر میتواند وظایف دیگری را نیز انجام دهد.»
این نماینده مجلس اظهار داشت که مسئله تبدیل «شورای صلح» به سازمانی که حتی بتواند جایگزین سازمان ملل شود نیز در دستور کار قرار دارد:
«از این منظر، اظهارات مطرح شده طبیعتاً دارای اساس است. زیرا دونالد ترامپ نیز مدتی پیش، به طور کلی، موضع ایالات متحده آمریکا را در مورد خروج از سازمان ملل متحد نشان داده بود. از این منظر، طبیعتاً این مسئله که «شورای صلح» در آینده به سازمانی تبدیل شود که بتواند جایگزین سازمان ملل شود، میتواند محقق گردد.
قالب نیز این را تأیید میکند و ایالات متحده آمریکا با به عهده گرفتن نقش غالب در این فرآیند، هدف دارد که به نیروی اصلی و پیشرو این سازمان که در آینده شکل خواهد گرفت، تبدیل شود.
از این منظر، طبیعتاً امکان جایگزینی سازمان ملل با یک سازمان جدید نیز نباید از نظر دور بماند. امروز نه تنها سازمان ملل، بلکه تعدادی از سازمانهای بینالمللی دیگر نیز در اعتبار سابق خود نیستند. در جهان ناآرام، به طور کلی، جلوگیری از فرآیندها، برداشتن گامهایی برای برقراری صلح، صلح پایدار در جهان از شرایط مهم است و از این منظر، تلاشهای ایالات متحده را، البته، باید ضمن تقدیر، مورد توجه قرار دهیم.»
