سنت چندهمسری که در جهان به آن پلیگامی (polygamy) گفته میشود، در تعداد محدودی از کشورها وجود دارد.
بر اساس تحقیقات متخصصان، خانوادههای چندهمسری تقریباً 2% از جمعیت جهان را تشکیل میدهند و در اکثر کشورها این شاخص کمتر از 0.5% است. در اکثریت قریب به اتفاق کشورها، این شکل از ازدواج توسط قانون ممنوع است و همچنین مورد پذیرش جامعه نیست.
چندهمسری بیشتر در کشورهای آفریقایی مشاهده میشود. در سطح قاره، تقریباً 11% از جمعیت در ساختار خانوادههای چندهمسری زندگی میکنند.
در کشورهای بورکینافاسو – 36%، مالی – 34%، گامبیا – 30%، نیجر – 29%، نیجریه – 28%، گینه بیسائو – 23%، سنگال – 23%، این شاخصها بالا هستند. در این کشورها، پلیگامی نه تنها میتواند قانونی باشد، بلکه به عنوان یک سنت اجتماعی نیز وجود دارد.
منطقه دیگر خاورمیانه است. در افغانستان، پاکستان، بنگلادش، عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی، میانگین چندهمسری 0.5% است. در هند نیز، سبک زندگی مذکور در میان گروههایی با اعتقادات مذهبی خاص رایج است.
لازم به ذکر است که سازمان ملل متحد و سازمانهای بینالمللی حقوق بشر، پلیگامی را برای حقوق زنان مضر میدانند. بر اساس تحقیقات، ساختار قوی مذهبی و پدرسالارانه از عوامل محرک چندهمسری هستند.
بر اساس قوانین جمهوری آذربایجان، پلیگامی ممنوع است – ازدواج رسمی تنها میتواند بین یک مرد و یک زن منعقد شود. این امر در ماده 34 قانون اساسی جمهوری آذربایجان تثبیت شده است.
الهیدان رفعت قارایف در این باره با Modern.az صحبت کرده است.
او گفته است که در قرآن کریم آیهای وجود دارد که تحت شرایطی خاص، اجازه تشکیل زندگی مشترک با چند زن (تا 4 نفر) را میدهد. اما در ادامه همان آیه به صراحت آمده است که از نظر حفظ عدالت، ازدواج با یک زن بهتر است:
“مشکل اینجاست که برخی افراد تنها بخش اول آیه را مبنا قرار میدهند، اما شرط عدالت و مسئولیت را در نظر نمیگیرند. یعنی با تکیه بر اصل “اجازه هست”، حق و عدالت، حقوق زنان، روابط درون خانواده و سرنوشت فرزندان را به حاشیه میرانند.”
این الهیدان خاطرنشان کرده است که اگر ازدواج دوم منجر به فروپاشی خانواده اول، نارضایتی بین فرزندان، و مشکلات روانی و اجتماعی شود، در این صورت باید از چنین اقدامی پرهیز کرد:
"یعنی باید دلیل موجهی برای آن وجود داشته باشد. اگر در خانواده قبلی فرزندی نباشد، یا همسر نتواند به شوهر خدمت کند و غیره، در چنین مواردی مرد میتواند با رضایت همسر اول، همزمان با زن دوم ازدواج کند. اگر در خانواده اول روابط عادی وجود دارد، فرزندان هستند، خانواده پایدار است اما مرد صرفاً به خاطر تمایلات شخصی، نفس و هوس به ازدواج دوم روی میآورد، این صحیح نیست"، - رفعت قارایف افزود.
