روز گذشته، رئیسجمهور الهام علیاف به صربستان سفر کرد. در آنجا، رئیس کشور، الهام علیاف، توسط همتای صربستانی خود، الکساندر ووچیچ، با احترام و صمیمیت مورد استقبال قرار گرفت. رهبران به صورت انفرادی دیدار کردند و سپس بیانیههای مشترکی برای مطبوعات ارائه دادند. علاوه بر این، اولین نشست شورای مشارکت استراتژیک بین جمهوری آذربایجان و جمهوری صربستان با حضور رئیسجمهور آذربایجان، الهام علیاف، و رئیسجمهور صربستان، الکساندر ووچیچ، برگزار شد.
چشماندازهای توسعه بیشتر روابط اقتصادی و بهبود بیشتر مناسبات سیاسی بین دو کشور مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
آذربایجان از سال 2023 گاز طبیعی به صربستان صادر میکند. همزمان، محصولات نفتی و پتروشیمی، محصولات صنایع پلاستیک و شیمیایی و مقادیر محدودی از محصولات کشاورزی به صربستان صادر میشود. صربستان نیز عمدتاً محصولات کشاورزی و صنعتی به آذربایجان صادر میکند. همکاری در زمینه نظامی و دفاعی نیز بین دو کشور وجود دارد. هفته گذشته، «مذاکرات همکاری نظامی دوجانبه» با حضور نمایندگان وزارتخانههای دفاع آذربایجان و صربستان برگزار شد. در پایان، «برنامه همکاری نظامی دوجانبه برای سال 2026 بین وزارت دفاع جمهوری آذربایجان و وزارت دفاع جمهوری صربستان» امضا شد.
روابط آذربایجان-صربستان در سطح سیاسی
الچین میرزابایلی، عضو کمیته روابط بینپارلمانی آذربایجان-صربستان در مجلس ملی، در اظهاراتی به Modern.az بیان کرد که سفر رسمی رئیسجمهور الهام علیاف به جمهوری صربستان در 15 فوریه باید به عنوان ادامه خط مشی پیوسته و هدفمند دیپلماسی آذربایجان در مسیر بالکان ارزیابی شود:
«این سفر با فراتر رفتن از چارچوب پروتکل رسمی، ماهیت ژئوپلیتیکی، ژئواقتصادی و استراتژیک روابط بین دو کشور را به وضوح بیشتری آشکار ساخت. در محیط بینالمللی امروز، ایجاد یک شبکه مشارکت قابل اعتماد برای کشورهای با قدرت متوسط از اهمیت حیاتی برخوردار است. گفتوگوی سیاسی فشردهای که در سالهای اخیر بین باکو و بلگراد شکل گرفته است نیز دقیقاً از همین ضرورت نشأت میگیرد. برگزاری اولین نشست شورای استراتژیک صربستان-آذربایجان نیز نشان میدهد که روابط وارد مرحلهای سیستماتیک و برنامهریزی شده شده است. این سازوکار، برخلاف ابتکارات تصادفی، یک مدل همکاری مبتنی بر اهداف مشخص را تضمین میکند.
اسناد امضا شده در چارچوب این سفر، مبنای حقوقی برای گسترش روابط در زمینههای سیاسی، اقتصادی و انرژی را فراهم میکند. به ویژه، موضوع حمایت متقابل در چارچوب سازمانهای بینالمللی قابل توجه است. هر دو کشور اصولاً از تمامیت ارضی و حاکمیت یکدیگر حمایت میکنند. این نیز در دورهای که خطرات ژئوپلیتیکی رو به افزایش است، شاخص مهمی از اعتماد سیاسی محسوب میشود.
بیانیه رئیسجمهور الهام علیاف مبنی بر اینکه «آذربایجان آماده سرمایهگذاری در حجم بالا در صربستان است»، ماهیت اقتصادی روابط را به وضوح نشان میدهد. تصمیم سرمایهگذاری همواره نشانهای از اعتماد است. محیط سرمایهگذاری مثبت شکلگرفته در صربستان، اصلاحات ساختاری انجامشده و ثبات اقتصاد کلان، زمینه مساعدی برای سرمایه آذربایجان فراهم میکند.
این همکاری در منطقه بالکان، نه یک وابستگی متقابل اقتصادی، بلکه مدلی از تکمیل متقابل را شکل میدهد. آذربایجان با منابع انرژی و مالی خود، و صربستان با موقعیت جغرافیایی و زیرساختهای صنعتی خود، یکدیگر را تکمیل میکنند».
نماینده مجلس خاطرنشان کرد که توافق بر سر ادامه دیدارهای متقابل در طول سفر نشان میدهد که روابط ماهیت اپیزودیک ندارد:
«اعتماد شخصی شکلگرفته بین رهبران نقش مهمی در تسریع فرآیندهای سیاسی ایفا میکند.
سفر رئیسجمهور الهام علیاف همچنین معنای نمادینی دارد: آذربایجان به عنوان یک شریک باثبات، قابل اعتماد و بلندمدت در منطقه بالکان عمل میکند. صربستان نیز از طریق همکاری با کشور پیشرو قفقاز جنوبی، امنیت انرژی و اقتصادی خود را تقویت میکند.
سفر رئیسجمهور الهام علیاف به صربستان، روابط بین دو کشور را به مختصات استراتژیک جدیدی ارتقا داد. این سفر خط مشی سیاسی مشترک مبتنی بر منافع دولتی و حاکمیت را تقویت کرد، اساس مدل همکاری بلندمدت در زمینه انرژی را بنا نهاد و دسترسی سرمایه آذربایجان به منطقه بالکان را گسترش داد.
بدین ترتیب، روابط باکو-بلگراد در حال تبدیل شدن به یک قالب مشارکت استراتژیک است که قابلیتهای تأثیرگذاری در مقیاس منطقهای را ایجاد میکند».
سفر صربستان در سطح اقتصادی
موشفیق جعفرُف، دیگر عضو گروه کاری بینپارلمانی آذربایجان-صربستان در مجلس ملی و نماینده اقتصاددان، اظهار داشت که روابط آذربایجان-صربستان به بالاترین سطح خود در این دوره رسیده است:
«روابط آذربایجان-صربستان همواره بر اصول مشارکت، دوستی و احترام متقابل استوار است. در حال حاضر، روابط بین دو کشور به بالاترین سطح خود در این دوره رسیده است. در همکاری موفق امروز، اراده سیاسی رهبران، اعتماد متقابل و تماسهای منظم نقش مهمی ایفا میکند.
سفر رسمی رئیسجمهور الهام علیاف به صربستان نیز بار دیگر تأییدی بر توسعه مستمر و رو به رشد همکاری و مشارکت بین دو کشور است.
برگزاری اولین نشست شورای مشارکت استراتژیک از نظر تقویت بیشتر روابط دوجانبه، تعیین جهتگیریهای اولویتدار و تعمیق همکاریها در پروژههای مشخص، از اهمیت بالایی برخوردار بود. آنچه رئیسجمهور الکساندر ووچیچ در این رویداد درباره کشورمان و جناب رئیسجمهور الهام علیاف گفت، تأییدی بر نفوذ بینالمللی رو به رشد و رهبری جهانی هم کشورمان و هم رئیس کشورمان بود».
این نماینده مجلس تأکید کرد که چشماندازهای گستردهای برای همکاری بین آذربایجان و صربستان وجود دارد:
«گسترش همکاریها در بسیاری از جهات جدید میتواند موقعیت آذربایجان را در فضای اروپا بیشتر تقویت کند، ظرفیتهای صادراتی را افزایش دهد و به تنوعبخشی اقتصادی کمک بیشتری نماید. همچنین، توسعه چندجانبه روابط با صربستان از نظر گسترش روابط با منطقه بالکان نیز اهمیت استراتژیک خواهد داشت. روابط آذربایجان-صربستان در حال ارتقا به سطح مشارکت استراتژیک است و این فرآیند به منافع هر دو ملت خدمت میکند.
سفر رئیسجمهور الهام علیاف به صربستان همچنین به این دلیل در یادها ماند که در بستر روابط سیاسی، تعمیق همکاریهای اقتصادی و تأمین منافع ملی ما تضمین شد. این یک موفقیت مهم در سیاست خارجی آذربایجان است».
