دیروز اولین نشست شورای صلح در واشنگتن، پایتخت ایالات متحده، برگزار شد. در پایان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، قطعنامهای را امضا کرد که اصول و پاسخگویی مالی شورای صلح را تعیین میکند. پس از این دیدار، تعدادی از آذربایجانیهای مقیم ایالات متحده که خود را اپوزیسیون معرفی میکنند، در واشنگتن تلاش کردند تا به زور حریم امنیتی اطراف هتلی که رئیسجمهور الهام علیاف در آن اقامت داشت را نقض کنند، از عبارات غیراخلاقی استفاده کرده و اقدامات تحریکآمیز و خشونتآمیز انجام دادند. تلاشهای خرابکاران توسط پلیس ایالات متحده و سرویس امنیتی رئیسجمهور خنثی شد.
قابل توجه است که این افراد که خواستار «آزادی» برای علی کریملی و تعدادی دیگر از اعضای جبهه خلق آذربایجان (AXCP) متهم به خیانت به دولت هستند، توسط کمیته ملی ارامنه (ANCA) در ایالات متحده و فرانک پالونی، که ارتباطش با لابی ارامنه شناخته شده است، حمایت میشوند.
یگانه حاجیاوا، تحلیلگر سیاسی، در گفتگو با Modern.az اظهار داشت که امروزه در مناطقی که منافع کشورهای جهانی به شدت با هم درگیر هستند، برای شکستن مقاومت کشورهای پیشرو منطقه، به تحریکات مشابهی دست زده میشود:
"این تحریکات ابزاری است که به طور فعال علیه رهبران کشورهای منطقه که سیاست خارجی موفقی را دنبال میکنند، هم در داخل کشور و هم در خارج از آن، استفاده میشود. نمونه مشابهی در ۱۶ مه ۲۰۱۷، زمانی که رئیسجمهور ترکیه در سفر رسمی به واشنگتن بود، رخ داد. در آن روز، رجب طیب اردوغان در کاخ سفید با دونالد ترامپ دیدار کرد، که یک دیدار موفقیتآمیز بود و موضوعات استراتژیکی مانند ثبات منطقه خاورمیانه، سرنوشت آینده سوریه و غیره مورد بحث قرار گرفت. چند ساعت پس از این دیدار، درگیری فیزیکی بین سرویس امنیتی رئیسجمهور ترکیه، اردوغان، و به اصطلاح «معترضان ترک» رخ داد. خرابکاران به سفارت ترکیه حمله کرده و تلاش کردند وارد سالنی در سفارت شوند که رئیسجمهور ترکیه در آن حضور داشت. به طور منطقی، سرویس امنیتی رئیسجمهور ترکیه وظیفه خود را انجام داد و در نتیجه حدود ۱۱ نفر مجروح و چند نفر در بیمارستان بستری شدند. پلیس ایالات متحده پرونده جنایی در مورد این حادثه گشود و در ابتدا پروندهای با اتهام خشونت علیه چند نفر از سرویس امنیتی رئیسجمهور اردوغان آغاز شد. چند ساعت بعد، اداره تحقیقات فدرال (FBI) در جریان بررسی حادثه فاش کرد که «معترضان» شرکتکنندگان در یک عملیات مشترک با جماعت فتحالله گولن و سرویسهای اطلاعاتی ایران و روسیه بودند و پرونده جنایی بسته شد. اما این حادثه باعث تنش دیپلماتیک بین ایالات متحده و ترکیه نیز شد. لابی ارامنه و سخنگویان آن در نهادهای قانونگذاری از این وضعیت استفاده کرده و تلاشهایی برای ممنوعیت فروش F-35 به ترکیه انجام دادند. این تحریکات مصادف با دورهای بود که اعضای FETÖ در دستگاه دولتی ترکیه به دلیل اتهامات مربوط به تلاش برای کودتا در سال ۲۰۱۵ و سازماندهی حوادث پارک گزی از کار برکنار شدند.
از سوی دیگر، این اقدامات با هدف جلوگیری از همکاری ترکیه و ایالات متحده در سوریه، در پسزمینه منافع آسیبدیده ایران و روسیه، انجام شده بود. در نتیجه، ترکیه مجبور شد در داراییهای مشترک خود با روسیه در سوریه و به طور کلی در منطقه خاورمیانه اصلاحاتی انجام دهد. لازم به ذکر است که نقش اصلی در پوشش رسانهای این حادثه را لابی ارامنه و نهادهای رسانهای تحت کنترل مالی آنها، هم در داخل آمریکا و هم در داخل اروپا، ایفا کردند.
نمایندگان کنگره، سناتورها و شبکه رسانهای ارامنه که سخنگویان لابی ارامنه هستند، نهادهای رسانهای فعال با بودجه ارامنه، و همچنین USAID و شبکه سوروس، دستور کار تبلیغات ضد اردوغان را در سطح جهانی ایجاد کردند".
ی. حاجیاوا تاکید کرد که وقایع دیروز در واشنگتن نیز باید در همین راستا تحلیل شود:
"اکنون چه اتفاقی میافتد؟ پس از آزادسازی قرهباغ و خانکندی از اشغال، دیاسپورای ارمنی با ایدئولوژی متلاشی شده در میان است. این دیاسپورا با از دست دادن خانکندی، اهمیت کلی ارمنی خود را از دست داده است. ما سخنان فرانک پالونی و دیگر نمایندگان کنگره، سخنگویان ارمنی، را در این راستا ارزیابی میکنیم. دومین نکته مهم، شباهت این حادثه با اقدامی است که در سال ۲۰۱۷ علیه اردوغان انجام شد. قفقاز جنوبی در حال خروج از نفوذ تهاجمی روسیه است و یک پیکربندی جدید در حال شکلگیری است. در راس این پیکربندی، رئیسجمهور آذربایجان و نخستوزیر ارمنستان قرار دارند که او را به دنبال خود کشانده است. برای صلح، همه طرفها باید شرکت کنند و ما باید ارمنستان را نیز در کنار خود داشته باشیم تا اقدامات آن را در هر کجا که هستیم کنترل کنیم. در پسزمینه این فرآیندها، شاهد آن هستیم که روسیه به طور فعال مواضع از دست رفته خود را در پیکربندی امنیتی منطقه، در داخل ارمنستان و آذربایجان، جبران میکند. اما روسیه این کینه را با تحکیم خود در حوزههای اجتماعی-سیاسی و امنیتی، هم در داخل ارمنستان و هم در داخل آذربایجان، جبران میکند. من به یاد ندارم که شبکه روسیه در داخل کشور در پانزده سال گذشته به اندازه دو سال اخیر در پروژههای اجتماعی-سیاسی فعال بوده باشد. آنها در پروژههای صلح و دیپلماسی مردمی با ارمنستان، روابط با کشورهای آسیای مرکزی مرتبط با کشورهای عضو سازمان کشورهای ترکزبان، و همچنین پروژههای مربوط به روابط سازمانهای غیردولتی و رسانهای با ترکیه، مشارکت داشتهاند.
سرانجام، نکته سوم عامل ایران است. دیروز، دونالد ترامپ، رهبر ایالات متحده، به صراحت اعلام کرد که اگر ایران گام مورد انتظار آنها را در مورد مذاکرات هستهای برندارد، با نگرانیهای جدی روبرو خواهد شد. ایران در داخل کشور به کشتار تعداد زیادی از مردم متهم است و به همین دلیل تحت فشارهای جدی خارجی قرار دارد. در این مسئله نیز منافع ایران مشهود است.
در پایان، لازم به ذکر است که به لطف حرفهای بودن سرویس امنیتی رئیسجمهور آذربایجان، از یک تحریک احتمالی جلوگیری شد. جلوگیری از این تحریک بر چندین مسئله موازی تأثیر گذاشت. یعنی، فرآیندهای در حال وقوع در آذربایجان، چه در سطح اطلاعات داخلی و چه تحریکات فیزیکی در خارج، بازی ائتلافی این شبکهها است. و ما احتمال میدهیم که تحریکات جدیتری در پیش است".
