پس از کشته شدن آیتالله علی خامنهای، پست رهبر عالی جمهوری اسلامی ایران خالی شده است. در ایران، شورای رهبری موقت متشکل از رئیسجمهور مسعود پزشکیان، رئیس قوه قضائیه شیخ محسن اژهای و آیتالله علیرضا اعرافی تشکیل شده است.
این سوال که «چه کسی جانشین خامنهای خواهد شد» همچنان مطرح است.
Modern.az گزارش میدهد که شبکه تلویزیونی «الجزیره» قطر اسامی افرادی را که احتمال میرود پس از خامنهای در ایران به رهبری برسند، اعلام کرده است.
شانس انتخاب حسن خمینی (نوه آیتالله روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی - ویراستار) که نامش در میان نامزدها ذکر شده است، برای رهبری عالی بسیار پایین ارزیابی میشود.
نام مجتبی خامنهای، فرزند دوم آیتالله علی خامنهای، به عنوان قویترین نامزد برای پست رهبر عالی مطرح میشود. گفته میشود که مجتبی خامنهای ۵۶ ساله، حتی در زمان حیات پدرش، اهرمهای نفوذ قابل توجهی را در اختیار داشته است. گزارش شده است که او با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (SEPAH) و نیروی شبهنظامی وابسته به آن، «بسیج»، روابط قوی دارد.
بر اساس ادعاها، در حال حاضر سپاه پاسداران ایران را اداره میکند و کنترل مطلق بر سپاه در دست مجتبی خامنهای است. بر اساس اطلاعات، شبکه اصلی در داخل سپاه به مجتبی خامنهای وفادار است.
درست است که انتقال قدرت از پدر به پسر از سوی روحانیون شیعه مسلمان ناپسند تلقی میشود، با این حال تأکید میشود که در سپاه، افراد زیادی خواهان به قدرت رسیدن مجتبی خامنهای به عنوان رهبر عالی هستند.
یک مانع دیگر نیز در مورد مجتبی وجود دارد: او نه سمت رسمی دارد و نه یک روحانی عالیرتبه است. اما ادعا میشود که این موضوع اهمیت جدی نخواهد داشت.
گزینه دیگری نیز در مورد رهبران عالی جدید منتفی نیست: مجتبی خامنهای یا خودش رهبر عالی خواهد شد یا فرد دیگری که او توصیه میکند، رهبری نمادین خواهد بود و او از پشت پرده سیستم را اداره خواهد کرد.
در ایران، رهبر عالی جدید را شورای خبرگان متشکل از ۸۸ روحانی انتخاب خواهد کرد.
شورای خبرگان یک نهاد قانون اساسی است که رهبر عالی جمهوری اسلامی ایران را انتخاب میکند، بر اقدامات او نظارت دارد و در صورت لزوم میتواند او را از سمتش برکنار کند.
بر اساس قانون اساسی ایران، جانشین باید در اسرع وقت انتخاب شود.
آ. قورخماز