دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ایده کنترل بر گرینلند را دوباره مطرح کرده و آن را به عنوان یک مسئله امنیت ملی توجیه کرده است.
به گزارش Modern.az، واشنگتن معتقد است که در بحبوحه رقابت ژئوپلیتیکی فزاینده در منطقه قطب شمال، گرینلند برای ایالات متحده اهمیت استراتژیک دارد و کنترل بر این جزیره از نظر جلوگیری از تقویت روسیه و چین در منطقه حیاتی است.
گرینلند از لحاظ تاریخی با دانمارک مرتبط بوده است. مردم اینوئیت برای هزاران سال در این جزیره سکونت داشتهاند و در قرن دهم، وایکینگها به رهبری اریک سرخ در اینجا ساکن شدند. با ورود مبلغ دانمارکی، هانس اِگِده، در قرن هجدهم، دوران استعماری گرینلند آغاز شد. در توافقنامه سال ۱۹۱۶ مبنی بر خرید جزایر هند غربی از دانمارک توسط ایالات متحده، واشنگتن رسماً حاکمیت دانمارک بر گرینلند را به رسمیت شناخت.
در حال حاضر، گرینلند دارای وضعیت یک قلمرو با خودمختاری گسترده در داخل دانمارک است. از سال ۲۰۰۹، این جزیره میتواند با برگزاری همهپرسی در چارچوب مکانیسم خودگردانی، استقلال خود را اعلام کند، اما این فرآیند نیازمند تأیید پارلمان دانمارک است. مسائل سیاست خارجی و دفاعی عمدتاً در صلاحیت کپنهاگ باقی میماند. در گرینلند که جمعیتی حدود ۵۷ هزار نفر دارد، زیرساختها محدود است و جادههای اتومبیلرو بین شهرها وجود ندارد.
روابط بین دانمارک و گرینلند در سالهای اخیر در پی افشاگریها درباره بیعدالتیهای تاریخی تیره شده است. حقایقی مانند جابجایی اجباری اینوئیتها در اواسط قرن بیستم، انتقال کودکان به دانمارک و قرار گرفتن هزاران زن در معرض مداخلات پزشکی بدون رضایت آنها، منجر به عذرخواهیهای رسمی شده است. علاوه بر این، ادعاهایی مبنی بر اینکه درآمدهای حاصل از معدن کرایولیت که سالها در گرینلند بهرهبرداری میشد، به نفع مردم محلی نبوده است نیز مورد بحث قرار گرفته است.
ایالات متحده در حال حاضر حضور نظامی در گرینلند دارد. بر اساس توافقنامه سال ۱۹۵۱، ارتش ایالات متحده به طور دائم در پایگاه هوایی پیتوفیک واقع در شمال غربی جزیره فعالیت میکند. از آنجایی که دانمارک توانایی تأمین دفاع گرینلند را به تنهایی ندارد، نقش ایالات متحده در منطقه را به عنوان تضمین امنیتی در چارچوب ناتو میپذیرد.
واشنگتن گرینلند را موقعیتی حیاتی برای سیستم هشدار زودهنگام موشکهای بالستیک میداند که در کوتاهترین مسیر بین اروپا و آمریکای شمالی قرار دارد. افزایش فعالیت ناتو، روسیه و چین در قطب شمال، قصد ایالات متحده برای گسترش زیرساختهای راداری و نظامی خود در منطقه را تقویت میکند. علاوه بر این، گرینلند دارای ذخایر غنی از مواد معدنی، نفت و گاز است، اما بهرهبرداری از این منابع در حال حاضر در سطح محدودی باقی مانده است.
اگرچه ایده استقلال در جامعه گرینلند حمایت گستردهای یافته است، اما وابستگی اقتصادی همچنان نگرانی اصلی باقی مانده است. بیش از ۹۰ درصد صادرات به ماهیگیری اختصاص دارد و تقریباً نیمی از بودجه دولتی از طریق یارانههای دانمارک تأمین میشود. به همین دلیل، بسیاری از ساکنان محلی نگرانند که عجله در استقلال میتواند منجر به وابستگی بیش از حد به ایالات متحده شود.
پیشنهادات دونالد ترامپ برای خرید گرینلند در دوران اولین ریاستجمهوری او توسط دانمارک «پوچ» خوانده شده بود. مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، و ینس-فردریک نیلسن، نخستوزیر گرینلند، در پایان سال ۲۰۲۵ بار دیگر اعلام کردند که گرینلند قابل الحاق نیست و امنیت بینالمللی چنین اقدامی را توجیه نمیکند.
