عملیات نظامی ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران نه تنها در خاورمیانه، بلکه در اقتصاد جهانی و بازارهای انرژی نیز نوسانات جدی ایجاد کرده است. اگرچه جنگ ممکن است فرصتهای استراتژیک جدیدی برای برخی کشورها ایجاد کند، اما میتواند پیامدهای اقتصادی سنگینی برای بسیاری از کشورها به همراه داشته باشد.
به گزارش Modern.az، بیبیسی گزارش میدهد که وضعیت کنونی به ویژه در بازارهای انرژی عدم قطعیت ایجاد کرده است. اختلال در حمل و نقل دریایی در اطراف تنگه هرمز و افزایش سریع قیمت نفت، هزینههای مصرفکنندگان و کسبوکارها را در سراسر جهان بالا میبرد. در همین حال، برهم خوردن ثبات در منطقه باعث شده است که صدها هزار نفر خانههای خود را ترک کنند.
احتمال میرود که روسیه بتواند از این وضعیت مزایای ژئوپلیتیکی و اقتصادی خاصی کسب کند. به گفته کارشناسان، جنگ در خاورمیانه ممکن است بخشی از منابع نظامی ایالات متحده را از اوکراین منحرف کند. علاوه بر این، افزایش قیمت نفت به معنای درآمدهای بودجهای اضافی برای روسیه است. تحلیلگران میگویند که افزایش قیمتها به سطح 120 دلار، سود مسکو را از صادرات انرژی افزایش میدهد و به آن امکان میدهد نفت بیشتری به بازارهایی مانند چین و هند بفروشد.
چین، اگرچه یکی از کشورهایی محسوب میشود که مستقیماً از جنگ آسیب جدی ندیده است، اما ممکن است با تأثیرات غیرمستقیم مواجه شود. پکن تقریباً 12 درصد از نفت وارداتی خود را از ایران تأمین میکند و ذخایر مشخصی دارد. با این حال، مشکلات ایجاد شده در مسیرهای تجاری جهانی و افزایش هزینههای حمل و نقل دریایی میتواند به بخش صادرات، که نیروی محرکه اصلی اقتصاد چین است، آسیب برساند. علاوه بر این، برخی تحلیلگران معتقدند که چین ممکن است از نظر دیپلماتیک فرصت یابد تا خود را به عنوان “قدرت ثباتبخش” در برابر ایالات متحده معرفی کند.
پیشبینی میشود که بیشترین آسیبدیدگان از جنگ، کشورهای در حال توسعهای باشند که به واردات انرژی وابسته هستند. تعدادی از کشورها در جنوب شرق آسیا قبلاً شروع به اعمال محدودیتهای اقتصادی کردهاند. در ویتنام، قیمت دیزل از زمان آغاز جنگ 60 درصد افزایش یافته است. دولت فیلیپین اکثر کارمندان دولتی را به چهار روز کار در هفته تغییر داده است. در پاکستان نیز برای حفظ ذخایر سوخت، محدودیتهایی در بسیاری از نهادهای دولتی اعمال شده و سقف فروش بنزین تعیین شده است.
کارشناسان همچنین تأکید میکنند که پیامدهای جنگ تنها به بازار انرژی محدود نخواهد شد. تقریباً 30 درصد از عرضه جهانی اوره (کود) از طریق تنگه هرمز حمل میشود. در صورت بروز اختلال جدی در این مسیر، ممکن است در ماههای آینده افزایش قیمت جهانی مواد غذایی و مشکلات امنیت غذایی ایجاد شود.
بنابراین، اگرچه جنگ در اطراف ایران فرصتهای سیاسی و اقتصادی برای برخی کشورها ایجاد میکند، اما به دلیل شوکهای انرژی و تجاری، خطرات جدی و عدم قطعیتهایی را برای بخش بزرگی از جهان به همراه دارد.
