گسترش جنگ بین آمریکا-اسرائیل و ایران در خاورمیانه، بازار جهانی انرژی را به شدت متزلزل میکند.
به گزارش Modern.az، تحلیلگران هشدار میدهند که در صورت طولانی شدن درگیری و به ویژه اختلال طولانیمدت در حملونقل در تنگه هرمز، قیمت نفت در بازار جهانی میتواند تا مرز 150 دلار افزایش یابد.
این سناریو میتواند وضعیتی نزدیک به قیمتهای رکوردشکنی ثبت شده در سال 2008 ایجاد کرده و موج جدیدی از تورم را در اقتصاد جهانی به دنبال داشته باشد.
در حال حاضر، بزرگترین ریسک در بازار نفت، کاهش عرضه است. تقریباً 20 درصد از عرضه جهانی نفت و گاز مایع از طریق تنگه هرمز عبور میکند. هرگونه انسداد طولانیمدت یا مشکل امنیتی در این مسیر میتواند کمبود جدی در بازار ایجاد کند. همزمان، کاهش تولید برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس و مشکلات در زنجیره لجستیک میتواند افزایش قیمتها را تسریع بخشد.
افزایش قیمتها تا 150 دلار، در وهله اول ضربه جدی به کشورهای وابسته به واردات نفت وارد خواهد کرد. به ویژه کشورهای اتحادیه اروپا، ترکیه، هند، ژاپن و کره جنوبی در میان اقتصادهایی قرار دارند که بیشترین آسیب را از قیمتهای بالای انرژی متحمل میشوند. افزایش قیمت سوخت و برق در این کشورها، تورم را افزایش داده، تولید صنعتی را گرانتر کرده و رشد اقتصادی را تضعیف خواهد کرد.
چین نیز به عنوان یکی از بزرگترین واردکنندگان انرژی در جهان، میتواند به شدت تحت تأثیر قیمتهای بالا قرار گیرد. افزایش هزینههای انرژی با بالا بردن قیمتهای تولید و لجستیک، میتواند موج جدیدی از گرانی را در زنجیره تأمین جهانی ایجاد کند.
از سوی دیگر، قیمتهای بالای نفت به معنای افزایش قابل توجه درآمد برای کشورهای صادرکننده انرژی است. از این منظر، کشورهایی مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، کویت، نروژ، روسیه و آذربایجان میتوانند از افزایش قیمتها در بازار جهانی از نظر مالی بهرهمند شوند. به ویژه برای کشورهایی که بخش عمده بودجه دولتی آنها از درآمدهای انرژی تشکیل میشود، این وضعیت میتواند درآمد اضافی و فرصتهای مالی ایجاد کند.
با این حال، برخی تحلیلگران هشدار میدهند که افزایش بیش از حد قیمتها میتواند در بلندمدت برای کشورهای صادرکننده نفت نیز ریسک ایجاد کند. زیرا قیمتهای بسیار بالای انرژی میتواند رشد اقتصادی جهانی را تضعیف کرده و در نتیجه منجر به کاهش تقاضای انرژی شود.
اما برای ایالات متحده، وضعیت دوگانه است. از یک سو، از آنجا که این کشور تولیدکننده بزرگ نفت است، شرکتهای انرژی از قیمتهای بالا سود میبرند. از سوی دیگر، افزایش قیمت سوخت در بازار داخلی میتواند با افزایش تورم، فشار اقتصادی و سیاسی ایجاد کند.
به گفته کارشناسان، روند جنگ و وضعیت در تنگه هرمز، مسیر اصلی بازار نفت را در ماههای آینده تعیین خواهد کرد. اگر تنشها کاهش نیابد، احتمال اینکه قیمتهای انرژی در بازار جهانی در سطح بالا باقی بماند و تأثیر جدی بر اقتصاد جهانی بگذارد، افزایش مییابد.