کشور برادر ترکیه با تاریخیت و گذشته غنی خود جلب توجه میکند. هر سنگ و هر نفس این کشور یک تاریخ است. ترکیه از جمله کشورهایی است که توانسته تاریخیت را با مدرنیته در بالاترین سطح ترکیب کرده و آنچه را که دارد، زنده نگه دارد.
در هر سفرمان به کشور برادر، از سحر و شگفتیهای آن مسحور میشوید.
سفر بعدی ما نیز در چارچوب پلتفرم «GoTürkiye» وزارت فرهنگ و گردشگری و آژانس توسعه و ترویج گردشگری (TGA) که نقش بزرگی در معرفی قابلیتهای ترکیه در جهان دارد، با خاطراتی غنی به یادگار ماند.
با مشارکت روزنامهنگاران کشورهای ترکزبان، در چارچوب برنامه سفر استانبول-بورسا در ماه رمضان، در میدان تقسیم، یکی از مکانهای مرکزی استانبول، و خیابان گالاتا حضور یافتیم و از تپه پیر لوتی بازدید کردیم. منظره این تپه باشکوه است و به افتخار شاعر و فرمانده فرانسوی، پیر لوتی، نامگذاری شده است. پیر لوتی چندین سال از زندگی خود را در شهر استانبول گذرانده است. این تپه، به طور متناقض، به عنوان گورستان استفاده میشود، اما حتی ظاهر گورستان نیز به نوعی تأثیر خوشایندی میبخشد. ما با تلهکابین به بالای تپه رفتیم. از بالا، منظره بخش قدیمی اروپایی شهر انسان را مسحور میکند.
با عبور از کنار مسجد سلطان احمد، از مساجد سلطان ایوب و ایاصوفیه نیز بازدید کردیم. در مسجد، در این ماه مقدس، دعاهایمان را خواندیم و آرزوهایمان را بیان کردیم.
حافظه خاموشنشدنی قرون - ایاصوفیه
ساختمانهایی هستند که شاهد قرون، حافظه خاموشنشدنی امپراتوریها و نقطه تلاقی تمدنها میباشند. ایاصوفیه دقیقاً چنین معجزهای است.
ایاصوفیه که برای اولین بار به عنوان معبد مسیحی ساخته شد، در دوران امپراتوری روم شرقی - بیزانس میزبان مراسم تاجگذاری امپراتوران بوده است. در طول تاریخ، در نتیجه شورشهای مردمی، بنای قبلی تخریب شده و سپس دوباره، به شکلی باشکوهتر، ساخته شده است.
بنای باشکوهی که امروز میبینیم، در قرن ششم در دوران امپراتور ژوستینیانوس اول بنا شده و در آن زمان یک معجزه معماری به شمار میرفته است. گنبد عظیم با ارتفاع 55.60 متر و عرض 31.36 متر بر 40 ستون تکیه دارد. در مجموع، وزن این بنا را 107 ستون تحمل میکنند که 40 ستون در پایین و 67 ستون در بالا قرار دارند. نور ساطع شده از 40 پنجره گنبد، روشنایی الهی به داخل میبخشد — گویی آسمان به زمین فرود میآید.
بنای تاریخی که به نماد فتح تبدیل شد
پس از فتح استانبول در سال 1453، به دستور محمد دوم، ایاصوفیه به مسجد تبدیل شد. این تغییر نه تنها یک نقطه عطف مذهبی، بلکه یک نقطه عطف سیاسی و فرهنگی نیز بود. ایاصوفیه به مدت 481 سال به عنوان مسجد فعالیت میکند و با منارهها، محراب و سایر عناصری که به معماری عثمانی اضافه شدهاند، هویت جدیدی پیدا میکند.
در طول کارهای مرمتی که در دهه 1930 قرن بیستم انجام شد، معبد برای عبادت بسته شد. در 24 نوامبر 1934، با تصمیم شورای وزیران، وضعیت موزه را دریافت میکند و سالها میلیونها بازدیدکننده از سراسر جهان را پذیرا میشود.
میراث مشترک تاریخ بشریت
از سال 2020، ایاصوفیه دوباره به عنوان مسجد برای عبادت بازگشایی میشود. این رویداد نه تنها در ترکیه، بلکه در سراسر جهان بازتاب گستردهای پیدا میکند. زیرا ایاصوفیه تنها یک مکان عبادت نیست — بلکه میراث مشترک تاریخ بشریت است.
دقیقاً به همین دلیل، هر کسی که به ترکیه سفر میکند، میخواهد از ایاصوفیه بازدید کند. هر روز صدها گردشگر خارجی وارد اینجا میشوند.
هنگام ورود به ایاصوفیه، انسان خود را در دل زمان احساس میکند. از یک سو موزاییکهای مسیحی، از سوی دیگر نمونههای خوشنویسی اسلامی... آثار دو تمدن بزرگ در کنار هم بر دیوارها ایستادهاند. این بنا تاریخ انباشته ادیان، فرهنگها و امپراتوریها است.
مسجد بزرگ ایاصوفیه امروز نیز مورد علاقه میلیونها نفر است. نه تنها مسلمانان، بلکه مردم از ادیان و کشورهای مختلف به این مکان میآیند — برای دیدن، حس کردن و درک کردن.
ایاصوفیه فقط یک مکان برای بازدید نیست. آن انسان را ساکت میکند، به فکر فرو میبرد و شگفتزده میسازد.
وقتی به استانبول میروید و در مقابل ایاصوفیه میایستید، درک میکنید که برخی بناها تاریخ را روایت نمیکنند — تاریخ خود در درون آنها زندگی میکند.
