وبسایت Modern.az به سلسله مصاحبههای خود با روزنامهنگاران خارجی ادامه میدهد. در این مصاحبهها، تلاش میکنیم تا دیدگاههای ویژه این روزنامهنگاران را در مورد روابط بین کشورها، همچنین تصورات آنها را درباره آذربایجان و آذربایجانیها در کشورهایشان جویا شویم و جنبههای مشترک بین دو کشور را بررسی کنیم.
مصاحبهشونده این بار ما، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی از اسرائیل، ایگور رویتپل است. او رئیس دفتر مرکز رسانهای یهودیان است.
برای اطلاع، لازم به ذکر است که این مصاحبه پیش از جنگ انجام شده بود. اما بعدها با در نظر گرفتن واقعیتهای موجود، چند سوال اضافی نیز از مصاحبهشونده خود پرسیدیم.
- آقای رویتپل، به نظر شما جنگ بین اسرائیل، آمریکا و ایران چگونه به پایان خواهد رسید؟ صلح چه زمانی به منطقه باز خواهد گشت؟
- اسرائیل و ایالات متحده، برای جلوگیری از تجاوز علیه اسرائیل و با هدف امنیت بینالمللی گستردهتر نیروهای آمریکایی در منطقه خلیج فارس، ضربهای پیشگیرانه علیه رژیم در ایران وارد کردند. این عملیات همچنین با هدف ایجاد شرایطی بود که مردم ایران بتوانند فرصتی برای شکلدهی آیندهای متفاوت برای کشورشان به دست آورند.
تا به امروز، بخش قابل توجهی از تواناییهای نظامی رژیم تضعیف شده است. اما هنوز کارهای زیادی برای انجام دادن وجود دارد.
تا زمانی که اهداف امنیتی به طور کامل محقق نشود، صحبت درباره پایان درگیری زود خواهد بود.
- در تاریخ ۵ مارس، منطقه نخجوان آذربایجان توسط پهپادهای ایرانی مورد حمله قرار گرفت. ایران این موضوع را انکار کرد و به طور ضمنی به نیروی سومی در این مسئله اشاره کرد. به عنوان یک تحلیلگر سیاسی، مایلیم موضع شما را در این خصوص بدانیم...
- از منظر تحلیلی، چنین حملهای را میتوان تلاشی برای کشاندن آذربایجان به یک درگیری منطقهای گستردهتر دانست. انتخاب نخجوان به عنوان هدف، احتمالاً تصادفی نیست. اولاً، نخجوان برای آذربایجان اهمیت نمادین ویژهای دارد. آنجا زادگاه رئیسجمهور کنونی کشور و رئیسجمهور پیشین، حیدر علیاف است که یاد و خاطرهاش در آذربایجان با احترام عمیق گرامی داشته میشود. بنابراین، حمله به چنین مکانی نه تنها به عنوان یک عملیات نظامی، بلکه به عنوان یک پیام سیاسی و نمادین نیز تلقی میشود.
ثانیاً، نخجوان در فاصله بسیار کوتاهی از مرز ایران قرار دارد، در برخی نقاط کمتر از ده کیلومتر. از نظر نظامی، این امر امکان رسیدن نسبتاً آسان به هدف را با قابلیتهای پهپادی فراهم میکند.
این امر نوعی اثر دوگانه ایجاد میکند. از یک سو، به آذربایجان فشار وارد میکند و واکنش آن را میآزماید. از سوی دیگر، از آنجا که این حمله به منطقهای با اهمیت ملی ویژه هدایت شده است، طنین روانی و سیاسی قوی ایجاد میکند.
در یک زمینه گستردهتر، چنین اقداماتی میتواند بخشی از استراتژی برای نمایش قدرت و تلاش برای گسترش جغرافیای تنش در منطقه باشد. در عین حال، این اقدامات خطر تشدید بیشتر را به همراه دارد و میتواند توجه و واکنشهای بینالمللی دولتهای علاقهمند به حفظ ثبات در قفقاز جنوبی را افزایش دهد. اگر میگویند دست نیروهای سوم در کار است، بگذارید آن را ثابت کنند.
- آخرین وضعیت مربوط به جنگ چگونه است؟
- حمله به اسرائیل در روز شنبه، روزی که برای یهودیان مقدس است و اکثر شهروندان در حال استراحت هستند و تنها خدمات اورژانس، پلیس و نظامیان در حالت دفاعی فعالیت میکنند، انجام شد. انتخاب این روز نشاندهنده تهدید واقعی است که تهران ایجاد کرده است. رژیم انتظار حمله در روزی را نداشت که کشور به طور سنتی "خوابیده" است. این تصادفی نیست. این یک تاکتیک نظامی است که توسط یک تهدید مشخص دیکته شده است.
اسرائیل میزبان یهودیان، اعراب مسلمان، اعراب مسیحی، دروزیها، چرکسها و سایر جوامع است. حق آنها برای زندگی امن و صلحآمیز کاملاً بر عهده ارتش و دولت است. جلوگیری از تشدید خطرناک وضعیت اجباری نیست، بلکه یک وظیفه استراتژیک دولت است.
ایالات متحده با حفظ منافع ژئوپلیتیکی، کنترل بر نفت ایران و تعادل منطقهای، قاطعانه عمل میکند. حملات نیروهای ایرانی به آذربایجان و ترکیه قبلاً ثبت شده است که نشاندهنده قصد تهران برای کشاندن کشورهای همسایه به درگیری منطقهای است. این دولتها به اهداف بالقوه برای موشکهای بالستیک و پهپادها تبدیل میشوند.
رئیسجمهور الهام علیاف تلاش کرد تا روابط همسایگی با ایران را احیا کند، اما تهران به گونهای متفاوت عمل میکند. این تمایل به کشاندن ترکیه و آذربایجان به درگیری است. این امر به ویژه برای آذربایجان خطرناک است، زیرا قدرت ارتش آن که در نبردهای واقعی آزمایش شده، در نظر گرفته میشود. هرگونه اشتباه محاسباتی میتواند به نتایج فاجعهبار منجر شود.
ایران برای کاهش خطرات مربوط به موشکهای بالستیک و برنامه هستهای، تحت حملات مداوم اسرائیل و ایالات متحده قرار دارد. هنوز ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده در پناهگاههای زیرزمینی این کشور وجود دارد. عملیات هدفمند علیه رهبران رژیم، کارشناسان اصلی هستهای و مکانهای پرتاب موشکهای بالستیک کشفشده ادامه دارد.
در اسرائیل و کشورهای همسایه، آژیرها کمتر به صدا در میآیند. اکثر موشکها رهگیری میشوند، اما "حزبالله" به صورت همزمان با تهران عمل میکند. وجود تعداد زیادی یگان رزمی در لبنان و ایران، پایان دادن سریع به درگیری را غیرممکن میسازد.
- آیا عادیسازی روابط ایران و اسرائیل امکانپذیر است؟
- احتمال عادیسازی کامل در کوتاهمدت کم است. وجود عامل ایالات متحده نیز نقش بازدارنده خاصی ایفا میکند.
- اسرائیل با فلسطین نیز در سطح جنگ قرار دارد، آیا مایلید این درگیری به طور کامل پایان یابد؟
- توقف بلندمدت درگیری یک هدف استراتژیک است، اما این امر مستلزم تضمینهای امنیتی متقابل است.
- روابط اسرائیل با ترکیه از جمله مسائلی است که در آذربایجان نگرانی ایجاد میکند. آیا این روابط به سمت عادیسازی پیش خواهد رفت؟
- روابط با ترکیه نوساناتی را تجربه میکند، اما پتانسیل عادیسازی همچنان باقی است.
- اسرائیل با سوریه نیز روابط خوبی ندارد، آینده این وضعیت را چگونه میبینید؟
- این به تحولات منطقهای بستگی دارد. در چشمانداز بلندمدت، هیچ جایگزینی جز راهحل مسالمتآمیز وجود ندارد.
- روزنامهنگاران به این مسئله چگونه نگاه میکنند، آیا به نظر شما روزنامهنگاری کلاسیک دیگر به گذشته تعلق دارد؟ وضعیت در اسرائیل چگونه است؟ آیا مردم هنوز روزنامه میخوانند و کانالهای تلویزیونی سنتی را تماشا میکنند؟
- روزنامهنگاری کلاسیک از بین نمیرود، بلکه صرفاً در حال تحول است. اگرچه تیراژ رسانههای چاپی در اسرائیل کاهش یافته است، اما نشریاتی مانند "جروزالم پست" از طریق پلتفرمهای دیجیتال نفوذ خود را حفظ کردهاند.
"هاآرتص" نیز جایگاه رسانهای ویژهای را با موضع لیبرال و انتقادی خود اشغال کرده است. در عین حال، بخش خاصی از جامعه معتقد است که برخی تأکیدات تحریریه، به ویژه در زمان بحرانهای نظامی، سوالاتی را در مورد همبستگی ملی و مسئولیت میهنپرستی ایجاد میکند.
کانالهای تلویزیونی سنتی نیز همچنان نقش مهمی ایفا میکنند، به ویژه در دوران بحران و جنگ، جایگاه جدی آنها مشهود است...
نبود جنگ آرزوی همه ماست. متأسفانه، گاهی اوقات تنها راه حل جنگ است. روزنامهنگاران نیز انسان هستند و آنها نیز جنگ را دوست ندارند.
- موقعیت رسانههای اسرائیل را در مقایسه با رسانههای جهانی چگونه ارزیابی میکنید؟
- رسانههای اسرائیل در فضای اطلاعاتی جهانی ادغام شدهاند. علاوه بر این، در رسانههای اسرائیل بحثهای داخلی قویتر و تنوع عقاید بیشتری وجود دارد. این امر نشاندهنده ماهیت دموکراتیک جامعه اسرائیل است.
- توسعه فناوری اسرائیل چگونه بر بخش رسانه تأثیر میگذارد؟
- رهبری فناوری، بخش رسانه را تقویت میکند. توسعه پلتفرمهای دیجیتال، سیستمهای تحلیلی و فناوریهای امنیت سایبری، رسانههای اسرائیل را چابک و رقابتی میسازد.
- وضعیت مالی روزنامهنگاران در اسرائیل چگونه است؟ آیا میانگین حقوق برای یک سطح زندگی عادی کافی است؟
- وضعیت مالی روزنامهنگاران با چالشهای خاصی همراه است. میانگین درآمد سطح زندگی اساسی را تأمین میکند، اما این حرفه بسیار رقابتی و ناپایدار است.
- گاهی ادعا میشود که رسانههای جهانی به مراکز قدرت پنهان خدمت میکنند. تا چه حد با این دیدگاه موافقید؟ آیا رسانهها در اسرائیل آزاد هستند؟ آیا در زمان جنگ محدودیتهایی بر فعالیت رسانهها اعمال میشود؟
- نهادهای بزرگ رسانهای جهانی در چارچوبهای سیاسی و اقتصادی خاصی فعالیت میکنند و این امر تأثیر مشخصی بر سیاستهای تحریریه دارد.
رسانهها در اسرائیل به طور کلی آزاد هستند. اما در زمان عملیات نظامی، سانسور نظامی با هدف حفظ امنیت ملی اعمال میشود. با این وجود، بحثهای عمومی فعال باقی میماند. تعادل بین امنیت و اصول دموکراتیک به صورت نهادی حفظ میشود.
- روابط اسرائیل و آذربایجان را چگونه توصیف میکنید؟
- روابط بین اسرائیل و آذربایجان، روابطی پایدار، عملگرایانه و از نظر استراتژیک محاسبهشده است. همکاری بر اساس منافع مشخص و سازوکارهای بلندمدت استوار است. در مجموع، این یک مشارکت استراتژیک بالغ است که بر پایه منافع متقابل، امنیت و احترام به منافع ملی بنا شده است.
من با آذربایجانیهای ساکن اسرائیل در ارتباط هستم. جامعه آذربایجانی به خوبی در زندگی اجتماعی و اقتصادی جامعه اسرائیل ادغام شده و سطح بالایی از سازگاری را نشان میدهد. ما از وضعیت موجود راضی هستیم. یهودیان آذربایجانیتبار بخش جداییناپذیری از جامعه هستند و در زمینههای مختلف جایگاه دارند.
- سطح آموزش در اسرائیل را چگونه ارزیابی میکنید؟
- سطح آموزش بالا است. دانشگاههایی مانند "دانشگاه عبری اورشلیم" و "تخنیون-مؤسسه فناوری اسرائیل" از اعتبار بینالمللی برخوردارند و دانشجویان زیادی را از کشورهای مختلف جذب میکنند.
- آذربایجان در رسانههای اسرائیل در چه زمینهای ارائه میشود؟
- آذربایجان در رسانههای اسرائیل به صورت مثبت مورد توجه قرار میگیرد. این کشور عمدتاً به عنوان یک شریک استراتژیک و نمونهای از تساهل مذهبی معرفی میشود. به ویژه پس از جنگ قرهباغ، نقش آذربایجان در معماری امنیت منطقهای اهمیت بیشتری یافته است.
همکاری بین آذربایجان و اسرائیل در همه زمینهها، از جمله در زمینه امنیت، وجود دارد. همکاری در این زمینه استراتژیک و بلندمدت است. ارزشهای فرهنگی و خانوادگی مشترکی بین آذربایجان و اسرائیل وجود دارد. پیوندهای خانوادگی قوی، احترام به سنتها، اهمیت دادن به آموزش و هویت ملی - این نکات را میتوان به عنوان مثال ذکر کرد.
