در کشورهای آسیای مرکزی - قرقیزستان، ازبکستان، قزاقستان، ترکمنستان - حفظ و احیای ارزشهای ملی-معنوی در سطح دولتی اجرا میشود.
یکی از اشکال تجلی این امر، ترویج لباسهای ملی در جامعه و زندگی کاری است.
به عنوان مثال، در چارچوب ده روزه «نوروزنامه» در قزاقستان، مردم قزاق با برگزاری فراخوانها، نمایشگاهها و نمایشهای مختلف، روز لباس ملی را جشن میگیرند.
مقامات دولتی نیز آمدن به سر کار با لباس ملی را در هر روز جمعه به یک سنت تبدیل کردهاند.
اما آیا این روش برای حفظ هویت ملی در آذربایجان نیز قابل اجراست؟ به عنوان مثال، آیا وزرا و سایر مقامات، یا نمایندگان مجلس میتوانند با لباس ملی به سر کار بیایند؟
کامران بایراموف، عضو مجلس ملی، در مورد واقعی بودن یا نبودن این موضوع با Modern.az صحبت کرده است.
او اشاره کرد که چنین سنتی در آذربایجان وجود ندارد. در عین حال، هیچ محدودیتی در محل کار نیز وجود ندارد که حتماً باید لباس رسمی پوشید و از کراوات استفاده کرد:
«چنین سوالی مطرح میشود:
هدف اصلی این ابتکار چیست – بیان احترام به فرهنگ ملی است یا نمایش میهنپرستی؟
موضع شخصی من این است که این یک انتخاب خصوصی برای هر فرد است و از نظر قانونگذاری نیز هیچ ممنوعیتی برای آن وجود ندارد. چه مقامات و چه سایر شهروندان عادی میتوانند لباس مورد نظر خود را انتخاب کنند – در این زمینه آزادی عمومی وجود دارد.
اما در عمل، چنین مواردی تاکنون مشاهده نشده است و بنابراین، چنین اقدامی ممکن است غیرعادی تلقی شود. حتی در برخی موارد میتواند نارضایتی نیز ایجاد کند.
اصل اساسی این است که لباس باید با آداب و رسوم، اخلاق ملی و الزامات محیط رسمی مطابقت داشته باشد.
حضور افراد شاغل در نهادهای رسمی با لباس رسمی، نشانهای از انضباط و رویکرد حرفهای است. فرم لباس رسمی موجود نیز از این نظر کاملاً مناسب و قابل قبول است.
لباسهای ملی نیز عمدتاً برای جشنها، رویدادهای خاص و مراسم غیررسمی مناسبتر هستند.
از آنجایی که استفاده از لباس ملی در رویدادهای رسمی در تجربه کشور شکل نگرفته است، این امر ممکن است در جامعه به عنوان یک وضعیت غیرعادی تلقی شود.»
نماینده مجلس، الناره آکیموا نیز گفته است که نیازی به اجباری کردن لباس ملی نیست:
«البته، لباس ملی از نظر حفظ تاریخ و میراث فرهنگی ما بسیار مهم است. اما نیازی نیست که آن را هفتهای یک بار اجباری کنیم. وابستگی به ارزشهای ملی تنها با لباس سنجیده نمیشود. ارائه خدمات صادقانه و مسئولانه به دولت و مردم معیار اصلی است و این کار را میتوان به شایستگی با کت و شلوار کلاسیک نیز انجام داد.
به نظر من، این سنت میتواند سالی یک بار در کشور ما اجرا شود، مثلاً در طول اعیاد ملی. به ویژه در اعیادی مانند نوروز، حضور مقامات دولتی با لباس ملی هم از نظر نمادین و هم از نظر معنوی بسیار مناسب خواهد بود. این امر به عنوان بیان زیبایی از احترام به ارزشهای ملی پذیرفته میشود.
یعنی یک رویکرد متعادلتر صحیحتر خواهد بود: لباس ملی — در اعیاد ملی، در روزهایی که روح ملی برجسته میشود؛ و در کار روزمره، حرفهایگری و مسئولیتپذیری باید اساس باشد. این رویکرد هم از نظر احترام به سنت و هم از نظر مدیریت مدرن منطقیتر به نظر میرسد.»
