ترکیه و ارمنستان برای آغاز تجارت زمینی دوجانبه به توافق رسیدهاند.
Modern.az گزارش میدهد که نشریه T24 ترکیه در این باره اطلاعاتی منتشر کرده است.
به گفته ازگی آکین، روزنامهنگار روزنامه «المانیتور»، دو منبع تجاری مطلع از وضعیت اعلام کردهاند که آنکارا و ایروان برای آغاز تجارت زمینی مستقیم به توافق رسیدهاند.
این گام در بحبوحه تشدید تلاشهای آنکارا برای عادیسازی روابط با ایروان، به عنوان بخشی از ابتکارات گستردهتر صلح منطقهای به رهبری ایالات متحده در قفقاز جنوبی، برداشته شده است. ترکیه و ارمنستان روابط دیپلماتیک رسمی ندارند و مرز مشترک آنها از سال 1993 بسته است. اما در سال 2022، دو طرف با هدف گشایش مرز و برقراری روابط دیپلماتیک، مذاکرات عادیسازی را آغاز کردند.
به عنوان بخشی از روند عادیسازی، سردار قلیچ، نماینده ویژه ترکیه در امور ارمنستان، و روبن روبینیان، معاون رئیس پارلمان ارمنستان و نماینده ویژه ایروان، شش دیدار برگزار کردهاند. به گفته یک منبع، پس از این دیدارها، قلیچ در ماه نوامبر با رفعت حصارجیکلیاوغلو، رئیس اتحادیه اتاقها و بورسهای کالای ترکیه (TOBB)، برای بحث در مورد جزئیات فنی توافق جدید مذاکره کرده است.
نویان سویاک، معاون رئیس هیئت اجرایی شورای توسعه تجارت ترکیه-ارمنستان، اظهار داشت: «این تصمیم مدتی پیش گرفته شده و کارهای فنی از هماکنون آغاز شده است.»
تاکنون، تجارت زمینی بین دو کشور از طریق شرکتهای واسطه در گرجستان و در چارچوب توافقات شبهصادرات مجدد انجام میشد. کالاهای ترکیهای که به ارمنستان میرفتند، پس از ورود به گرجستان، رسماً به عنوان صادرات جداگانه طبقهبندی میشدند. بر اساس توافق جدید، حملونقل ترانزیتی از طریق گرجستان دیگر "صادرات مجدد" محسوب نخواهد شد: کالاها در تمام طول ترانزیت وضعیت صادرات اولیه خود را حفظ خواهند کرد. بدین ترتیب، تجارت مستقیم دوجانبه بدون مشارکت واسطههای گرجستانی و بدون گشایش مرز زمینی بسته، امکانپذیر خواهد شد.
یک منبع صنعتی خاطرنشان کرد که تجارت زمینی از طریق گرجستان از قبل امکانپذیر بوده است، اما شرکتها برای تطبیق عملیات خود با قوانین جدید به زمان نیاز خواهند داشت. همچنین اشاره شده است که در سال 2022، ترکیه و ارمنستان به عنوان بخشی از گامهای عادیسازی روابط، خدمات مستقیم حملونقل هوایی بار را راهاندازی کردهاند.
بر اساس دادههای کمیته آمار ارمنستان، تجارت دوجانبه بین ترکیه و ارمنستان در سال 2024 از 336 میلیون دلار فراتر رفته است. واردات از ترکیه به ارمنستان تقریباً 335 میلیون دلار بوده و حدود 40 درصد از این محمولهها از طریق زمینی و از خاک گرجستان حمل شده است. این بدان معناست که توافق جدید ترانزیت مستقیم در وهله اول به نفع بازرگانان ترک خواهد بود.
صادرات اصلی ترکیه به ارمنستان شامل ماشینآلات و تجهیزات مکانیکی، محصولات آهن و فولاد، سایر کالاهای صنعتی و منسوجات است. اگرچه ارقام رسمی برای سال 2025 هنوز منتشر نشده است، اما ن. سویاک تخمین میزند که حجم کل تجارت میتواند به حدود 400 میلیون دلار برسد. همچنین، انتظار میرود لغو مکانیسم صادرات مجدد، بار اضافی 10 تا 15 درصدی را از دوش شرکتهای ترک بردارد.
