در حوزه حقوق جزا، عدم دقت در اصطلاحات میتواند نقشی تعیینکننده در سرنوشت انسانها داشته باشد. یکی از مفاهیم حقوقی که در این زمینه باعث بحثهای فعال شده و اهداف متفاوتی را در خود جای داده است، بازداشت است.
Modern.az گزارش میدهد که در این خصوص در متن روشنگر منتشر شده توسط سرویس مطبوعاتی دیوان عالی کشور آمده است.
اعلام شده است که ماهیت بازداشت، محدود کردن آزادی است و میتواند در مراحل مختلف تحقیقات آغاز شده، اتخاذ شود. در این صورت، بسته به مرحلهای که در آن اتخاذ میشود، مبانی، اهداف، مدت زمان و امکانات تغییر چنین تصمیمی متفاوت است.
در هر صورت، قرار بازداشت تنها توسط دادگاه صادر میشود و این امر به دلیل ارتباط این تدبیر با محدودیت آزادی فرد است.
واکنش حقوقی به حادثه رخ داده، شامل ثبت آن به شیوه مقتضی و اتخاذ تصمیمات متوالی در چارچوب قانون است. مسئله مهم، شناسایی فردی است که حادثه را مرتکب شده یا باعث وقوع آن شده است. در صورت شناسایی چنین فردی، با در نظر گرفتن نگرش او نسبت به حادثه رخ داده و تحقیقات در حال انجام، و همچنین امکانات او برای تأثیرگذاری بر تحقیقات یا ایجاد خطر جدیتر، فرار و پنهان شدن، از بین بردن شواهد و سایر اقدامات غیرقانونی، آن فرد به منظور تحت کنترل گرفتن و محدود کردن موقت فعالیتهایش برای مدت معینی، بازداشت میشود.
در این زمان باید در نظر داشت که بازداشت به عنوان یک اقدام موقت برای دور کردن از جامعه، هدف مجازات را ندارد.
پس از اتمام تحقیقات در مورد فرد، پرونده با مدارک مربوط به ارتکاب حادثه توسط او به دادگاه ارجاع داده میشود و با بررسی معتبر، قانونی و مستدل بودن این مدارک، بسته به میزان تقصیر فرد، مجازات برای او تعیین میگردد. هنگامی که مجازات تعیین شده حبس باشد، فردی که با بازداشت از جامعه دور شده بود، این بار برای اجرای حکم صادر شده، بازداشت میشود.
در این زمان، هدف از بازداشت، اجرای مجازات است و دیگر برای دور کردن فرد از جامعه نیست، بلکه برای انزوای او از جامعه انتخاب میشود.
بنابراین، اقدام بازداشت در مرحله تحقیقات مقدماتی و بررسی قضایی توسط دادگاه اتخاذ میشود.
هدف آن بر اساس مرحله اتخاذ، در مرحله تحقیقات مقدماتی - دور کردن موقت فرد از جامعه، و در مرحله دادگاه - تضمین اجرای مجازات تعیین شده توسط دادگاه و انزوای او از جامعه است.
لازم به ذکر است که وجود تفاوتها بین مراحل و اهداف اتخاذ بازداشت به این معناست که هیچ ارتباطی بین بازداشت اتخاذ شده در طول تحقیقات مقدماتی و بازداشت اتخاذ شده برای اجرای مجازات در پایان بررسی قضایی وجود ندارد.
یعنی عدم بازداشت فرد در مرحله تحقیقات مقدماتی نمیتواند منجر به عدم بازداشت فردی شود که در نتیجه بررسی قضایی، تقصیرش اثبات شده و مجازات سلب آزادی برای او تعیین گردیده است.
