از امروز، ۱۹ فوریه ۲۰۲۶، ماه مبارک رمضان در آذربایجان آغاز شده است. این ماه یکی از فعالترین دورههای زندگی دینی و معنوی در کشور محسوب میشود. اکنون رمضان تنها به عنوان ماه عبادت ارزشگذاری نمیشود. برخی معتقدند که این ماه زمان تقویت همبستگی است.
عبادت روزه یکی از شرایط اصلی اسلام محسوب میشود. رمضان در جهان اسلام از اهمیت ویژهای برخوردار است.
سنت روزهداری در آذربایجان ریشههای تاریخی دارد. اما سالهای طولانی، به ویژه در دوره شوروی، محدودیتهایی بر مراسم دینی اعمال شده بود. تصور کنید که مردم به دلیل روزهداری دستگیر و شکنجه میشدند. با این وجود، ارزشهای دینی در داخل خانواده حفظ شده بود.
پس از دوره استقلال، آزادیهای دینی گسترش یافت. در نتیجه، جلوههای عمومی ماه رمضان آشکارتر شد.
افزایش یا عدم افزایش تعداد روزهداران موضوع بحث است. آمار رسمی در این زمینه ارقام دقیقی ارائه نمیدهد. اما مشاهدات جامعهشناختی روند افزایشی خاصی را نشان میدهد. به ویژه در میان جوانان، هویت دینی تقویت میشود. اما تعداد کسانی که سبک زندگی سکولار دارند نیز کم نیست.
برخی کارشناسان معتقدند که روزه با عبور از مرزهای دینی، به عنوان یک سنت فرهنگی پذیرفته میشود. اشتراکگذاری افطار در شبکههای اجتماعی به طور گستردهای رواج دارد.
ماه رمضان در بخش رستوران نیز منجر به تهیه منوهای ویژه شده است. این نشاندهنده تأثیر ماه دینی بر محیط اقتصادی است.
وضعیت در میان مسلمانان جهان متفاوت است. در کشورهایی مانند ترکیه و عربستان سعودی، سطح روزهداری بالا باقی میماند. اما جوامع مسلمان ساکن در کشورهای اروپایی در محیط اجتماعی متفاوتی فعالیت میکنند. در کشورهایی مانند فرانسه و آلمان، روزه به عنوان یک انتخاب فردی انجام میشود. در برخی کشورهای اسکاندیناوی نیز طول روز مشکل خاصی ایجاد میکند.
مسئله روزهداری کودکان نیز موضوع بحث جداگانهای است. طبق قوانین اسلام، روزه برای افراد بالغ واجب شمرده میشود. با این حال، برخی خانوادهها کودکان را به تدریج به روزه عادت میدهند. پزشکان نیز توجه به وضعیت سلامتی خردسالان را مهم میدانند. به ویژه برای کودکانی که در دوره رشد هستند، گرسنگی طولانیمدت میتواند خطرناک باشد.
روزهداری سربازان نیز از جمله سوالات عملی است. بر اساس قوانین شریعت، برای کسانی که در سفر هستند، تخفیفهایی اعمال میشود. به طور کلی، روزهداری کودکان و سربازان در دین اجباری محسوب نمیشود.
در مجموع، ماه رمضان هم به عنوان یک رویداد دینی و هم اجتماعی ارزیابی میشود. در مقیاس جهانی نیز اجرای این عبادت از کشوری به کشور دیگر متفاوت است.
در هر حال، رمضان در جهان اسلام دوره تجدید معنوی محسوب میشود.
