افرادی که در راه آزادی، حاکمیت و تمامیت ارضی جمهوری آذربایجان جان باختهاند، در عملیات نظامی مفقود شدهاند و طبق قانون فوتشده محسوب میشوند، شهید به شمار میآیند.
در حال حاضر، افراد زیر دارای وضعیت شهید هستند:
- کسانی که در ژانویه 1990 در شهر باکو، مناطق لنکران و نفتچالا در نتیجه حوادث فاجعهبار جان باختند؛
- افرادی که در 11 دسامبر 1988 در سقوط هواپیما در شهر لنیناکان ارمنستان جان باختند؛
- شهروندانی که در جمهوری آذربایجان در دوره 1988 تا ژانویه 1990 در نتیجه اقدامات غیرقانونی یا مانورهای ارتش شوروی جان باختند؛
- شهروندان غیرنظامی که در مناطق مرزی با ارمنستان و قرهباغ در نتیجه تجاوز ارمنستان، و همچنین در سایر مناطق کشور در نتیجه تحریکات نظامی ارمنستان (حمله، ضربه) جان باخته و مفقود شدهاند؛
- پرسنل نظامی که در عملیات نظامی برای تمامیت ارضی جمهوری آذربایجان جان باخته و مفقود شدهاند؛
- افرادی که در سایر حوادث تعیین شده توسط قوانین جمهوری آذربایجان در ارتباط با آزادی، حاکمیت و تمامیت ارضی جمهوری آذربایجان، از جمله در طول آتشبس در واحدهای نظامی در شرایط جنگی یا در ارگانهای امور داخلی، امنیت دولتی و اطلاعات خارجی، و همچنین در سرویس حفاظت دولتی، سرویس دولتی ارتباطات ویژه و امنیت اطلاعات، آژانس دولتی حفاظت از تأسیسات استراتژیک، در حین انجام وظیفه خدمتی برای اجرای مأموریت رزمی یا مأموریتهای مربوط به پشتیبانی رزمی جان باخته، مفقود شده و بر اساس حکم دادگاه فوتشده محسوب شدهاند؛
- پرسنل نظامی که در حین انجام وظایف خدمتی برای حفاظت از مرز دولتی جمهوری آذربایجان جان باخته یا مفقود شدهاند.
اما خانواده شهید در آذربایجان چه امتیازات و حقوق تأمین اجتماعی دارد؟
در اطلاعاتی که Modern.az از وزارت کار و حمایت اجتماعی جمعیت به دست آورده، آمده است که امتیازات و حقوق تأمین اجتماعی خانواده شهید به شرح زیر است:
پرداخت یکباره بیمه - به خانوادههای پرسنل نظامی جانباخته 11,000 منات پرداخت بیمه انجام میشود (در صورتی که تاریخ سند تأیید کننده حادثه بیمه پس از 31 دسامبر 2020 باشد، از 1 ژانویه 2022 توسط وزارت کار و حمایت اجتماعی جمعیت)؛
کمک مالی برای سازماندهی مراسم تدفین – پرداخت کمک مالی به مبلغ 3,000 منات به والدین (نمایندگان) شهید برای سازماندهی مراسم سوگواری (توسط سرویس دولتی بسیج و فراخوان خدمت سربازی)؛
مستمری رئیسجمهور جمهوری آذربایجان (ماهانه) - مستمری رئیسجمهور جمهوری آذربایجان (700 منات) به خانواده شهید پرداخت میشود (توسط وزارت کار و حمایت اجتماعی جمعیت)؛
مستمری از دست دادن سرپرست خانواده (ماهانه) – در صورتی که شهید حق مستمری نداشته باشد، مستمری از دست دادن سرپرست خانواده به اعضای خانواده پرداخت میشود (توسط وزارت کار و حمایت اجتماعی جمعیت)؛
کمکهزینه (ماهانه) – در صورتی که شهید حق مستمری نداشته باشد، هر یک از اعضای خانواده به دلیل از دست دادن سرپرست خانواده، کمکهزینهای به مبلغ 140 منات دریافت میکند (توسط وزارت کار و حمایت اجتماعی جمعیت)؛
تأمین مسکن – تأمین مسکن یا خانه شخصی برای اعضای خانواده شهید که تا 1 ژانویه 2023 در ارگانهای اجرایی محلی به عنوان نیازمند مسکن ثبت شدهاند، توسط وزارت کار و حمایت اجتماعی جمعیت انجام میشود.
حمایت روانشناختی - پس از تشخیص اولیه در دوره پس از جنگ، حمایت روانشناختی به اعضای خانواده شهید با استفاده از روشهای روانشناختی مانند مشاورههای فردی و گروهی و خانوادهدرمانی ارائه میشود (توسط وزارت کار و حمایت اجتماعی جمعیت)؛
درمان در آسایشگاه و استراحتگاه – اعضای خانواده شهید حداکثر سالی یک بار با حوالههای آسایشگاه و استراحتگاه (شاغلین - از محل کار با حوالههای ارائه شده به کارفرمایان توسط کنفدراسیون اتحادیههای کارگری آذربایجان مطابق با بند 135 "آییننامه محاسبه و پرداخت مزایای بیمه اجتماعی اجباری دولتی و مزایای پرداختی به کارکنان با ناتوانی موقت کاری از محل منابع بیمهگر" مصوب با تصمیم شماره 189 هیئت وزیران جمهوری آذربایجان به تاریخ 15 سپتامبر 1998، و غیرشاغلین - توسط نهادهای محلی آژانس خدمات اجتماعی و مراکز "دوست" وابسته به وزارت کار و حمایت اجتماعی جمعیت جمهوری آذربایجان بر اساس نوبتبندی تأمین میشوند (با معرفی مؤسسات پزشکی در داخل مرزهای کشور، شامل هزینههای رفت و آمد). همچنین، کودکان زیر 18 سال که برای دریافت حواله آسایشگاه و استراحتگاه در نوبت قرار گرفتهاند، به همراه یک همراه با حواله آسایشگاه و استراحتگاه تأمین میشوند.
تحصیل - فرزندان شهید از پرداخت شهریه معاف هستند (توسط وزارت علم و آموزش)؛
سازماندهی خوداشتغالی - مشارکت اعضای خانواده شهید در برنامه خوداشتغالی در اسرع وقت و خارج از نوبت تضمین میشود و در چارچوب این برنامه، داراییهایی به شکل کالا و مواد برای ایجاد مزارع و کسبوکارهای کوچک خانوادگی به آنها ارائه میشود؛
کارهای عمومی با دستمزد - مشارکت اعضای خانواده شهید در کارهای عمومی با دستمزد در اسرع وقت و خارج از نوبت تضمین میشود؛
تأمین مالی مشترک حقوق در مشاغل اجتماعی - مشارکت اعضای خانواده شهید در برنامه تأمین مالی مشترک حقوق در مشاغل اجتماعی در اسرع وقت و خارج از نوبت تضمین میشود؛
ایجاد فرصتهای شغلی مازاد بر سهمیه - پذیرش اعضای خانواده شهید در مشاغل در مؤسسات و تأمین مالی تا 100% حقوق؛
ایجاد مؤسسات اجتماعی و فرصتهای شغلی اضافی، اجرای برنامههای هدفمند - اجرای پروژههای ویژه که افراد آسیبپذیر، از جمله اعضای خانواده شهید را پوشش میدهد؛
علاوه بر این - برای اعضای خانواده شهید، تعدادی از امتیازات در قوانین مالیاتی، کار و غیره پیشبینی شده است.
لازم به ذکر است که به استثنای پرداخت بیمه 11 هزار مناتی و کمک مالی 3 هزار مناتی برای تدفین، حقوق خانوادههای شهدای نظامی و غیرنظامی برابر است.
آ. قورخماز
