حادثهای که در لیسه "ادراک" واقع در منطقه بینهقدی رخ داد و منجر به تیراندازی دانشآموز کلاس دهم به معلم خود با سلاح گرم شد، نگرانی جدی در جامعه ایجاد کرده است. این حادثه نشان میدهد که افزایش تمایل به خشونت در میان نوجوانان تصادفی نیست و در عین حال وجود مشکلات عمیق اجتماعی و روانشناختی را آشکار میسازد.
همچنین، در پسزمینه این حادثه، فعالیت لیسههای خصوصی و نیز سطح سازوکارهای نظارتی و تقسیم مسئولیت در این گونه مؤسسات آموزشی نیز مطرح میشود.
مظاهر محمدلی، کارشناس آموزش، در اظهاراتی به Modern.az در خصوص این مسئله بیان کرد که چنین حوادثی به حق نگرانی جدی در جامعه ایجاد میکند.
«این گونه حوادث میتواند در هر مؤسسه آموزشی – چه در مدارس دولتی، چه در لیسههای خصوصی، کالجها یا دانشگاهها – رخ دهد. با این حال، من فکر نمیکنم که حادثه رخ داده منجر به اقداماتی شود که به تعطیلی لیسه "ادراک" بینجامد. صراحتاً بگویم، هیچ مؤسسهای از این گونه خطرات کاملاً مصون نیست.»
«مشکل عمیقتر و دارای ماهیت جهانی است. پرخاشگری مشاهده شده در جامعه در سالهای اخیر نیز به محیط مدرسه سرایت کرده است. به ویژه از سال 2011 به بعد، اعتیاد به بازیهایی که تحت عنوان "سرگرمی" برای کودکان از طریق اینترنت ارائه میشوند، اما فوقالعاده خطرناک هستند، در تعدادی از کشورها به نتایج وخیمی منجر شده است.»
به گفته کارشناس، اگرچه از سال 2016 ابتکاراتی برای ممنوعیت این گونه بازیها مطرح شد، اما حادثه معروف سال 2018 در کریمه نشان داد که این خطر همچنان پابرجاست:
«در آن حادثه، دانشآموز کلاس دهم به همکلاسیهای خود حمله مسلحانه کرده، چندین نفر را به قتل رسانده و دیگران را به شدت مجروح کرده بود. بر اساس اطلاعات منتشر شده در شبکههای اجتماعی امروز، شرکتکننده در حادثه لیسه ادراک نیز دقیقاً همان واقعه را به عنوان منبع الهام و نوعی "الگو" برای خود قرار داده و اقدام کرده است.»
م. محمدلی با تأسف خاطرنشان کرد که دانشآموزانی که چنین حوادثی را "الگو" قرار میدهند و از آنها الهام میگیرند، امروز هم در مدارس خصوصی و هم در مدارس دولتی وجود دارند. به گفته او، این دیگر تنها مشکل یک مدرسه یا یک دانشآموز نیست.
«در پیشگیری از چنین مواردی، نقش اصلی و تعیینکننده بر عهده والدین است. باید کار جدی، سیستماتیک و نظارتشدهای بین والدین و فرزندان انجام شود. اگرچه ممنوعیتهای خاصی در سطح دولتی اعمال شده است، اما این اقدامات هنوز نمیتوانند دسترسی کودکان به محتوای خطرناک را به طور کامل محدود کنند. امروز هر دانشآموزی که تبلت یا گوشی هوشمند در دست دارد، میتواند به راحتی به این نوع بازیها و پلتفرمها متصل شود.»
کارشناس همچنین تأکید کرد که احتمال کاهش این گونه موارد در آینده کم نیست، بلکه احتمال افزایش آنها بیشتر به نظر میرسد:
«کودکانی که اعتیاد دارند و در این نوع بازیها شرکت میکنند، با "الهام گرفتن" از حوادثی که میبینند، سعی در اثبات خود دارند. به ویژه تمایل بیشتر برخی دانشآموزان با عملکرد تحصیلی ضعیف و غیبتهای زیاد به دنیای جنایتکارانه، این خطر را بیش از پیش افزایش میدهد.»
برای جلوگیری از پیامدهای وخیم این وضعیت، نهادهای دولتی – وزارت علوم و آموزش، و همچنین نهادهای انتظامی – باید همانند مبارزه خود با جرایم سایبری، اقدامات سختگیرانهتر و سیستماتیکتری را علیه انتشار بازیهای خطرناک و محتوای مضر اتخاذ کنند. انتشار بازی خطرناک "نهنگ آبی" در آذربایجان از سال 2016 و منجر شدن آن به چندین خودکشی، جامعه را به شدت تکان داده بود. در آن دوره، با تلاشهای مشترک والدین و نهادهای ذیربط، این خطر مهار شد.
«اما امروز بازیهای جدید و متفاوتی ظهور کردهاند. بازیهای آنلاین با مضمون جنگ، گردهمایی کودکان از کشورهای مختلف در یک پلتفرم، بحث و تبادل نظر درباره سناریوهایی که خشونت را عادیسازی میکنند و تلاش برای پیادهسازی آنها در زندگی واقعی نیز زمینه را برای چنین حوادث ناخوشایند و خطرناکی فراهم میآورد»، - م. محمدلی افزود.
