در میان بحثهای انجام شده در حوزه آموزش در سال گذشته، موضوع فعالیت معلمان به صورت تمام وقت و رژیم کاری 8 ساعته جایگاه ویژهای داشته است. به این ترتیب، صحبت از این است که حقوق نه تنها بر اساس ساعات تدریس انجام شده، بلکه بر اساس کل ساعات کاری که معلم در مدرسه میگذراند، محاسبه شود. پیشنهاد این بود که معلمان نیز مانند کارکنان سایر حوزهها، با رژیم کاری 8 ساعته در روز فعالیت کنند. با استناد به تجربه جهانی نیز مایلم تأکید کنم که در اکثر کشورها، فعالیت معلمان با رژیم کاری روزانه 8 ساعته، یعنی معمولاً بر اساس اصل 08:00-17:00 یا 09:00-18:00 تنظیم میشود.
امین امراللهاف، وزیر علوم و آموزش نیز در اظهارات سال گذشته خود بیان کرده است که “مدل معلم تمام وقت” باید به معلم کمک کند تا خود را به عنوان یک کارمند تمامعیار در مدرسه احساس کند.
در این زمینه، یکی از سوالات اصلی که کنجکاوی برانگیخته، مربوط به زمان اجرای مدل “معلم تمام وقت” است. وزیر اگرچه تاریخ مشخصی در این خصوص اعلام نکرده بود، اما اشاره کرده بود که کار بر روی این مفهوم ادامه دارد.
واصف قفاروف، عضو کمیته علم و آموزش مجلس ملی، در اظهاراتی به Modern.az در خصوص این موضوع بیان کرده است که در حال حاضر این مدل در آستانه گذار از مرحله بحث مفهومی به مرحله اجرای عملی است.
“من فکر میکنم که اجرا به صورت مرحلهای انجام خواهد شد. رویکرد مناسبتر این است که ابتدا به صورت یک پروژه آزمایشی در مدارس منتخب آزمایش شود، سپس پس از بهبود چارچوب قانونی-هنجاری، محاسبه بار مالی و ارزیابی امکانات زیرساختی مدارس، امکان گذار به اجرای گسترده فراهم شود”.
این نماینده همچنین تأکید کرده است که رویکرد واقعبینانه این است که اجرای کامل این مدل در سراسر کشور نه در مدت کوتاه، بلکه به صورت مرحلهای طی چند سال تحصیلی انجام شود:
“اجرای این مدل مزایای مهمی را نوید میدهد: تقویت جایگاه معلم و فعالیت او به عنوان یک کارمند تمامعیار و دائمی در مدرسه میتواند تأثیر مثبتی بر اعتبار این حرفه داشته باشد. در عین حال، معلم تنها به پر کردن ساعات تدریس اکتفا نخواهد کرد، بلکه فرصت خواهد یافت تا زمان اضافی در مدرسه برای آمادگی درس، کار فردی، ارتباط با والدین، پیگیری پیشرفت دانشآموزان و فعالیتهای روششناختی اختصاص دهد. علاوه بر این، کار تیمی، فعالیت انجمنهای روششناختی و تبادل تجربه میتواند به شکلی سیستماتیکتر سازماندهی شود و با افزایش فرصتهای کار فردی با دانشآموزان، فعالیتهای توسعهای خارج از درس گسترش یابد. در کنار این، باید اشاره کنیم که در رژیم کاری 8 ساعته، تمام وقت معلم نباید به عنوان ساعات تدریس در نظر گرفته شود، بلکه باید به عنوان یک تقسیم کار ساختاریافته که شامل جهات مختلف فعالیتهای آموزشی است، برنامهریزی شود”.
عضو مجلس ملی معتقد است که در میان دلایل اصلی تأخیر در اجرای این مدل، مسائل مالی جایگاه ویژهای دارد:
“زیرا مدل تمام وقت نیازمند بازنگری در سیاست حقوق و دستمزد و تخصیص بودجه اضافی با برنامهریزی جدی از منظر بودجه دولتی است. از سوی دیگر، مهم است که همه مدارس دارای شرایط کاری مناسب، اتاقهای کار، منابع روششناختی و سایر امکانات سازمانی برای حضور معلمان در طول روز در مدرسه باشند که این امر چالشهای زیرساختی و سازمانی ایجاد میکند. در عین حال، ضرورت ایجاد تغییرات مناسب در قوانین کار و اسناد هنجاری در حوزه آموزش، و همچنین نیاز به بحثهای حرفهای گستردهتر با در نظر گرفتن نظرات معلمان و عموم مردم، پیشرفت مرحلهای این فرآیند را ایجاب میکند”.
و. قفاروف همچنین افزود که اگر مدل “معلم تمام وقت” با برنامهریزی صحیح و رویکرد مرحلهای اجرا شود، میتواند تأثیر مثبتی بر کیفیت آموزش داشته باشد. به گفته او، این فرآیند نباید با عجله، بلکه به صورت سیستماتیک و پایدار انجام شود.
برای اطلاع، لازم به ذکر است که حدود 20 هزار معلم در مدل "معلم تمام وقت" مشارکت خواهند داشت.
