در سالهای اخیر، توسعه آموزش حرفهای و تربیت نیروی کار مطابق با نیازهای بازار کار در آذربایجان به یکی از موضوعات مورد بحث تبدیل شده است. کارآفرینان و نمایندگان کسبوکارها اغلب اظهار میدارند که در برخی موارد، دانش و مهارتهای کسبشده توسط فارغالتحصیلان مدارس حرفهای با نیازها و الزامات واقعی بخشهای تولید و خدمات کاملاً همخوانی ندارد. به ویژه، سطح مهارتهای عملی فارغالتحصیلان، عادت به کار با فناوریهای مدرن و مسائل مربوط به سازگاری با محیط کار در این بحثها برجسته میشود.
در همین راستا، آذر باداموف، معاون رئیس کمیته سیاست اقتصادی، صنعت و کارآفرینی مجلس ملی، در اظهاراتی به Modern.az، در وهله اول خاطرنشان کرد که هدف مؤسسات آموزش حرفهای، تأمین نیروی کار متخصصتر برای مشاغل مختلف در حوزههای اقتصادی است.
«میتوان گفت که امروز نیاز بیشتری به تخصصهای حرفهای وجود دارد. زیرا به طور مداوم مؤسسات جدیدی افتتاح میشوند. این امر تقاضا برای تخصصهای حرفهای را افزایش میدهد. حتی قراردادهایی بین مدارس آموزش حرفهای و برخی مؤسسات منعقد میشود و مسئله اشتغال متخصصان حرفهای بلافاصله حل میشود. اما این در موارد بسیار کمی رخ میدهد.»
معاون رئیس خاطرنشان کرد که هماهنگی بین کارآفرینان و مؤسسات آموزشی هنوز در سطح مطلوب شکل نگرفته است:
«به همین دلیل، کارآفرینان اغلب اظهار میدارند که برخی از فارغالتحصیلان مدارس حرفهای مهارتهای عملی کافی برای شروع فوری کار در بخش تولید و خدمات را ندارند. اما میتوانم بگویم که زیرساختهای مادی و فنی مدارس حرفهای امکان ارائه تخصصهای حرفهای در سطح بالا را فراهم میکند. آشپزها، جوشکارها، قفلسازها، متخصصان کامپیوتر و غیره که در مدارس حرفهای آموزش میبینند، در یافتن کار با مشکل مواجه نمیشوند. اما همه کسانی که آموزش حرفهای میبینند نیز در طول تحصیل خود به اندازه کافی برای تسلط بر حرفه تلاش نمیکنند.»
عضو مجلس ملی همچنین افزود که همیشه به صاحبان مشاغل خوب نیاز است.
«حتی یک آشپز خوب به افزایش مشتریان رستوران کمک میکند و یک جوشکار یا قفلساز خوب نیز راه را برای جذب مشتریان بیشتر باز میکند. از این منظر، کسانی که آموزش حرفهای میبینند، اگر خود را در زمینه تحصیلی خود میبینند، باید آن زمینه را عمیقاً بیاموزند و در آن متخصص شوند.»
واصف قفاروف، عضو کمیته علم و آموزش مجلس ملی، نیز اظهار داشت که نظرات مطرح شده در مورد عدم انطباق کامل نیروی کار تربیت شده توسط مؤسسات آموزش حرفهای با نیازهای واقعی بازار کار، تا حدی میتواند موجه تلقی شود.
«در برخی موارد، برنامههای درسی به سرعت با تغییرات تکنولوژیکی و ساختاری در بازار کار سازگار نمیشوند و در نتیجه، دانش و مهارتهای کسبشده توسط فارغالتحصیلان ممکن است کاملاً با انتظارات کارفرمایان مطابقت نداشته باشد. با این حال، اصلاحات انجام شده در سیستم آموزش حرفهای در سالهای اخیر، ایجاد تخصصهای جدید، اجرای برنامههای مبتنی بر ماژول و گسترش همکاری با کارفرمایان را میتوان گامهای مهمی در جهت رفع ناهماهنگیهای موجود در این زمینه ارزیابی کرد. در مجموع، این سیستم در مرحله توسعه قرار دارد و برای برآورده کردن انتظارات بخش کسبوکار در سطح بالاتر، نیازمند بهبود مستمر است.»
این نماینده همچنین تأکید کرد که در این زمینه، برای سازماندهی آموزش حرفهای به شکلی سازگارتر با بازار کار، همکاری سیستماتیک و مستمر بین مؤسسات آموزشی و نهادهای کارآفرینی از اهمیت ویژهای برخوردار است:
«چنین همکاریای نباید تنها به سازماندهی تجربیات تولیدی محدود شود، بلکه باید شامل تدوین و بهروزرسانی برنامههای درسی، تطبیق سرفصلها با نیازهای بازار کار، بهکارگیری تجهیزات مدرن و مشارکت متخصصان حوزه در فرآیند آموزش نیز باشد. مشارکت فعالتر کارآفرینان در فرآیند آموزش، ادغام تجربه واقعی تولید در آموزش و کاربرد گسترده مدل آموزش دوگانه، یکی از عوامل مهم افزایش کیفیت تربیت نیروی کار متناسب با بازار کار محسوب میشود.
در ادامه همین رویکرد، برای تربیت فارغالتحصیلان مؤسسات آموزش حرفهای با مهارتهای مطابق با الزامات کارآفرینان، بهروزرسانی منظم برنامههای درسی و تقویت بیشتر مؤلفه آموزش عملی ضروری است.»
و. قفاروف خاطرنشان کرد که برای این منظور، اجرای برنامههای آموزشی مبتنی بر شایستگی و ماژولار، گذراندن تجربیات تولیدی گستردهتر و طولانیمدتتر توسط دانشجویان در محیط کار واقعی، و همچنین گسترش استفاده از فناوریهای مدرن و ابزارهای دیجیتال در فرآیند آموزش، حائز اهمیت است:
«همزمان، توجه ویژه به توسعه شایستگیهای جهانی مانند کار تیمی، حل مسئله، ارتباطات و مهارتهای دیجیتال میتواند سهم مهمی در ورود آمادهتر فارغالتحصیلان به بازار کار و تأمین نیروی کار متخصص برای کارآفرینان داشته باشد.»
