Son illərdə Azərbaycanda daxili turizmə maraq əhəmiyyətli dərəcədə artıb. 2024-cü ilin statistik məlumatlarına görə, ölkə daxilində həyata keçirilən turizm səfərlərinin sayı 5 milyon 691 min nəfərə çatıb ki, bu da 2023-cü illə müqayisədə 8,6% artım deməkdir.
Modern.az-ın Dövlət Statistika Komitəsindən əldə etdiyi məlumata görə, 2024-cü ildə daxili səfərlərin böyük hissəsi - 40,2%-i istirahət və əyləncə məqsədilə edilib.
İnsanlar gündəlik iş rejimindən uzaqlaşıb təbiət qoynunda və ya turistik bölgələrdə rahatlıq tapmağa çalışıblar. İkinci yerdə 35,6%-lə qohum və dost ziyarətləri dayanır.
İşgüzar səfərlər də daxili turizmin əhəmiyyətli hissəsini təşkil edir – 14,3%. Bu kateqoriyaya iş görüşləri, konfranslar və biznes məqsədilə edilən səfərlər daxildir. Dini turizm isə ümumi səfərlərin 3,1%-ni təşkil edib. Xüsusilə, Azərbaycanın Şamaxı, Naxçıvan və Bərdə kimi tarixi-dini abidələr ziyarət edilib.
2024-cü ildə daxili turistlərin ən çox üz tutduğu bölgələr əsasən təbiət mənzərələri və turizm infrastrukturu ilə seçilən rayonlar olub. Xüsusilə, Quba-Qusar bölgəsi ilin ən çox ziyarət edilən turizm məkanlarından biri olub. Qusarda yerləşən Şahdağ Turizm Mərkəzi, Quba meşələri və Xınalıq kəndi turistlərin diqqət mərkəzində qalıb.
Qəbələ-Şəki bölgəsi isə öz tarixi irsi və turizm infrastrukturu ilə populyarlığını qoruyub. 2024-cü ildə bu bölgəyə gedən turistlərin sayında nəzərəçarpacaq artım müşahidə olunub. Xüsusilə, Nohur gölü, Yeddi gözəl şəlaləsi və Şəki Xan Sarayı turistlərin ən çox maraq göstərdiyi məkanlardan olub.
Cənub bölgəsində isə Lənkəran və Astara turist axınının ən çox qeydə alındığı rayonlardandır. Xəzər dənizi sahilləri, Hirkan Milli Parkı və İstisu kimi məkanlar buranı cəlbedici edib.
Qax-Zaqatala-Balakən bölgəsi də ekoturizm və dağ yürüşlərini sevənlər üçün populyar istiqamətlərdən biri olub. Xüsusilə, İlisu şəlaləsi, Katex çayı və Qaxın qədim qəsrləri bu bölgəyə səfər edən turistlərin əsas ziyarət nöqtələri arasında yer alıb.
Naxçıvan Muxtar Respublikasına edilən daxili səfərlərin sayı da artıb. Burada əsasən Əshabi-Kəhf, Duzdağ və Batabat gölü turistlərin maraq dairəsində olub.
Daxili turistlərin səyahət müddətləri fərqli olub:
Bir həftədən çox davam edən səfərlər isə nisbətən azdır. Maraqlıdır ki, 71-90 gün arası uzunmüddətli səfərlərin sayı 10,5% azalıb. Bu, insanların əsasən qısamüddətli istirahətə üstünlük verdiyini göstərir.
2024-cü ildə daxili turizmə ümumilikdə 5 milyard 291 milyon manat xərclənib. Bu, 2023-cü illə müqayisədə 18,6% çoxdur. Xərclərin strukturu isə belə olub:
Bundan əlavə, turistlər ekskursiya, alış-veriş və əyləncəyə də əhəmiyyətli miqdarda vəsait xərcləyiblər.
2024-cü il statistikasına əsasən, daxili turizmin inkişafı üçün turizm infrastrukturunun daha da təkmilləşdirilməsi vacibdir. Xüsusilə, bölgələrdə yerləşmə imkanlarının artırılması, yol infrastrukturunun yaxşılaşdırılması və xidmət keyfiyyətinin yüksəldilməsi daxili turist sayını daha da artırmağa kömək edə bilər.
Həmçinin, fərqli maraqlara uyğun yeni turizm marşrutlarının yaradılması, ekoturizm və kənd turizminin təşviqi kimi addımlar daxili turizmin inkişafına müsbət təsir göstərə bilər.
Qeyd edək ki, daxili turizm dedikdə, ölkə vətəndaşlarının istirahət, iş, dini ziyarət və ya digər məqsədlərlə ölkə daxilində səyahət etməsi başa düşülür.
