İslamın beş əsas şərtindən biri olan oruc ibadətinin yerinə yetirildiyi mübarək Ramazan ayı başlayır. Sabahdan – 1 mart tarixindən etibarən müsəlmanlar 30 gün müddətində oruc tutacaqlar.
On bir ayın sultanı olan Ramazan ayı boyunca müsəlmanlar həm də daha çox Quran oxumağa, dua etməyə və xeyir işlər görməyə daha çox diqqət yetirəcəklərlər.
“Ramazan sözünün etimoloji mənası “rəməzə” sözündən götürülüb. Tərcüməsi isə “yanmaq”, “yandırmaq” anlamındadır. Yəni, insanlar 11 ay ərzində etdiyi günahları bu ay yandırır, yox edir. Bu ayda təkcə, cismin ac qalmağı deyil, ruhun Allaha təslim olması vacibdir. İnsanlar bir-biri ilə olan dostluq, qonşuluq əlaqələrinə riayət etməlidir. Küsülülərin barışması, Vətənə olan sevgi, maddi-mənəvi paylaşım, ruhların saflaşması bu ayın fəzilətlərindəndir”.
Bu fikirləri Modern.az saytına Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi Qazılar Şurasının üzvü, İçərişəhərdəki “Cümə” məscidinin axundu, ilahiyyat elmləri doktoru Hacı Surxay Məmmədli bildirib.
Din xadimi deyir ki, Ramazan ayında çəkinin azalması üçün oruc tutmaq düzgün deyil. Halbuki bəziləri orucu sırf arıqlamaq məqsədilə tuturlar:
“Bu ayın əvvəli rəhmət, ortası bağışlanmaq, sonu isə cəhənnəm odundan qurtuluşdur. Ramazan ayının əsas mənası bu ayda görülən bütün işlərin Allaha xatir edilməsidir. Bura edilən dualar, tutulan oruclar, sosial həmrəyliklər aiddir. Bunların kökündə Allahın əmri dayanır. Əgər bir şəxs arıqlamaq məqsədilə oruc tutursa, o qəbul edilmir”.
Hacı Surxay builki Ramazan ayının qədim Novruz bayramına təsadüf etdiyini də xatırladıb:
“Şəriət baxımından, belə günlərin üst-üstə düşməsi çətinlik yaratmaz. İnsanlar bayram nemətlərini ailəvi şəkildə toplaşıb iftar vaxtı dualarını etdikdən sonra dadsalar, onlar üçün savab olar. Bayram o zaman öz fəzilətini bizə bəxş edir. Lakin, bilərəkdən orucu yemək 61 gün qəzaya səbəb olur”.
Müsahibimiz qeyd edib ki, bir şəxs il boyu zərərli vərdişlərə aludəçilik edir, içki içib zina ilə məşğul olur, sonra da oruc tutarsa, bu, bütün günahların bağışlanmasına dəlalət etmir.
“Bizim milli dəyərlərimizdə belə göstərilib ki, Məhərrəm ayı gələn zaman içkidən uzaq durarlar. Bu da müqəddəs aylarda həmin vərdişlərin haram olduğunu sübut edir. Ramazan ayında bir şəxs günahlardan çəkilib Allaha yaxın olarsa, həmin şəxsin orucu Allah qatında qəbul olunar. Biz heç kəsin orucunun qəbul olunub-olunmadığına şübhə edə bilmərik. Bunu hətta namaz qılmayıb oruc tutan şəxslərə də aid edirlər. Belə əməllərin düzgün edilməsi insan həyasına bağlıdır”.
Din xadimi iftar süfrələri açıb özünü reklam edən imkanlı şəxslər haqqında da fikir bildirib.
O, iki cür ibadətin olduğunu vurğulayıb: maddi və mənəvi:
“Bir şəxs kiçik savab edərsə, lakin bunu Allaha xatir gizlədərsə, qarşılığı Allah tərəfindən veriləcək. Əksinə, reklam xarakterli “savab”ın Allah qatında dərəcəsi olmaz. Ramazan ayı özü buyurub ki, varlı şəxslər süfrə açıb imkansızları şad etsin. Bu məqbul sayılır”.
Bəs Ramazan ayında uşaqların da oruc tutması necə, qobul olunan ibadətdirmi? Hacı Surxay Məmmədli buna da aydınlıq gətirib:
“Şəriət baxımından dini hökmlər qız uşaqları üçün 9 yaşdan, oğlanlarda isə 15 yaşdan başlayır. Lakin istisna hallar da var. Ola bilər ki, oğlanın 20, qızın 15 yaşı var. Amma səhhətləri buna icazə vermir. Qurani-Kərimdə deyilir ki, xəstə və səfər zamanı oruc tutulmamalıdır. Bədən sağaldıqdan sonra vacib əməlləri etmək düzgün sayılır. Bir də bu ayın başlandığı andan sonuna qədər imkanlı şəxslərin fitrə zəkatının verilməsi savab sayılır. Fitrə zəkatının miqdarı ilə bağlı Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi öncədən məlumat təqdim edəcək”.
Zərif Sofiyeva
