Son günlerde İran'da yaşanan sosyo-ekonomik gerilim ve piyasalarda gözlemlenen istikrarsızlık, bölge ülkelerinin ekonomik gündemini de etkilemektedir. Özellikle enflasyonun hızlanması, ulusal para biriminin değer kaybetmesi ve lojistik zincirinde yaşanan zorluklar İran'ın ihracat potansiyelini doğrudan etkilemektedir. Bu süreçler bağlamında, Azerbaycan'a İran'dan ithal edilen ürünlerin, özellikle de günlük tüketim mallarının fiyatlarındaki değişiklikler dikkat çekmektedir. En çok tartışılan konulardan biri de kuruyemiş, kuru meyveler ve özellikle Ramazan ayı öncesinde talebi keskin bir şekilde artan hurmanın fiyat dinamikleridir. İran'da oluşan mevcut durumun bu ürünlerin fiyatlarına ve yerel pazardaki arza nasıl etki edeceği de toplum için güncel temel sorulardan biridir.
Modern.az'a yaptığı açıklamada, Liberal İktisatçılar Merkezi Başkanı Akif Nəsirli, son günlerde İran'da yaşanan süreçlerin, özellikle ekonomik ve lojistik alanda ortaya çıkan belirsizliklerin, Azerbaycan'a bu ülkeden ithal edilen ürünlerin fiyatlarını da etkilediğini belirtti. Onun sözlerine göre, genel olarak etki, doğrudan ithalata bağımlı olan ve alternatif tedarik kaynakları sınırlı olan ürünlerde daha fazla hissedilmektedir.
“Mevcut gözlemler, İran'dan getirilen bazı tarım ürünlerinde, özellikle sebze, meyve ve mevsimlik ürünlerde fiyat artışı riskinin bulunduğunu göstermektedir. Bunun temel nedenleri, İran'da iç piyasada fiyatların artması, nakliye maliyetlerinin yükselmesi, ayrıca sınır geçiş ve lojistik süreçlerinde yaşanan gecikmelerdir. Bu faktörler ithalatçıların maliyetini artırdığı için, nihayetinde piyasa fiyatlarını etkileyebilmektedir.
Azerbaycan'a İran'dan getirilen kuruyemiş ve kuru meyvelerle ilgili olarak ise şu anda keskin bir fiyat artışı gözlemlenmemektedir. Bununla birlikte, süreçler uzarsa ve İran'da üretim ve ihracat imkanları kısıtlanırsa, önümüzdeki aylarda bu ürünlerde de kademeli bir fiyat artışı yaşanabilir. Özellikle badem, fıstık, kuru üzüm ve çeşitli kuru meyveler risk grubunda kabul edilmektedir”.
Akif Nəsirli aynı zamanda Ramazan ayı öncesinde hurma fiyatlarının nasıl değişeceği konusuna da dikkat çekti:
“Ramazan ayı öncesinde en çok tartışılan ürünlerden biri hurmadır. Azerbaycan pazarında hurmanın ana tedarikçilerinden biri İran olsa da, ülkemiz Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Pakistan ve diğer ülkelerden de hurma ithal etmektedir. Bu nedenle, Ramazan öncesi hurma fiyatlarında belirli bir artış gözlemlenebilir, ancak bu artış daha çok mevsimsel talebin yükselmesiyle ilgilidir. Mevcut durum, hurma kıtlığı riskinin yüksek olmadığını göstermekte ve pazarda alternatif kaynaklar sayesinde talebin karşılanması beklenmektedir.
Genel olarak, İran'da devam eden süreçler kısa vadede bazı ithal ürünlerin fiyatları üzerinde psikolojik ve lojistik bir etki yaratabilir. Ancak Azerbaycan'da ithalat coğrafyasının nispeten çeşitlendirilmesi, keskin fiyat artışı veya ciddi ürün kıtlığı risklerini şimdilik sınırlamaktadır” diye kaydetti.
Belirtmek gerekir ki, geçen yılın Ocak-Ekim aylarında İran'dan Azerbaycan'a 509,9 milyon dolar değerinde ürün ithal edilmiştir. Başlıca ithal ürünler - meyve-sebze, inşaat malzemeleri
